Đang tải bài viết…
Đang tải bài viết…
Nằm bên Kinh G2 giữa vùng Cái Sắn – Vĩnh Thạnh, Giáo xứ Long Bình là một cộng đoàn Công giáo thuộc Giáo hạt Vĩnh An, Giáo phận Long Xuyên. Nơi đây mang khá rõ dấu ấn của những xứ đạo hình thành trên vùng đất khai phá phía Tây sông Hậu: nhà cửa chạy theo những dòng kinh, ruộng đồng mở rộng phía sau và những ngôi nhà thờ trở thành điểm quy tụ của các gia đình Công giáo qua nhiều thế hệ.
Nhắc đến Giáo xứ Long Bình thường đi kèm với một địa danh rất đặc trưng: Kinh G2.
Đó không chỉ là một cách ghi địa chỉ.
Trong vùng Cái Sắn, hệ thống kinh đào với những tên gọi B, C, D, E, F, G, H… đã trở thành một phần trong cách người dân xác định nơi mình sinh sống. Trên mỗi tuyến kinh, những xóm dân cư được hình thành và nhiều cộng đoàn Công giáo cũng lần lượt xuất hiện.
Bởi vậy, tên nhà thờ thường được người dân nhớ cùng tên con kinh.
Long Bình là Giáo xứ Kinh G2.
Gần đó là Kim Hòa ở Kinh G1, Đồng Công ở Kinh F2, Châu Long và Bình Thái ở vùng Kinh F, Martinô và Bắc Xuyên ở vùng Kinh E… Những tên gọi ấy tạo thành một mạng lưới xứ đạo đặc biệt trên vùng Cái Sắn.
Cái Sắn là một trong những vùng có dấu ấn Công giáo rõ nét của miền Tây Nam Bộ.
Sau những biến động dân cư giữa thế kỷ XX, đặc biệt từ sau năm 1954, nhiều gia đình Công giáo từ miền Bắc vào Nam đã đến khu vực này lập nghiệp.
Vùng đất mới khi ấy còn phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống kinh rạch. Người dân khai phá ruộng đồng, dựng nhà dọc hai bên bờ kinh và từng bước hình thành những khu dân cư mới.
Đời sống Công giáo cũng đi theo quá trình ấy.
Khi một nhóm gia đình sống gần nhau, nơi đọc kinh và sinh hoạt cộng đoàn xuất hiện. Khi số giáo dân tăng lên, nhà nguyện rồi nhà thờ được xây dựng. Những giáo họ dần phát triển thành giáo xứ.
Qua thời gian, dọc theo các tuyến kinh của Cái Sắn hình thành một hệ thống các cộng đoàn Công giáo khá dày đặc.
Long Bình là một phần của lịch sử ấy.
Ở những vùng đô thị, nhà thờ thường được nhận diện bằng tên đường hay khu phố.
Tại Cái Sắn, câu chuyện lại khác.
Nhà thờ gắn với con kinh, còn cộng đoàn hình thành từ những gia đình sống trải dài hai bên dòng nước. Trong nhiều thập niên, chiếc xuồng, ghe hay những cây cầu nhỏ từng là một phần rất quen thuộc của đời sống.
Người dân đi lễ, trẻ em đi học giáo lý và các gia đình đến với những sinh hoạt giáo xứ từ chính những xóm đạo chạy dọc theo các tuyến kinh ấy.
Vì vậy, nhà thờ không chỉ là nơi cử hành Thánh lễ.
Đó còn là trung tâm của một cộng đồng dân cư.
Những dịp lễ lớn, lễ bổn mạng, Giáng Sinh, Tuần Thánh hay những sinh hoạt của các hội đoàn trở thành những thời điểm cộng đoàn gặp lại nhau.
Qua nhiều thế hệ, mối quan hệ giữa xóm đạo và giáo xứ vì thế rất gần gũi.
Trong những tư liệu còn tìm được về Long Bình có một chi tiết khá thú vị.
Ngày 10 tháng 6 năm 1997, Đức cha Gioan Baotixita Bùi Tuần – khi ấy là Giám mục phó Giáo phận Long Xuyên – đến Giáo xứ Long Bình chủ sự Thánh lễ mừng ngân khánh linh mục của cha Đaminh Vũ Hồng Nho.
Bài chia sẻ của Đức cha sau đó được lưu lại với địa điểm ghi rất rõ: Giáo xứ Long Bình, Kinh G2, Cái Sắn.
