Giáo xứ Xương Điền – Giáo hạt Kiên Chính, Giáo phận Bùi Chu

Xương Điền – Xứ đạo trên vùng đất ven biển Hải Hậu

Xương Điền nằm trong vùng đất Hải Hậu, nơi quá trình khai hoang, lập làng và mở rộng các khu dân cư ven biển đã diễn ra qua nhiều thế hệ. Vùng đất này có lịch sử Công giáo lâu đời, với những giáo xứ và giáo họ hình thành cùng quá trình định cư của người dân.

Trước khi thay đổi địa giới hành chính, Xương Điền gắn với địa danh Hải Lý và thị trấn Cồn, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Đây là khu vực ven biển có đời sống dân cư chịu ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, hoạt động sản xuất và những biến đổi của đường bờ biển.

Nhà thờ Xương Điền nằm gần khu vực nhà thờ đổ Hải Lý, một địa điểm gắn với lịch sử biến động bờ biển và những công trình tôn giáo của vùng Hải Hậu.

Lịch sử hình thành và phát triển Giáo xứ Xương Điền

Giáo xứ Xương Điền có lịch sử hơn 300 năm, thuộc Giáo hạt Kiên Chính, Giáo phận Bùi Chu.

Qua nhiều thế hệ, cộng đoàn giáo dân duy trì đời sống đức tin, xây dựng cơ sở thờ tự và phát triển các hoạt động phụng vụ, giáo lý, hội đoàn.

Trong lịch sử Công giáo địa phương, Xương Điền còn gắn với việc tưởng nhớ Thánh Đaminh Vũ Đình Tước, một vị thánh tử đạo được cộng đoàn tôn kính. Các dịp lễ tưởng niệm là cơ hội để giáo dân tìm hiểu lịch sử đức tin và tưởng nhớ những thế hệ đi trước.

Cùng với sự phát triển của cộng đoàn, nhu cầu xây dựng một ngôi thánh đường rộng rãi, đáp ứng các hoạt động phụng vụ ngày càng trở nên cần thiết. Việc xây dựng nhà thờ mới là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử giáo xứ.

Ngôi thánh đường mới và kiến trúc gỗ truyền thống

Nhà thờ Giáo xứ Xương Điền hiện nay được xây dựng trong hơn tám năm, với sự đóng góp của giáo dân và các ân nhân. Công trình hoàn thành và được khánh thành ngày 28/10/2024.

Ngôi thánh đường có chiều dài 62 m, rộng 20 m, cao 15 m, hai tháp chuông cao 39,5 m và phần cánh thánh giá rộng 32 m.

Điểm nổi bật của công trình là không gian nội thất sử dụng gỗ, với kết cấu bốn hàng cột, hệ thống xà, kèo và các chi tiết trang trí được chế tác công phu.

Không gian bên trong nhà thờ kết hợp kiến trúc thánh đường Công giáo với kỹ thuật chế tác gỗ truyền thống, tạo nên một công trình mang đặc điểm riêng của vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Một số hạng mục tại gian cung thánh, gồm tòa chính, tòa cạnh, bàn thờ và các vật dụng phụng vụ, được thếp vàng. Đây là những chi tiết trang trí trong nội thất, không phải toàn bộ công trình được dát vàng.

Việc sử dụng gỗ làm vật liệu chủ đạo góp phần tạo nên không gian trang nghiêm, đồng thời thể hiện sự tiếp nối của nghề thủ công truyền thống trong kiến trúc tôn giáo.

Lễ khánh thành và cung hiến bàn thờ năm 2024

Ngày 28/10/2024, Giáo xứ Xương Điền tổ chức lễ khánh thành nhà thờ mới, Thánh lễ tạ ơn, làm phép nhà thờ và cung hiến bàn thờ.

Đức cha Tôma Aquinô Vũ Đình Hiệu, Giám mục Giáo phận Bùi Chu, chủ sự thánh lễ với sự tham dự của hơn 130 linh mục trong và ngoài giáo phận, cùng đông đảo tu sĩ, giáo dân và khách mời.

Nghi thức khánh thành đánh dấu việc hoàn thành công trình sau nhiều năm chuẩn bị và xây dựng. Từ đây, ngôi thánh đường mới trở thành nơi cử hành các thánh lễ, bí tích và những sinh hoạt phụng vụ quan trọng của giáo xứ.

Sự kiện cũng ghi dấu nỗ lực chung của cộng đoàn trong việc xây dựng và gìn giữ cơ sở thờ tự cho các thế hệ tiếp theo.

Đời sống đức tin và sinh hoạt cộng đoàn

Xương Điền là một giáo xứ có đông giáo dân trong Giáo hạt Kiên Chính. Năm 2023, toàn giáo xứ có 4.778 tín hữu.

Các hoạt động phụng vụ, học giáo lý, sinh hoạt hội đoàn và những ngày lễ lớn được tổ chức thường xuyên, góp phần duy trì đời sống đức tin của cộng đoàn.

Ngày 17/07/2024, giáo xứ tổ chức Thánh lễ ban bí tích Thêm Sức cho 189 thiếu nhi do Đức cha Tôma Vũ Đình Hiệu chủ sự. Đây là một trong những hoạt động mục vụ dành cho thế hệ trẻ của giáo xứ.

