Richard Paterson – Người dành hơn nửa thế kỷ để gìn giữ nghệ thuật whisky

Richard Paterson là một trong những con người như vậy.

Ông được giới whisky biết đến với biệt danh “The Nose” – một cách gọi thể hiện khả năng cảm nhận và đánh giá hương thơm đặc biệt. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của Richard Paterson không chỉ nằm ở một khứu giác nhạy bén, mà còn ở hơn nửa thế kỷ kinh nghiệm, sự kiên trì với nghề và những đóng góp lâu dài cho ngành Scotch whisky.

Hành trình bắt đầu từ khi còn rất trẻ

Richard Paterson sinh năm 1949 tại Glasgow, Scotland, trong một gia đình có nhiều thế hệ làm việc với whisky. Ông bắt đầu sự nghiệp trong ngành từ năm 1966, khi mới 17 tuổi.

Những năm đầu tiên của Richard không bắt đầu bằng một chức danh lớn. Ông làm những công việc cơ bản, học cách nhận biết nguyên liệu, theo dõi quá trình sản xuất và từng bước tiếp cận nghệ thuật phối trộn whisky.

Năm 1970, Richard Paterson gia nhập Whyte & Mackay. Chỉ vài năm sau, ông đảm nhận vai trò Master Blender và tiếp tục gắn bó với doanh nghiệp trong hơn 50 năm. Trong suốt hành trình ấy, ông tham gia gìn giữ và phát triển phong cách cho nhiều thương hiệu thuộc Whyte & Mackay, đặc biệt là The Dalmore.

Từ một người trẻ bước vào ngành whisky bằng những công việc nhỏ nhất, Richard Paterson dần trở thành một trong những nhà làm whisky có ảnh hưởng của thế hệ mình.

“The Nose” và nghệ thuật cảm nhận whisky

Trong thế giới whisky, chiếc mũi của người làm nghề là một công cụ đặc biệt quan trọng.

Thông qua hương thơm, một Master Blender có thể nhận biết chất lượng của rượu, ảnh hưởng của thùng gỗ và mức độ phát triển của từng mẫu whisky. Họ phải phân biệt được rất nhiều sắc thái nhỏ, từ trái cây, gia vị, gỗ sồi đến những dấu hiệu bất thường có thể xuất hiện trong quá trình trưởng thành.

Richard Paterson nổi tiếng nhờ khả năng đánh giá hương vị ấy và được biết đến rộng rãi với biệt danh “The Nose”.

Nhưng phía sau khả năng tưởng như thiên bẩm là hàng chục năm rèn luyện. Đó là quá trình lặp lại mỗi ngày: đi qua những kho rượu, kiểm tra từng thùng gỗ, ghi nhớ từng mùi hương và theo dõi sự thay đổi của whisky theo thời gian.

Một chiếc mũi nhạy bén có thể giúp người làm nghề nhận ra điều khác biệt. Nhưng chỉ kinh nghiệm, kỷ luật và sự bền bỉ mới giúp họ đưa ra quyết định cho những chai whisky sẽ được thưởng thức nhiều năm sau đó.

Dấu ấn của Richard Paterson tại The Dalmore

The Dalmore là nhà chưng cất whisky vùng Highland có lịch sử từ năm 1839. Trong hành trình hiện đại của thương hiệu, Richard Paterson được xem là một trong những người có ảnh hưởng quan trọng nhất.

The Dalmore mô tả ông là một trong những nhà làm whisky nổi bật của thế hệ mình, đã dành khoảng năm thập kỷ để định hình và gìn giữ phong cách của thương hiệu. Ông cũng được xem là người tiên phong trong nghệ thuật lựa chọn và phối hợp nhiều loại thùng trưởng thành khác nhau.

Dấu ấn dễ nhận thấy trong nhiều dòng The Dalmore là sự kết hợp giữa whisky trưởng thành trong thùng gỗ sồi Mỹ từng ủ bourbon với những thùng sherry quý được tuyển chọn từ các nhà làm rượu lâu đời tại Tây Ban Nha. Bên cạnh đó còn có những thử nghiệm với thùng port, madeira và thùng rượu vang.

Từ giữa thập niên 1990, Richard Paterson đã bắt đầu thử nghiệm việc hoàn thiện whisky trong những thùng từng chứa rượu vang đỏ. Ở thời điểm đó, việc sử dụng đa dạng các loại thùng để tạo thêm chiều sâu cho single malt vẫn chưa phổ biến như ngày nay.

Sự am hiểu về thùng gỗ giúp ông tạo nên những chai whisky có cấu trúc nhiều tầng, kết hợp giữa đặc tính của rượu nền, thời gian trưởng thành và dấu ấn riêng của từng loại thùng.