Trong bài giảng, Đức cha không nói nhiều về công trình hay quy mô giáo xứ mà nhấn mạnh đến đời sống của linh mục, việc đào tạo con người, giúp đỡ người nghèo, người bệnh, người cô đơn và sứ mạng truyền giáo.
Một tư liệu nhỏ nhưng cho thấy Long Bình đã là một cộng đoàn ổn định từ nhiều thập niên trước và tên gọi Kinh G2 – Cái Sắn đã gắn với giáo xứ từ lâu.
Trong cơ cấu hiện nay của Giáo phận Long Xuyên, Giáo xứ Long Bình thuộc Giáo hạt Vĩnh An.
Đây là giáo hạt tập trung nhiều cộng đoàn Công giáo nằm dọc hệ thống kinh Cái Sắn.
Bên cạnh Long Bình còn có An Bình, Môi Khôi, Martinô, Bắc Xuyên, An Sơn, Giuse, Kim An, Đồng Công, Châu Long, Bình Thái và Kim Hòa.
Đặt những địa danh ấy cạnh nhau mới thấy một nét rất riêng của vùng Công giáo Vĩnh Thạnh.
Các giáo xứ không hình thành quanh một trung tâm đô thị lớn mà trải dài theo hệ thống kinh đào và những khu vực nông nghiệp.
Mỗi tuyến kinh gần như mang theo một phần lịch sử của những cộng đoàn đã đến đây khai phá và định cư.
Cái Sắn hôm nay không còn giống vùng đất của nhiều thập niên trước.
Những tuyến đường bộ được mở rộng, cầu bê tông nối hai bờ kinh và phương tiện giao thông đường bộ ngày càng thay thế vai trò của ghe xuồng.
Vĩnh Thạnh cũng từng bước thay đổi từ một vùng sản xuất nông nghiệp sang những khu dân cư có hạ tầng ngày càng hoàn chỉnh hơn.
Nhưng dấu vết của cấu trúc cũ vẫn còn rất rõ.
Những con kinh vẫn chạy qua đồng ruộng. Những xóm dân cư vẫn nối dài theo hai bờ. Và tên gọi G1, G2, F1, F2, E1, E2… vẫn tiếp tục được người dân sử dụng.
Giáo xứ Long Bình vì thế không thể tách khỏi Kinh G2.
Tên con kinh đã trở thành một phần trong địa chỉ, ký ức và cách nhận diện của cộng đoàn.
Tháng 7 năm 2025, Giáo phận Long Xuyên bổ nhiệm cha Vinh Sơn Đinh Việt Hùng làm chánh xứ Long Bình và cha Damien Nguyễn Văn Thao, CSF làm phó xứ.
Những cuộc bổ nhiệm và thay đổi mục tử vẫn tiếp tục như đã diễn ra qua nhiều thế hệ.
Người đến rồi người đi, nhưng cộng đoàn vẫn ở lại.
Đó cũng là cách một giáo xứ tồn tại qua thời gian.
Từ những thế hệ đầu tiên đến khai phá vùng Cái Sắn, những gia đình sống dọc Kinh G2 rồi con cháu của họ, đời sống giáo xứ được tiếp nối qua từng gia đình, từng lớp giáo lý và từng thế hệ linh mục phục vụ.
Ngày nay, địa giới hành chính đã nhiều lần thay đổi. Những địa danh Thạnh An, Vĩnh Thạnh hay Thạnh Quới được sử dụng ở những giai đoạn khác nhau.
Nhưng trong đời sống Công giáo địa phương, cái tên Long Bình – Kinh G2 vẫn còn đó.
Nó vừa là tên của một giáo xứ, vừa là dấu chỉ của một vùng đất và một lớp lịch sử Công giáo đặc biệt giữa miền Tây Nam Bộ.
Tên: Giáo xứ Long Bình
Tên gọi gắn với địa phương: Long Bình – Kinh G2
Giáo hạt: Vĩnh An
Giáo phận: Long Xuyên
Địa bàn hiện nay: Kinh G2, xã Thạnh Quới, thành phố Cần Thơ
Địa chỉ được ghi nhận trước đây: Kinh G/2a, Thạnh An, Vĩnh Thạnh, thành phố Cần Thơ
Vùng địa lý – lịch sử: Cái Sắn – Vĩnh Thạnh
Cha chánh xứ được bổ nhiệm năm 2025: Vinh Sơn Đinh Việt Hùng
Loại hình: Giáo xứ Công giáo
Năm hình thành: Chưa có nguồn chính thức đủ cơ sở để xác nhận
Bổn mạng: Chưa có nguồn chính thức đủ cơ sở để xác nhận

