Đang tải bài viết…
Đang tải bài viết…
Ở phía biển của Bình Châu có một khoảng cửa nước nối không gian phía trong với Biển Đông. Trên bản đồ địa danh biển Việt Nam, nơi này mang tên Cửa Bình Châu. Gần đó là Đầm Bình Châu, cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền và những công trình phục vụ hoạt động nghề biển.
Nếu rừng Bình Châu – Phước Bửu kể câu chuyện về thiên nhiên trên đất liền, suối khoáng nóng kể câu chuyện của nước từ lòng đất, thì Cửa Bình Châu lại mở ra một hướng khác: mối quan hệ lâu dài giữa vùng đất Bình Châu với Biển Đông.
Một cửa nước ở phía biển Bình Châu
Tên Cửa Bình Châu được ghi nhận trong danh mục địa danh các đảo, đá, bãi cạn, bãi ngầm và một số địa danh biển Việt Nam, tại vị trí khoảng 10°32′49″ vĩ Bắc và 107°32′49″ kinh Đông. Ngay phía trong khu vực còn có địa danh Đầm Bình Châu.
Hai tên gọi đặt cạnh nhau cho thấy cấu trúc địa lý khá rõ của vùng ven biển này: phía trong có vùng nước đầm, phía ngoài là cửa thông ra biển.
Đây cũng là không gian gắn chặt với hoạt động tàu cá Bình Châu. Tàu từ phía trong muốn ra Biển Đông phải đi qua vùng cửa; khi trở về, hành trình lại diễn ra theo chiều ngược lại.
Vì vậy, cửa biển không chỉ là một điểm trên bản đồ. Nó là nơi đất liền và biển gặp nhau trong chính nhịp sống hàng ngày của cộng đồng ngư dân.
Cửa biển và câu chuyện Bến Lội
Khi tìm thông tin về khu vực này, người đọc có thể gặp nhiều tên: Cửa Bình Châu, Bến Lội, Cảng cá Bến Lội, Cảng cá Bình Châu.
Những tên gọi ấy có liên quan về không gian nhưng không nên đồng nhất thành một địa danh duy nhất.
Cửa Bình Châu là tên địa lý của cửa nước thông ra Biển Đông.
Bến Lội là tên địa phương xuất hiện trong tên cảng và các tài liệu quản lý nghề cá.
Cảng cá Bến Lội – Bình Châu là công trình phục vụ hoạt động nghề cá.
Việc giữ được sự phân biệt này rất quan trọng. Một cửa biển là thành phần của địa hình tự nhiên; một cảng cá là công trình do con người xây dựng. Chúng nằm gần nhau và phụ thuộc lẫn nhau trong hoạt động tàu thuyền, nhưng không phải là một.
Một cửa biển luôn thay đổi
Nhìn trên bản đồ, cửa biển dường như chỉ là một khoảng nước cố định. Ngoài thực tế, đây lại là vùng luôn vận động.
Nước từ phía trong đi ra, thủy triều từ biển đi vào, còn sóng và dòng chảy ven bờ liên tục vận chuyển cát. Những quá trình ấy có thể làm thay đổi luồng nước và hình dạng bãi bồi quanh cửa.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với tàu cá.
Khi cát bồi nhiều, luồng tàu có thể trở nên nông hơn; tàu có mớn nước lớn gặp khó khăn khi ra vào. Vì thế, việc duy trì luồng và bảo đảm khả năng lưu thông qua cửa biển không chỉ là câu chuyện địa hình mà liên quan trực tiếp đến sinh kế của cộng đồng làm nghề biển.
Cũng từ đây có thể hiểu vì sao các công trình chắn sóng, kè và khu neo đậu xuất hiện trong không gian Cửa Bình Châu. Chúng được hình thành trước hết để phục vụ hoạt động hàng hải và nghề cá, không phải để tạo cảnh quan du lịch.
Từ cửa biển nhìn vào đời sống Bình Châu
Bình Châu thường được giới thiệu với khách phương xa bằng rừng, Hồ Cốc hay nguồn khoáng nóng. Những hình ảnh ấy đúng nhưng chưa đủ.
Ở phía biển còn có một Bình Châu khác.
Đó là những con tàu neo đậu sau chuyến biển, ngư dân chuẩn bị ngư cụ, hoạt động mua bán thủy sản và những công việc hậu cần diễn ra quanh cảng cá. Cửa biển là con đường tự nhiên nối tất cả những hoạt động ấy với Biển Đông.
Vì thế, đứng ở khu vực Cửa Bình Châu không chỉ nhìn thấy biển.
Có thể nhìn ngược trở lại để hiểu cách một cộng đồng ven biển đã tổ chức đời sống quanh chính điều kiện địa lý của vùng đất: phía trong có nơi neo đậu, phía ngoài có ngư trường, giữa hai không gian là một cửa nước mà tàu thuyền phải đi qua.
Một phần khác trong cảnh quan Bình Châu
Điều thú vị khi lần lượt nhìn các địa danh của Bình Châu là mỗi nơi hé mở một phần khác nhau của vùng đất.
Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu cho thấy một vùng rừng tự nhiên rộng lớn ven biển.
Suối khoáng nóng Bình Châu kể câu chuyện về những mạch nước nóng xuất hiện từ lòng đất.
Hồ Cốc là nơi khoảng cách giữa rừng và Biển Đông trở nên rất gần.
Cảng cá cho thấy đời sống nghề biển.
Còn Cửa Bình Châu giải thích vì sao hoạt động ấy có thể kết nối từ đất liền ra biển.
Không cần gom tất cả thành một điểm du lịch duy nhất. Chính sự tồn tại cạnh nhau của rừng, khoáng nóng, bờ biển, cửa nước và cộng đồng làm nghề cá mới tạo nên diện mạo đầy đủ hơn của Bình Châu.
Thông tin địa danh
Tên: Cửa Bình Châu
Loại hình: Cửa biển
Vị trí: Vùng ven biển Bình Châu, TP.HCM
Tọa độ theo danh mục địa danh biển: Khoảng 10°32′49″N – 107°32′49″E
Nơi tiếp nhận: Biển Đông
Địa danh tự nhiên liên quan: Đầm Bình Châu
Không gian liên quan: Cảng cá Bến Lội – Bình Châu, khu neo đậu tàu cá Bình Châu
Đặc trưng: Cửa nước kết nối vùng phía trong Bình Châu với Biển Đông; chịu tác động của thủy triều, sóng, dòng chảy và quá trình bồi tụ ven biển.

