Đang tải bài viết…
Đang tải bài viết…
Ardnamurchan Distillery là nhà chưng cất Scotch whisky nằm tại làng nhỏ Glenbeg, trên bán đảo Ardnamurchan thuộc vùng West Highlands của Scotland. Chính thức đi vào chưng cất năm 2014, Ardnamurchan là một nhà máy tương đối trẻ nếu so với nhiều tên tuổi hàng trăm năm của ngành whisky Scotland, nhưng lại đáng chú ý nhờ vị trí địa lý biệt lập, định hướng sản xuất bền vững và mối liên hệ chặt chẽ với cảnh quan, tài nguyên và cộng đồng địa phương.
Tên gọi Ardnamurchan gắn với bán đảo nơi nhà chưng cất tọa lạc, một vùng đất nằm về phía tây Scotland nổi tiếng với cảnh quan tự nhiên hoang sơ và đường bờ biển hướng ra Đại Tây Dương. Nhà chưng cất được xây dựng tại Glenbeg, khoảng giữa bán đảo Ardnamurchan, với thiết kế nhằm hòa nhập với quy mô và kiến trúc của các công trình xung quanh.
Câu chuyện dẫn tới sự ra đời của Ardnamurchan Distillery có mối liên hệ với Adelphi, một tên tuổi có lịch sử lâu đời trong ngành whisky Scotland.
Adelphi Distillery nguyên thủy được thành lập tại Glasgow năm 1826. Sau khi hoạt động sản xuất tại nhà máy cũ chấm dứt, tên Adelphi được khôi phục vào năm 1993 với vai trò một nhà đóng chai whisky độc lập, tập trung vào các dòng whisky single cask và những phiên bản giới hạn.
Đến năm 2007, Adelphi bắt đầu nghiên cứu khả năng xây dựng một nhà chưng cất mới tại Ardnamurchan. Công việc xây dựng được triển khai những năm sau đó và nhà máy hoàn thành vào năm 2014.
Sau giai đoạn chạy thử, Ardnamurchan bắt đầu chưng cất new make spirit vào cuối tháng 7/2014. Thùng spirit đầu tiên của nhà chưng cất được filling ngày 1/8/2014, đánh dấu sự khởi đầu chính thức cho hành trình sản xuất whisky tại bán đảo Ardnamurchan.
Một trong những yếu tố tạo nên bản sắc của Ardnamurchan Distillery chính là vị trí.
Nhà máy nằm tại Glenbeg, trên bán đảo Ardnamurchan – khu vực tương đối xa các đô thị lớn và được bao quanh bởi cảnh quan tự nhiên của vùng bờ biển phía tây Scotland. Whisky được sản xuất và tiếp tục trưởng thành trong các kho chứa ngay tại nhà chưng cất, gần vùng biển Bắc Đại Tây Dương.
Việc đặt nhà máy tại một khu vực biệt lập cũng khiến Ardnamurchan phải xây dựng mô hình vận hành dựa nhiều hơn vào các nguồn tài nguyên có sẵn tại địa phương.
Ardnamurchan Distillery đặc biệt chú trọng tới việc giảm tác động của hoạt động chưng cất đối với môi trường.
Nhu cầu năng lượng và nhiệt của nhà máy được cung cấp từ các nguồn tái tạo tại địa phương. Dòng sông cung cấp nước làm mát cho nhà chưng cất đồng thời được khai thác để phát thủy điện; hệ thống pin mặt trời bổ sung nguồn điện; còn lò hơi sinh khối sử dụng dăm gỗ từ hoạt động lâm nghiệp trong khu vực.
Cách vận hành này giúp Ardnamurchan trở thành một ví dụ đáng chú ý về xu hướng kết hợp nghề chưng cất truyền thống của Scotland với những giải pháp năng lượng và kinh tế tuần hoàn hiện đại.
Ardnamurchan vẫn duy trì nhiều yếu tố truyền thống trong quá trình sản xuất Scotch whisky.
Nhà chưng cất sử dụng cả washback bằng gỗ và thép không gỉ, gồm bốn washback gỗ – một bằng gỗ sồi và ba bằng Oregon pine – cùng ba washback thép không gỉ.
