TP. Hồ Chí Minh điều chỉnh giá thu gom và vận chuyển rác, hướng tới tính phí theo lượng thải

Cách tính giá mới theo khu vực và đối tượng

Theo dự thảo, thành phố sẽ chia địa bàn thành 8 nhóm khu vực với mức giá khác nhau, phù hợp với điều kiện hạ tầng và đặc thù từng nơi.

Trong mỗi khu vực, mức phí được phân theo 3 nhóm đối tượng chính:

• Hộ gia đình
• Phòng trọ
• Chủ nguồn thải nhỏ

Đối với các trường hợp chưa thực hiện phân loại rác đúng quy định, mức phí sẽ được áp dụng riêng theo từng nhóm, nhằm khuyến khích người dân thay đổi thói quen xử lý rác tại nguồn.

Ví dụ tại nhóm khu vực 1:

• Hộ 1 đến 2 người
  Phí thu gom: 31.000 đồng mỗi tháng
  Phí vận chuyển: 11.000 đồng mỗi tháng
• Hộ 3 đến 5 người
  Phí thu gom: 61.000 đồng mỗi tháng
  Phí vận chuyển: 23.000 đồng mỗi tháng
• Hộ từ 6 người trở lên
  Phí thu gom: 92.000 đồng mỗi tháng
  Phí vận chuyển: 34.000 đồng mỗi tháng

Đối với chủ nguồn thải nhỏ, mức phí được tính theo lượng rác phát sinh, trong đó mức cao nhất có thể tính theo khối lượng kg. Riêng các khu vực đặc thù như Côn Đảo sẽ có mức phí điều chỉnh phù hợp hơn với điều kiện thực tế.

Lý do cần điều chỉnh chính sách

Hiện nay, cách thu phí rác tại các khu vực đang có sự khác biệt rõ rệt giữa TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.

• Có nơi người dân đã đóng đầy đủ cả phí thu gom và vận chuyển
• Có nơi chỉ thu phí thu gom, phần vận chuyển do ngân sách nhà nước hỗ trợ

Sự khác biệt này dẫn đến tình trạng thiếu đồng bộ và chưa đảm bảo tính công bằng giữa các khu vực.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, từ năm 2019, thành phố đã triển khai thu phí vận chuyển rác, góp phần bù đắp khoảng 855 tỷ đồng cho ngân sách.

Định hướng triển khai trong thời gian tới

Thành phố xác định rõ nguyên tắc:

Người xả rác nhiều sẽ trả phí nhiều

Dự kiến từ năm 2027, chính sách sẽ được triển khai đồng bộ với các nội dung trọng tâm:

• Áp dụng phân loại rác tại nguồn trên toàn địa bàn
• Phân rác thành hai nhóm chính:
  Rác tái chế
  Rác còn lại phục vụ xử lý, đốt phát điện
• Nghiên cứu cơ chế bán túi rác theo khối lượng, từ đó tính phí trực tiếp theo lượng rác thải ra

Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ hình thức thu phí bình quân sang cơ chế tính phí theo hành vi xả thải thực tế.

Các kiến nghị và chính sách hỗ trợ

Trong quá trình xây dựng chính sách, nhiều ý kiến đề xuất:

• Miễn hoặc giảm phí cho hộ nghèo và cận nghèo
• Xem xét thống nhất mức phí quản lý thu cho cấp xã
• Đảm bảo quyền lợi và thu nhập ổn định cho lực lượng thu gom rác

Lộ trình áp dụng

TP. Hồ Chí Minh dự kiến áp dụng cơ chế mới theo lộ trình:

• Năm 2026: áp dụng tạm thời, hạn chế xáo trộn đời sống người dân
• Từ năm 2027: triển khai đồng bộ chính sách mới trên toàn thành phố