Công ty TNHH iWater
122/6 Đặng Văn Ngữ, Phường Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh

Công ty TNHH Rượu 5 Châu (Topruou.com)
1368/79/1/3 Lê Văn Lương, Xã Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh

Vựa Cá Thạch Nguyệt – Cửa hàng cá tươi tại phường Thới An, TP.HCM
193 Tô Ngọc Vân, Phường Thới An, Thành phố Hồ Chí Minh

MazLaw – Tổ chức đại diện sở hữu trí tuệ tại Hà Nội
430 Đê La Thành, Phường Ô Chợ Dừa, Thành phố Hà Nội

Văn phòng Luật sư Đặng Đình Ngọc – 27 Lê Văn Lương, Hà Nội
27 Lê Văn Lương, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội

Đỉnh Tầm Bồ – điểm cao giữa rừng Bình Châu – Phước Bửu
Giữa một vùng ven biển vốn được hình dung bằng những bãi cát thấp và Biển Đông, Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu còn có những điểm địa hình cao hơn nằm trong rừng. Tầm Bồ là một trong số đó. Với độ cao khoảng 114 m, nơi đây không phải một ngọn núi lớn, nhưng đủ để mở ra một góc nhìn khác về vùng đất: từ rừng nhìn về phía dải biển Hồ Cốc – Hồ Tràm.Câu chuyện của Tầm Bồ vì thế không nằm ở độ cao. Điều đáng chú ý là vị trí của một điểm cao giữa khu rừng tự nhiên nằm rất gần biển.

Cửa Bình Châu – nơi làng biển mở ra Biển Đông
Ở phía biển của Bình Châu có một khoảng cửa nước nối không gian phía trong với Biển Đông. Trên bản đồ địa danh biển Việt Nam, nơi này mang tên Cửa Bình Châu. Gần đó là Đầm Bình Châu, cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền và những công trình phục vụ hoạt động nghề biển.