Quá trình chưng cất được thực hiện bằng các nồi đồng truyền thống. Wash still có dung tích khoảng 10.000 lít, trong khi spirit still có dung tích khoảng 6.000 lít.
Nước từ Glenmore Spring được sử dụng để đưa new make spirit về khoảng 63,5% ABV trước khi spirit được đưa vào thùng gỗ để trưởng thành.
Một đặc điểm đáng chú ý khác là Ardnamurchan duy trì các dunnage warehouse ngay tại nhà máy.
Whisky vì vậy có thể được sản xuất, đưa vào thùng và trưởng thành ngay trên bán đảo Ardnamurchan, thay vì phải vận chuyển toàn bộ tới những hệ thống kho lớn ở khu vực khác của Scotland.
Nhà chưng cất sản xuất cả spirit từ malt có peat và không peat. Phần lớn whisky được trưởng thành trong các loại thùng như American oak ex-bourbon và ex-sherry, bên cạnh một số loại thùng khác được sử dụng cho những đợt phát hành riêng.
Bên cạnh phương pháp chưng cất truyền thống, Ardnamurchan cũng ứng dụng công nghệ vào việc quản lý thông tin sản xuất.
Nhà chưng cất sử dụng công nghệ blockchain để lưu trữ dữ liệu liên quan tới quá trình sản xuất. Thông qua mã QR trên chai, người dùng có thể tiếp cận một phần thông tin về nguồn gốc và hành trình sản xuất của whisky.
Đây là điểm khá đặc biệt khi một nhà chưng cất trẻ kết hợp phương pháp sản xuất Scotch whisky truyền thống với cách quản lý và minh bạch dữ liệu hiện đại.
Vai trò của nhà chưng cất không chỉ giới hạn trong sản xuất whisky.
Thông qua Ardnamurchan Trust, một chương trình cộng đồng được xây dựng nhằm hỗ trợ những người trẻ sinh sống tại West Ardnamurchan. Theo chương trình, một thùng new make spirit Ardnamurchan được mua cho mỗi trẻ em địa phương khi tròn 10 tuổi. Khi người trẻ đủ 18 tuổi, thùng được bán lại cho nhà chưng cất và phần giá trị tạo ra được đưa vào quỹ hỗ trợ phát triển cá nhân như học đại học, đào tạo nghề hoặc các chứng chỉ chuyên môn.
Ý tưởng hướng tới việc giúp thế hệ trẻ có thêm điều kiện phát triển kỹ năng và trong tương lai có thể quay trở lại đóng góp cho cộng đồng Ardnamurchan.
Ardnamurchan Distillery hiện có Visitor Centre và tổ chức các tour tham quan nhà chưng cất.
Khách tham quan có thể tìm hiểu trực tiếp quá trình sản xuất whisky, không gian nhà máy và câu chuyện hình thành Ardnamurchan. Điều này khiến nhà chưng cất không chỉ là một cơ sở sản xuất mà còn trở thành một địa điểm gắn với trải nghiệm du lịch whisky tại vùng West Highlands.
Dù mới hoạt động từ năm 2014, Ardnamurchan Distillery cho thấy một hướng phát triển đáng chú ý của ngành Scotch whisky hiện đại: kế thừa kỹ thuật chưng cất truyền thống nhưng đồng thời quan tâm tới năng lượng tái tạo, khả năng truy xuất nguồn gốc, kinh tế tuần hoàn và mối quan hệ với cộng đồng nơi nhà máy hoạt động.
Tên: Ardnamurchan Distillery
Loại hình: Nhà chưng cất Scotch whisky
Thành lập: 2014
Địa điểm: Glenbeg, bán đảo Ardnamurchan, Scotland
Địa chỉ: Glenbeg, Acharacle, PH36 4JG, Scotland, United Kingdom
Khu vực whisky: West Highlands
Sản phẩm chính: Ardnamurchan Single Malt Scotch Whisky
Đặc điểm: Sản xuất cả peated và unpeated spirit; whisky được trưởng thành tại nhà chưng cất; sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo
Tham quan: Có Visitor Centre và tour nhà chưng cất
Điện thoại: +44 (0)1972 500285
Website: Ardnamurchan Distillery