Bên cạnh đó, các dịp Giáng Sinh, lễ kính các thánh và tuần chầu Thánh Thể là những thời điểm cộng đoàn quy tụ đông đảo. Các ca đoàn, hội kèn và hội đoàn tham gia phục vụ phụng vụ, tạo nên nét sinh hoạt đặc trưng của các xứ đạo vùng Bùi Chu.

Những hoạt động này góp phần duy trì sự gắn bó giữa các gia đình, đồng thời tiếp nối truyền thống sinh hoạt Công giáo qua nhiều thế hệ.

Dấu ấn Thánh Đaminh Vũ Đình Tước trong đời sống giáo xứ

Trong đời sống tôn giáo của Giáo xứ Xương Điền, việc tưởng nhớ Thánh Đaminh Vũ Đình Tước là một sinh hoạt mang ý nghĩa lịch sử.

Thánh Đaminh Vũ Đình Tước là một trong các vị thánh tử đạo Việt Nam được Giáo hội Công giáo tôn kính. Tại Xương Điền, cộng đoàn tổ chức các dịp tưởng niệm với những hoạt động cầu nguyện, cung nghinh và cử hành thánh lễ.

Ngày 07/04/2019, giáo xứ tổ chức lễ giỗ Thánh Đaminh Vũ Đình Tước, với nghi thức cung nghinh hài cốt và tượng thánh quanh khuôn viên nhà thờ, cùng sự tham dự của đông đảo giáo dân.

Việc duy trì những ngày tưởng niệm góp phần lưu giữ ký ức tôn giáo và truyền thống kính nhớ các vị tử đạo trong cộng đoàn Công giáo địa phương.

Xương Điền trong không gian văn hóa vùng biển Hải Hậu

Hải Hậu là vùng đất có lịch sử khai hoang và phát triển các cộng đoàn Công giáo lâu đời. Đời sống cư dân gắn với sản xuất nông nghiệp, nghề biển và những hoạt động kinh tế đặc trưng của khu vực ven biển Bắc Bộ.

Trong không gian ấy, các nhà thờ không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn là những công trình kiến trúc gắn với lịch sử hình thành làng xóm và đời sống cộng đồng.

Giáo xứ Xương Điền mang dấu ấn của một cộng đoàn đã trải qua nhiều thế hệ sinh sống trong điều kiện tự nhiên của vùng ven biển. Ngôi thánh đường mới thể hiện sự phát triển của giáo xứ, trong khi những sinh hoạt truyền thống tiếp tục duy trì mối liên hệ giữa các thế hệ giáo dân.

Vị trí gần khu vực nhà thờ đổ Hải Lý cũng đặt Xương Điền trong không gian có nhiều dấu tích về lịch sử cư trú, kiến trúc tôn giáo và sự biến đổi của vùng bờ biển Hải Hậu.

Từ Hải Hậu, Nam Định đến Hải Tiến, Ninh Bình

Trước ngày 01/07/2025, Giáo xứ Xương Điền thuộc thị trấn Cồn, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Khu vực giáo xứ trước đó gắn với địa danh xã Hải Lý.

Theo việc sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, thị trấn Cồn cùng các xã Hải Sơn và Hải Tân được hợp nhất thành xã Hải Tiến, thuộc tỉnh Ninh Bình.

Địa chỉ hành chính hiện nay của Giáo xứ Xương Điền là xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình. Giáo xứ tiếp tục trực thuộc Giáo hạt Kiên Chính, Giáo phận Bùi Chu.

Sự thay đổi địa giới hành chính không làm thay đổi tên gọi giáo xứ hay những giá trị lịch sử gắn với vùng đất Hải Hậu xưa.

Dấu ấn hơn ba thế kỷ của Giáo xứ Xương Điền

Trải qua hơn 300 năm hình thành và phát triển, Giáo xứ Xương Điền gắn bó với lịch sử cư dân vùng biển Hải Hậu và đời sống Công giáo của nhiều thế hệ.

Ngôi thánh đường mới khánh thành năm 2024 là dấu mốc nổi bật trong quá trình phát triển cơ sở thờ tự của giáo xứ. Kiến trúc nội thất gỗ, quy mô công trình và những chi tiết chế tác truyền thống tạo nên đặc điểm riêng của nhà thờ Xương Điền.

Bên cạnh giá trị kiến trúc, những sinh hoạt phụng vụ, hoạt động giáo lý và truyền thống tưởng nhớ các vị thánh tử đạo góp phần gìn giữ đời sống tinh thần của cộng đoàn.

Giáo xứ Xương Điền ngày nay là một phần trong không gian lịch sử và văn hóa Công giáo vùng Hải Hậu, nơi những giá trị về đức tin, gia đình và cộng đồng được tiếp nối qua nhiều thế hệ.

Thông tin Giáo xứ Xương Điền

• Tên giáo xứ: Giáo xứ Xương Điền
• Giáo hạt: Kiên Chính
• Giáo phận: Bùi Chu
• Địa chỉ hiện nay: Xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình
• Địa chỉ trước đây: Thị trấn Cồn, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định
• Địa danh lịch sử: Hải Lý, Hải Hậu
• Lịch sử: Hơn 300 năm
• Số giáo dân: 4.778 người (năm 2023)
• Nhà thờ hiện nay: Khánh thành ngày 28/10/2024
• Đặc điểm kiến trúc: Nội thất gỗ, kết cấu bốn hàng cột, hai tháp chuông cao 39,5 m