Người gìn giữ những thùng whisky qua thời gian

Công việc của một Master Blender hay Master Whisky Maker không chỉ là pha trộn những mẫu whisky đang có sẵn.

Họ còn phải nhìn về tương lai.

Một thùng whisky được kiểm tra hôm nay có thể phải tiếp tục trưởng thành thêm 10, 20 hoặc 30 năm. Người làm nghề cần dự đoán được nó sẽ thay đổi như thế nào, phù hợp với loại thùng nào và có thể đóng vai trò gì trong một sản phẩm tương lai.

Điều đó có nghĩa là nhiều quyết định Richard Paterson đưa ra trong quá khứ chỉ được nhìn thấy thành quả sau hàng chục năm. Một số thùng whisky ông từng tuyển chọn và theo dõi khi còn trẻ đến nay mới trở thành thành phần của những phiên bản lâu năm.

Vì vậy, làm whisky không chỉ đòi hỏi kiến thức về hương vị. Đó còn là công việc cần sự kiên nhẫn và tinh thần trách nhiệm với những thế hệ tiếp nối.

Richard Paterson hiện vẫn đóng vai trò cố vấn, người hướng dẫn và người quản tuyển đối với những dòng whisky được đặt nền móng trong thời gian ông phụ trách The Dalmore. Ông đồng thời truyền lại kinh nghiệm cho thế hệ nhà làm whisky tiếp theo, trong đó có Gregg Glass.

Từ người làm nghề đến người truyền cảm hứng

Richard Paterson không chỉ làm việc trong phòng phối trộn hay những kho rượu tại Scotland. Trong nhiều năm, ông đã đi đến nhiều quốc gia để giới thiệu về Scotch whisky, hướng dẫn cách cảm nhận hương vị và chia sẻ những câu chuyện phía sau từng loại thùng gỗ.

Phong cách trình bày giàu năng lượng giúp ông trở thành một trong những gương mặt được nhận diện rộng rãi của ngành whisky Scotland.

Tuy nhiên, phía sau sự xuất hiện cuốn hút trước công chúng vẫn là nền tảng của một người làm nghề lâu năm: kiến thức về rượu, khả năng ghi nhớ hương vị và sự hiểu biết sâu sắc về quá trình trưởng thành trong thùng gỗ.

Những đóng góp của ông không chỉ nằm ở các phiên bản whisky quý hiếm, mà còn ở việc đưa kiến thức về Scotch whisky đến gần hơn với người thưởng thức trên thế giới.

Richard Paterson đã được trao tước hiệu OBE nhằm ghi nhận những đóng góp cho ngành Scotch whisky. Ông cũng tham gia đánh giá tại các cuộc thi quốc tế về rượu mạnh và được nhìn nhận là một trong những nhân vật có nhiều kinh nghiệm trong ngành.

Giá trị của hơn nửa thế kỷ với một nghề

Có những người tạo ra sản phẩm. Có những người xây dựng thương hiệu. Nhưng cũng có những người dành cả cuộc đời để gìn giữ linh hồn của một thương hiệu.

Richard Paterson thuộc về nhóm thứ ba.

Trong hơn 50 năm làm nghề, ông đã đi qua nhiều giai đoạn thay đổi của ngành whisky. Thị trường mở rộng, thị hiếu người thưởng thức thay đổi và những phiên bản whisky ngày càng đa dạng hơn. Nhưng công việc cốt lõi vẫn vậy: quan sát, cảm nhận, lựa chọn và kiên nhẫn chờ đợi.

Giá trị của Richard Paterson vì thế không chỉ được đo bằng những chai whisky quý hiếm hay mức giá của chúng. Giá trị ấy nằm trong kinh nghiệm được tích lũy qua từng thùng rượu, từng quyết định và từng thế hệ người làm nghề được ông hướng dẫn.

Khi thưởng thức một chai whisky, chúng ta không chỉ cảm nhận hương vị đến từ lúa mạch, nước, men và thùng gỗ. Trong đó còn có dấu ấn của những con người đã dành nhiều năm để theo dõi và gìn giữ nó.

Câu chuyện của Richard Paterson giúp người yêu whisky hiểu thêm rằng phía sau một thương hiệu lâu đời luôn cần những con người đủ kiến thức, đủ kiên nhẫn và đủ bền bỉ để đi cùng nghề qua nhiều thập kỷ.

Và đến một lúc nào đó, chính những gì họ đã dành cả đời chăm sóc sẽ kể lại câu chuyện về họ.