Đại lý MobiFone Hiền Trang – 698 Tỉnh lộ 10, Bình Trị Đông, TP.HCM
698 Tỉnh Lộ 10, Phường Bình Trị Đông, Thành phố Hồ Chí Minh

Nhà thuốc Cẩm Hà 3 – 016C Mạc Thiên Tích, phường Chợ Lớn, TP.HCM
016C Mạc Thiên Tích, Phường Chợ Lớn, Thành phố Hồ Chí Minh

Chành xe Tô Châu – Quốc lộ 54, Bình Minh, Vĩnh Long
Cầu vượt Quốc lộ 54, Tổ 22, Khóm Đông Thuận, Phường Đông Thành, Tỉnh Vĩnh Long

Chành xe Tô Châu – 501 Nguyễn Đáng, Trà Vinh, Vĩnh Long
501 Nguyễn Đáng, Khóm 20, Phường Trà Vinh, Tỉnh Vĩnh Long

Chành xe Tô Châu – Điểm phát hàng 78 Đường 3 Tháng 2, Tân Thành, Cà Mau
78 Đường 3 tháng 2, Phường Tân Thành, Tỉnh Cà Mau

Giáo xứ Hải Dương – Giáo hạt Hải Dương, Giáo phận Hải Phòng
Nằm tại số 100 Trần Hưng Đạo, Giáo xứ Hải Dương thuộc Giáo hạt Hải Dương, Giáo phận Hải Phòng là một cộng đoàn Công giáo lâu đời giữa vùng đất Hải Dương. Ngôi nhà thờ được ghi nhận xây dựng từ năm 1875, hiện diện giữa khu vực trung tâm đô thị và gắn với một vùng đất có vị trí đặc biệt trong lịch sử Công giáo miền Đông Bắc. Không xa nhà thờ là Đền Thánh Tử Đạo Hải Dương, nơi lưu dấu cuộc tử đạo năm 1861 của các chứng nhân đức tin sau này được Giáo hội tuyên phong hiển thánh.

Giáo xứ Hàng Kênh – Giáo hạt Chính Tòa, Giáo phận Hải Phòng
Giữa khu vực nội thành Hải Phòng, trên trục đường Lạch Tray đông đúc, Giáo xứ Hàng Kênh thuộc Giáo hạt Chính Tòa, Giáo phận Hải Phòng là một cộng đoàn Công giáo có lịch sử hơn một thế kỷ. Hàng Kênh được thành lập với tư cách giáo họ từ năm 1893, từng trực thuộc Giáo xứ Nam Pháp trước khi chính thức được nâng lên hàng giáo xứ năm 2020. Từ một giáo họ lâu đời giữa lòng thành phố, Hàng Kênh ngày nay vừa phục vụ cộng đoàn địa phương, vừa trở thành điểm quy tụ của nhiều người Công giáo từ các nơi đến Hải Phòng sinh sống và làm việc.

Giáo xứ Truyền Tin – Giáo hạt Tân Thạnh, Giáo phận Long Xuyên
Giữa vùng đồng bằng được nhận diện bằng những con kinh mang số, Giáo xứ Truyền Tin nằm bên Kinh 8A, thuộc Giáo hạt Tân Thạnh, Giáo phận Long Xuyên. Trước đây, địa chỉ quen thuộc của nhà thờ là Thạnh Đông A, huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang; sau thay đổi địa giới hành chính, khu vực này thuộc xã Thạnh Đông, tỉnh An Giang. Tên gọi Kinh 8A vẫn còn đó, gắn nhà thờ với một không gian rất đặc trưng của miền Tây: những con kinh thẳng dài, ruộng lúa và các xóm dân cư hình thành dọc hai bên bờ nước.