Công ty TNHH iWater
122/6 Đặng Văn Ngữ, Phường Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh

Công ty TNHH Rượu 5 Châu (Topruou.com)
1368/79/1/3 Lê Văn Lương, Xã Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh

Vựa Cá Thạch Nguyệt – Cửa hàng cá tươi tại phường Thới An, TP.HCM
193 Tô Ngọc Vân, Phường Thới An, Thành phố Hồ Chí Minh

MazLaw – Tổ chức đại diện sở hữu trí tuệ tại Hà Nội
430 Đê La Thành, Phường Ô Chợ Dừa, Thành phố Hà Nội

Văn phòng Luật sư Đặng Đình Ngọc – 27 Lê Văn Lương, Hà Nội
27 Lê Văn Lương, Phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội

Lộc An – vùng đất bên cửa sông Ray và Biển Đông
Lộc An là tên đất gắn với vùng cửa sông Ray hướng ra Biển Đông, được lưu lại trong địa danh, đời sống cư dân ven biển và các tư liệu lịch sử. Bài viết giúp đối chiếu tên gọi Lộc An với những thay đổi hành chính hiện nay.

Nước mắm và hải sản khô Phước Hải – nghề từ những chuyến biển
Một chuyến biển không kết thúc khi ghe trở về bờ. Cá được gỡ khỏi lưới, phân loại và đưa đi tiêu thụ; phần khác tiếp tục bước vào một vòng đời mới qua bàn tay của những người ở lại trên đất liền. Cá được xẻ, ướp rồi phơi dưới nắng. Những mẻ cá khác được trộn với muối và đưa vào thùng ủ để sau nhiều tháng trở thành nước mắm. Từ nhu cầu bảo quản sản vật của biển, người Phước Hải đã hình thành những nghề chế biến gắn với làng cá qua nhiều thế hệ. Nước mắm và hải sản khô vì thế không chỉ là món quà người ta mua khi đến Phước Hải. Đằng sau chúng là một phần lịch sử sinh kế của cộng đồng sống bên biển.

Phước Hải đến Lộc An – hành trình tiếp tục về phía đông
Rời vùng làng biển Phước Hải tiếp tục theo dải ven biển về phía đông, cảnh quan dần thay đổi. Minh Đạm lùi lại phía sau, đường bờ mở rộng hơn và vùng đất phía trước tiến dần về hệ thống sông Ray. Ở cuối hành trình là Lộc An – một địa danh từng là xã ven biển độc lập, có cửa sông đổ ra Biển Đông và gắn với một bến quan trọng của Đường Hồ Chí Minh trên biển. Điều đặc biệt là sau những lần sắp xếp hành chính năm 2025, cả điểm xuất phát Phước Hải lẫn vùng Lộc An cũ ngày nay đều nằm trong cùng xã Phước Hải, Thành phố Hồ Chí Minh.

Long Hải đến Phước Hải – qua Kỳ Vân và Đèo Nước Ngọt
Từ Long Hải đi về phía đông, quãng đường sang Phước Hải không dài nhưng cảnh quan thay đổi khá rõ. Bãi biển dần khép lại khi núi tiến sát mặt nước, Mũi Kỳ Vân nhô ra phía biển và con đường phải uốn theo chân núi qua Đèo Nước Ngọt. Qua khỏi đoạn địa hình ấy, không gian lại mở ra với biển Phước Hải và một làng cá lâu đời dưới chân Minh Đạm. Vì vậy, hành trình Long Hải – Phước Hải không chỉ nối hai địa danh gần nhau; nó đi xuyên qua một đoạn bờ nơi núi, biển, đường sá và cộng đồng cư dân cùng tạo nên hình dáng của vùng đất.

Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải – mùa lễ của ngư dân Phước Hải
Mỗi năm vào tháng Hai âm lịch, nhịp sống của làng biển Phước Hải có những ngày khác thường. Chiếc lưới vốn theo ngư dân ra biển bước vào những cuộc thi đan lưới, cột lưới; hình ảnh tôm cá xuất hiện trong đoàn diễn hành; còn những người cao niên của làng thực hiện nghi thức ra biển nghinh đón Ông Nam Hải về Dinh. Đó là Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải – mùa lễ hình thành từ tín ngưỡng cá Ông, nhưng phía sau nghi lễ còn là câu chuyện về nghề biển, tiền hiền, cộng đồng và cách một làng cá gìn giữ ký ức của mình qua nhiều thế hệ.

Aultmore Distillery – Nhà chưng cất whisky giữa vùng Foggie Moss, Speyside, Scotland
Aultmore Distillery là nhà chưng cất Scotch whisky nằm gần thị trấn Keith, thuộc vùng Speyside của Scotland. Được Alexander Edward thành lập và bắt đầu sản xuất năm 1897, Aultmore đã tồn tại hơn 125 năm giữa một khu vực từ lâu gắn với nghề chưng cất whisky.

The Glenrothes Distillery – Nhà chưng cất Speyside từ năm 1879 tại Rothes, Scotland
The Glenrothes Distillery là nhà chưng cất Single Malt Scotch Whisky nằm tại Rothes, Moray, Scotland, ngay trung tâm vùng whisky Speyside. Được thành lập năm 1879, nhà chưng cất trải qua gần 150 năm phát triển và ngày nay là một trong những tên tuổi lâu đời gắn với thị trấn Rothes.