Hồ Sông Ray – hồ chứa lớn trên hành trình của dòng sông Ray
Trên hành trình từ vùng đất phía trong Đông Nam Bộ về cửa biển Lộc An, sông Ray đi qua một công trình đã làm thay đổi đáng kể cảnh quan và vai trò của dòng nước: Hồ Sông Ray. Với dung tích hơn 215 triệu m³, đây không đơn thuần là một mặt hồ rộng giữa vùng nông nghiệp mà là một hồ chứa có vai trò quan trọng đối với nguồn nước của cả khu vực.

Sông Ray – dòng nước từ miền Đông về cửa biển Lộc An
Trước khi gặp Biển Đông tại Lộc An, nước của sông Ray đã đi qua một hành trình dài từ vùng đất phía trong của Đông Nam Bộ. Dòng sông đi qua địa bàn Đồng Nai, tiếp tục chảy về phía nam, qua hồ chứa Sông Ray rồi cuối cùng mở ra vùng cửa biển Lộc An. Nếu nhìn Lộc An từ phía biển, sông Ray là dòng nước đi đến điểm kết thúc; nhưng nếu lần ngược dòng, đó lại là một câu chuyện kéo dài qua nhiều vùng đất.

Cảng cá Bình Châu – nhịp sống làng biển bên cửa Bến Lội
Ở phía biển của xã Bình Châu, những con tàu đánh cá, bến neo đậu và hoạt động mua bán thủy sản tạo nên một diện mạo rất khác với rừng hay suối khoáng nóng thường được nhắc đến khi nói về vùng đất này. Nơi người dân quen gọi là Cảng cá Bình Châu cũng gắn với tên Bến Lội trong các tài liệu quản lý nghề cá, lưu giữ một phần đời sống biển đã hình thành và tiếp diễn qua nhiều năm.

Aultmore Distillery – Nhà chưng cất whisky giữa vùng Foggie Moss, Speyside, Scotland
Aultmore Distillery là nhà chưng cất Scotch whisky nằm gần thị trấn Keith, thuộc vùng Speyside của Scotland. Được Alexander Edward thành lập và bắt đầu sản xuất năm 1897, Aultmore đã tồn tại hơn 125 năm giữa một khu vực từ lâu gắn với nghề chưng cất whisky.

The Glenrothes Distillery – Nhà chưng cất Speyside từ năm 1879 tại Rothes, Scotland
The Glenrothes Distillery là nhà chưng cất Single Malt Scotch Whisky nằm tại Rothes, Moray, Scotland, ngay trung tâm vùng whisky Speyside. Được thành lập năm 1879, nhà chưng cất trải qua gần 150 năm phát triển và ngày nay là một trong những tên tuổi lâu đời gắn với thị trấn Rothes.

Stirling Distillery – Khi whisky trở lại dưới chân lâu đài Stirling sau hơn 170 năm
Ngay dưới chân Stirling Castle, giữa khu phố cổ mang đậm dấu ấn lịch sử Scotland, một nhà chưng cất nhỏ đang viết tiếp câu chuyện từng bị gián đoạn hơn một thế kỷ. Stirling Distillery không có quy mô lớn, nhưng vị trí, lịch sử và hành trình đưa whisky trở lại thành phố Stirling khiến nơi đây trở thành một điểm đáng chú ý trên bản đồ whisky Scotland.

Kininvie Distillery – Nhà chưng cất Speyside kín tiếng của William Grant & Sons
Kininvie Distillery là nhà chưng cất Single Malt Scotch Whisky nằm tại Dufftown, Moray, Scotland, thuộc vùng whisky Speyside. Được William Grant & Sons xây dựng năm 1990, Kininvie có vị trí đặc biệt khi nằm ngay trong khu vực của The Balvenie Distillery và gần Glenfiddich – hai nhà chưng cất nổi tiếng cùng thuộc tập đoàn gia đình William Grant & Sons.

Auchentoshan Distillery – Nhà chưng cất whisky Lowland hơn 200 năm bên Glasgow, Scotland
Auchentoshan Distillery là nhà chưng cất Scotch whisky nằm tại Clydebank, ở phía tây bắc Glasgow, Scotland. Nhà chưng cất có lịch sử chính thức từ năm 1823 và ngày nay được biết đến đặc biệt với phương pháp chưng cất ba lần – Triple Distillation, tạo nên phong cách nhẹ, tươi và mềm mại đặc trưng của Auchentoshan Single Malt Scotch Whisky.