Đỉnh Tầm Bồ – điểm cao giữa rừng Bình Châu – Phước Bửu
Giữa một vùng ven biển vốn được hình dung bằng những bãi cát thấp và Biển Đông, Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu còn có những điểm địa hình cao hơn nằm trong rừng. Tầm Bồ là một trong số đó. Với độ cao khoảng 114 m, nơi đây không phải một ngọn núi lớn, nhưng đủ để mở ra một góc nhìn khác về vùng đất: từ rừng nhìn về phía dải biển Hồ Cốc – Hồ Tràm.Câu chuyện của Tầm Bồ vì thế không nằm ở độ cao. Điều đáng chú ý là vị trí của một điểm cao giữa khu rừng tự nhiên nằm rất gần biển.

Cửa Bình Châu – nơi làng biển mở ra Biển Đông
Ở phía biển của Bình Châu có một khoảng cửa nước nối không gian phía trong với Biển Đông. Trên bản đồ địa danh biển Việt Nam, nơi này mang tên Cửa Bình Châu. Gần đó là Đầm Bình Châu, cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền và những công trình phục vụ hoạt động nghề biển.

Aultmore Distillery – Nhà chưng cất whisky giữa vùng Foggie Moss, Speyside, Scotland
Aultmore Distillery là nhà chưng cất Scotch whisky nằm gần thị trấn Keith, thuộc vùng Speyside của Scotland. Được Alexander Edward thành lập và bắt đầu sản xuất năm 1897, Aultmore đã tồn tại hơn 125 năm giữa một khu vực từ lâu gắn với nghề chưng cất whisky.

The Glenrothes Distillery – Nhà chưng cất Speyside từ năm 1879 tại Rothes, Scotland
The Glenrothes Distillery là nhà chưng cất Single Malt Scotch Whisky nằm tại Rothes, Moray, Scotland, ngay trung tâm vùng whisky Speyside. Được thành lập năm 1879, nhà chưng cất trải qua gần 150 năm phát triển và ngày nay là một trong những tên tuổi lâu đời gắn với thị trấn Rothes.

Stirling Distillery – Khi whisky trở lại dưới chân lâu đài Stirling sau hơn 170 năm
Ngay dưới chân Stirling Castle, giữa khu phố cổ mang đậm dấu ấn lịch sử Scotland, một nhà chưng cất nhỏ đang viết tiếp câu chuyện từng bị gián đoạn hơn một thế kỷ. Stirling Distillery không có quy mô lớn, nhưng vị trí, lịch sử và hành trình đưa whisky trở lại thành phố Stirling khiến nơi đây trở thành một điểm đáng chú ý trên bản đồ whisky Scotland.

Kininvie Distillery – Nhà chưng cất Speyside kín tiếng của William Grant & Sons
Kininvie Distillery là nhà chưng cất Single Malt Scotch Whisky nằm tại Dufftown, Moray, Scotland, thuộc vùng whisky Speyside. Được William Grant & Sons xây dựng năm 1990, Kininvie có vị trí đặc biệt khi nằm ngay trong khu vực của The Balvenie Distillery và gần Glenfiddich – hai nhà chưng cất nổi tiếng cùng thuộc tập đoàn gia đình William Grant & Sons.

Auchentoshan Distillery – Nhà chưng cất whisky Lowland hơn 200 năm bên Glasgow, Scotland
Auchentoshan Distillery là nhà chưng cất Scotch whisky nằm tại Clydebank, ở phía tây bắc Glasgow, Scotland. Nhà chưng cất có lịch sử chính thức từ năm 1823 và ngày nay được biết đến đặc biệt với phương pháp chưng cất ba lần – Triple Distillation, tạo nên phong cách nhẹ, tươi và mềm mại đặc trưng của Auchentoshan Single Malt Scotch Whisky.

Nằm tại số 100 Trần Hưng Đạo, Giáo xứ Hải Dương thuộc Giáo hạt Hải Dương, Giáo phận Hải Phòng là một cộng đoàn Công giáo lâu đời giữa vùng đất Hải Dương. Ngôi nhà thờ được ghi nhận xây dựng từ năm 1875, hiện diện giữa khu vực trung tâm đô thị và gắn với một vùng đất có vị trí đặc biệt trong lịch sử Công giáo miền Đông Bắc. Không xa nhà thờ là Đền Thánh Tử Đạo Hải Dương, nơi lưu dấu cuộc tử đạo năm 1861 của các chứng nhân đức tin sau này được Giáo hội tuyên phong hiển thánh.

