Nếu không có con người, liệu có AI ngày nay không?

Tuy nhiên, trước khi đi xa đến những câu hỏi lớn như vậy, có một câu hỏi nền tảng hơn đáng để suy nghĩ:

Nếu không có con người, liệu có AI như ngày nay không?

Để hiểu rõ hơn về điều này, chúng ta cần nhìn lại cách mà AI được hình thành và phát triển.

AI được sinh ra từ tri thức của con người

AI không phải là một thực thể tự nhiên xuất hiện trong thế giới. Nó là kết quả của hàng trăm năm phát triển của khoa học và công nghệ.

Nền tảng của AI được xây dựng từ nhiều lĩnh vực khác nhau như toán học, thống kê, khoa học máy tính và kỹ thuật phần mềm. Những thuật toán học máy, mạng nơ-ron nhân tạo hay các mô hình xử lý ngôn ngữ đều được thiết kế, nghiên cứu và phát triển bởi các nhà khoa học và kỹ sư trên khắp thế giới.

Từ những công trình nghiên cứu ban đầu trong thế kỷ 20, cho đến sự bùng nổ của dữ liệu và sức mạnh tính toán trong thời đại internet, tất cả đều là thành quả của trí tuệ con người.

Nói cách khác, AI không phải là trí tuệ tự sinh ra. Nó là kết quả của quá trình tích lũy tri thức của nhân loại qua nhiều thế hệ.

AI học từ dữ liệu do con người tạo ra

Một yếu tố quan trọng khác giúp AI phát triển chính là dữ liệu.

Để một hệ thống AI có thể học và hoạt động hiệu quả, nó cần được “huấn luyện” bằng một lượng dữ liệu rất lớn. Những dữ liệu này phần lớn đến từ chính con người.

Đó có thể là:

• Sách và tài liệu nghiên cứu

• Bài viết trên internet

• Hình ảnh và video được chia sẻ trên các nền tảng số

• Các cuộc hội thoại, nội dung mạng xã hội

• Dữ liệu hành vi sử dụng dịch vụ trực tuyến

Tất cả những thông tin đó tạo thành một kho dữ liệu khổng lồ, giúp AI học cách nhận diện hình ảnh, hiểu ngôn ngữ, phân tích thông tin và đưa ra dự đoán.

Vì vậy có thể nói rằng, AI học từ chính thế giới mà con người đã tạo ra trên môi trường số.

AI là công cụ, không phải là mục đích

Một điều quan trọng cần hiểu rõ là AI không có ý thức hay mục tiêu riêng.

AI không tự quyết định nó muốn làm gì. Nó chỉ thực hiện những nhiệm vụ mà con người thiết kế và giao cho.

Con người mới là người quyết định sử dụng AI để:

• phân tích dữ liệu kinh doanh

• hỗ trợ chẩn đoán bệnh trong y tế

• tối ưu hóa sản xuất

• phát triển phần mềm

• sáng tạo nội dung

Ở góc độ này, AI giống như một công cụ rất mạnh, giúp con người xử lý lượng thông tin khổng lồ mà trước đây khó có thể thực hiện bằng phương pháp thủ công.

AI là sự khuếch đại trí tuệ của con người

Một cách nhìn thú vị về AI là xem nó như một “bộ khuếch đại trí tuệ”.

Trong lịch sử, con người đã tạo ra nhiều công cụ để mở rộng khả năng của mình:

Kính hiển vi giúp chúng ta nhìn thấy những sinh vật nhỏ bé mà mắt thường không thể thấy.
Kính thiên văn giúp con người quan sát những hành tinh và thiên hà ở rất xa.

Tương tự như vậy, AI giúp con người phân tích và xử lý một lượng dữ liệu khổng lồ trong thời gian rất ngắn.

Vì thế, nhiều chuyên gia cho rằng AI không đơn thuần là “trí tuệ nhân tạo”, mà là trí tuệ của nhân loại được khuếch đại nhờ công nghệ máy tính.

Con người vẫn là trung tâm của kỷ nguyên AI

Khi nhìn lại toàn bộ quá trình hình thành và phát triển của AI, có thể thấy một điều rất rõ ràng:

Nếu không có con người
sẽ không có tri thức khoa học
không có dữ liệu
không có công nghệ
và cũng sẽ không có AI.

AI là thành quả của trí tuệ tập thể của hàng triệu con người trên khắp thế giới. Nó được xây dựng từ những ý tưởng, nghiên cứu, kinh nghiệm và sáng tạo của nhiều thế hệ.

Vì vậy, câu hỏi quan trọng nhất trong kỷ nguyên AI không phải là “AI sẽ thay thế con người hay không”.

Mà là:

Con người sẽ sử dụng AI như thế nào để phục vụ cho sự phát triển của xã hội, kinh tế và cuộc sống.

AI có thể rất mạnh mẽ, nhưng chính con người mới là người định hướng tương lai của công nghệ này.