Giữa một vùng ven biển vốn được hình dung bằng những bãi cát thấp và Biển Đông, Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu còn có những điểm địa hình cao hơn nằm trong rừng. Tầm Bồ là một trong số đó. Với độ cao khoảng 114 m, nơi đây không phải một ngọn núi lớn, nhưng đủ để mở ra một góc nhìn khác về vùng đất: từ rừng nhìn về phía dải biển Hồ Cốc – Hồ Tràm.Câu chuyện của Tầm Bồ vì thế không nằm ở độ cao. Điều đáng chú ý là vị trí của một điểm cao giữa khu rừng tự nhiên nằm rất gần biển.

Trên hành trình từ vùng đất phía trong Đông Nam Bộ về cửa biển Lộc An, sông Ray đi qua một công trình đã làm thay đổi đáng kể cảnh quan và vai trò của dòng nước: Hồ Sông Ray. Với dung tích hơn 215 triệu m³, đây không đơn thuần là một mặt hồ rộng giữa vùng nông nghiệp mà là một hồ chứa có vai trò quan trọng đối với nguồn nước của cả khu vực.

Trước khi gặp Biển Đông tại Lộc An, nước của sông Ray đã đi qua một hành trình dài từ vùng đất phía trong của Đông Nam Bộ. Dòng sông đi qua địa bàn Đồng Nai, tiếp tục chảy về phía nam, qua hồ chứa Sông Ray rồi cuối cùng mở ra vùng cửa biển Lộc An. Nếu nhìn Lộc An từ phía biển, sông Ray là dòng nước đi đến điểm kết thúc; nhưng nếu lần ngược dòng, đó lại là một câu chuyện kéo dài qua nhiều vùng đất.

Ở phía biển của xã Bình Châu, những con tàu đánh cá, bến neo đậu và hoạt động mua bán thủy sản tạo nên một diện mạo rất khác với rừng hay suối khoáng nóng thường được nhắc đến khi nói về vùng đất này. Nơi người dân quen gọi là Cảng cá Bình Châu cũng gắn với tên Bến Lội trong các tài liệu quản lý nghề cá, lưu giữ một phần đời sống biển đã hình thành và tiếp diễn qua nhiều năm.

Giữa vùng rừng ven biển Bình Châu, có một hiện tượng tự nhiên đã khiến tên Bình Châu được biết đến từ rất lâu trước khi những khu nghỉ dưỡng hiện đại xuất hiện: nước nóng từ lòng đất. Hàng chục điểm nước khoáng nóng lộ thiên, có nơi đạt nhiệt độ khoảng 80°C, tạo nên một không gian đặc biệt giữa rừng, cách Biển Đông không xa.

Trên dải ven biển nối Hồ Tràm với Bình Châu, Hồ Cốc là một khoảng biển có cảnh quan khá khác biệt. Bờ cát, những cụm đá tự nhiên và màu xanh của rừng xuất hiện gần nhau, tạo nên một đoạn chuyển tiếp rõ rệt giữa Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu và Biển Đông.Nếu Hồ Tràm ngày càng được biết đến bởi sự phát triển của du lịch nghỉ dưỡng, Hồ Cốc vẫn dễ được nhận ra bởi một đặc điểm tự nhiên hơn: rừng ở rất gần biển.

Giữa dải đất ven biển phía đông TP.HCM vẫn còn một khoảng rừng tự nhiên rộng lớn chạy gần Biển Đông. Đó là Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu, nơi rừng, bàu nước, đất cát ven biển và nhiều sinh cảnh tự nhiên cùng tồn tại trong một không gian có giá trị đặc biệt về bảo tồn.

Ở phía đông TP.HCM, Bình Châu là vùng đất có một sự kết hợp khá đặc biệt: phía biển mở ra Biển Đông, phía trong là những khoảng rừng tự nhiên rộng lớn, còn dưới lòng đất lại hiện diện nguồn khoáng nóng đã làm nên tên tuổi Bình Châu từ nhiều năm nay.

Hồ Tràm có một dải bờ biển dài, phía trước là Biển Đông và phía trong vẫn còn những khoảng xanh của vùng rừng ven biển. Chính sự gần gũi giữa biển và rừng tạo nên nét riêng của cảnh quan Hồ Tràm so với nhiều bãi biển đô thị.