Giữa khu vực nội thành Hải Phòng, trên trục đường Lạch Tray đông đúc, Giáo xứ Hàng Kênh thuộc Giáo hạt Chính Tòa, Giáo phận Hải Phòng là một cộng đoàn Công giáo có lịch sử hơn một thế kỷ. Hàng Kênh được thành lập với tư cách giáo họ từ năm 1893, từng trực thuộc Giáo xứ Nam Pháp trước khi chính thức được nâng lên hàng giáo xứ năm 2020. Từ một giáo họ lâu đời giữa lòng thành phố, Hàng Kênh ngày nay vừa phục vụ cộng đoàn địa phương, vừa trở thành điểm quy tụ của nhiều người Công giáo từ các nơi đến Hải Phòng sinh sống và làm việc.

Giữa vùng đồng bằng được nhận diện bằng những con kinh mang số, Giáo xứ Truyền Tin nằm bên Kinh 8A, thuộc Giáo hạt Tân Thạnh, Giáo phận Long Xuyên. Trước đây, địa chỉ quen thuộc của nhà thờ là Thạnh Đông A, huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang; sau thay đổi địa giới hành chính, khu vực này thuộc xã Thạnh Đông, tỉnh An Giang. Tên gọi Kinh 8A vẫn còn đó, gắn nhà thờ với một không gian rất đặc trưng của miền Tây: những con kinh thẳng dài, ruộng lúa và các xóm dân cư hình thành dọc hai bên bờ nước.

Giữa một vùng ven biển vốn được hình dung bằng những bãi cát thấp và Biển Đông, Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu còn có những điểm địa hình cao hơn nằm trong rừng. Tầm Bồ là một trong số đó. Với độ cao khoảng 114 m, nơi đây không phải một ngọn núi lớn, nhưng đủ để mở ra một góc nhìn khác về vùng đất: từ rừng nhìn về phía dải biển Hồ Cốc – Hồ Tràm.Câu chuyện của Tầm Bồ vì thế không nằm ở độ cao. Điều đáng chú ý là vị trí của một điểm cao giữa khu rừng tự nhiên nằm rất gần biển.

Ở phía biển của Bình Châu có một khoảng cửa nước nối không gian phía trong với Biển Đông. Trên bản đồ địa danh biển Việt Nam, nơi này mang tên Cửa Bình Châu. Gần đó là Đầm Bình Châu, cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền và những công trình phục vụ hoạt động nghề biển.

Trên hành trình từ vùng đất phía trong Đông Nam Bộ về cửa biển Lộc An, sông Ray đi qua một công trình đã làm thay đổi đáng kể cảnh quan và vai trò của dòng nước: Hồ Sông Ray. Với dung tích hơn 215 triệu m³, đây không đơn thuần là một mặt hồ rộng giữa vùng nông nghiệp mà là một hồ chứa có vai trò quan trọng đối với nguồn nước của cả khu vực.

Trước khi gặp Biển Đông tại Lộc An, nước của sông Ray đã đi qua một hành trình dài từ vùng đất phía trong của Đông Nam Bộ. Dòng sông đi qua địa bàn Đồng Nai, tiếp tục chảy về phía nam, qua hồ chứa Sông Ray rồi cuối cùng mở ra vùng cửa biển Lộc An. Nếu nhìn Lộc An từ phía biển, sông Ray là dòng nước đi đến điểm kết thúc; nhưng nếu lần ngược dòng, đó lại là một câu chuyện kéo dài qua nhiều vùng đất.

Ở phía biển của xã Bình Châu, những con tàu đánh cá, bến neo đậu và hoạt động mua bán thủy sản tạo nên một diện mạo rất khác với rừng hay suối khoáng nóng thường được nhắc đến khi nói về vùng đất này. Nơi người dân quen gọi là Cảng cá Bình Châu cũng gắn với tên Bến Lội trong các tài liệu quản lý nghề cá, lưu giữ một phần đời sống biển đã hình thành và tiếp diễn qua nhiều năm.

Giữa vùng rừng ven biển Bình Châu, có một hiện tượng tự nhiên đã khiến tên Bình Châu được biết đến từ rất lâu trước khi những khu nghỉ dưỡng hiện đại xuất hiện: nước nóng từ lòng đất. Hàng chục điểm nước khoáng nóng lộ thiên, có nơi đạt nhiệt độ khoảng 80°C, tạo nên một không gian đặc biệt giữa rừng, cách Biển Đông không xa.