Stirling Distillery – Khi whisky trở lại dưới chân lâu đài Stirling sau hơn 170 năm
Ngay dưới chân Stirling Castle, giữa khu phố cổ mang đậm dấu ấn lịch sử Scotland, một nhà chưng cất nhỏ đang viết tiếp câu chuyện từng bị gián đoạn hơn một thế kỷ. Stirling Distillery không có quy mô lớn, nhưng vị trí, lịch sử và hành trình đưa whisky trở lại thành phố Stirling khiến nơi đây trở thành một điểm đáng chú ý trên bản đồ whisky Scotland.

Auchentoshan Distillery – Nhà chưng cất whisky Lowland hơn 200 năm bên Glasgow, Scotland
Auchentoshan Distillery là nhà chưng cất Scotch whisky nằm tại Clydebank, ở phía tây bắc Glasgow, Scotland. Nhà chưng cất có lịch sử chính thức từ năm 1823 và ngày nay được biết đến đặc biệt với phương pháp chưng cất ba lần – Triple Distillation, tạo nên phong cách nhẹ, tươi và mềm mại đặc trưng của Auchentoshan Single Malt Scotch Whisky.

Kininvie Distillery – Nhà chưng cất Speyside kín tiếng của William Grant & Sons
Kininvie Distillery là nhà chưng cất Single Malt Scotch Whisky nằm tại Dufftown, Moray, Scotland, thuộc vùng whisky Speyside. Được William Grant & Sons xây dựng năm 1990, Kininvie có vị trí đặc biệt khi nằm ngay trong khu vực của The Balvenie Distillery và gần Glenfiddich – hai nhà chưng cất nổi tiếng cùng thuộc tập đoàn gia đình William Grant & Sons.

Lộc An là tên đất gắn với vùng cửa sông Ray hướng ra Biển Đông, được lưu lại trong địa danh, đời sống cư dân ven biển và các tư liệu lịch sử. Bài viết giúp đối chiếu tên gọi Lộc An với những thay đổi hành chính hiện nay.

Một chuyến biển không kết thúc khi ghe trở về bờ. Cá được gỡ khỏi lưới, phân loại và đưa đi tiêu thụ; phần khác tiếp tục bước vào một vòng đời mới qua bàn tay của những người ở lại trên đất liền. Cá được xẻ, ướp rồi phơi dưới nắng. Những mẻ cá khác được trộn với muối và đưa vào thùng ủ để sau nhiều tháng trở thành nước mắm. Từ nhu cầu bảo quản sản vật của biển, người Phước Hải đã hình thành những nghề chế biến gắn với làng cá qua nhiều thế hệ. Nước mắm và hải sản khô vì thế không chỉ là món quà người ta mua khi đến Phước Hải. Đằng sau chúng là một phần lịch sử sinh kế của cộng đồng sống bên biển.

Rời vùng làng biển Phước Hải tiếp tục theo dải ven biển về phía đông, cảnh quan dần thay đổi. Minh Đạm lùi lại phía sau, đường bờ mở rộng hơn và vùng đất phía trước tiến dần về hệ thống sông Ray. Ở cuối hành trình là Lộc An – một địa danh từng là xã ven biển độc lập, có cửa sông đổ ra Biển Đông và gắn với một bến quan trọng của Đường Hồ Chí Minh trên biển. Điều đặc biệt là sau những lần sắp xếp hành chính năm 2025, cả điểm xuất phát Phước Hải lẫn vùng Lộc An cũ ngày nay đều nằm trong cùng xã Phước Hải, Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ Long Hải đi về phía đông, quãng đường sang Phước Hải không dài nhưng cảnh quan thay đổi khá rõ. Bãi biển dần khép lại khi núi tiến sát mặt nước, Mũi Kỳ Vân nhô ra phía biển và con đường phải uốn theo chân núi qua Đèo Nước Ngọt. Qua khỏi đoạn địa hình ấy, không gian lại mở ra với biển Phước Hải và một làng cá lâu đời dưới chân Minh Đạm. Vì vậy, hành trình Long Hải – Phước Hải không chỉ nối hai địa danh gần nhau; nó đi xuyên qua một đoạn bờ nơi núi, biển, đường sá và cộng đồng cư dân cùng tạo nên hình dáng của vùng đất.

Mỗi năm vào tháng Hai âm lịch, nhịp sống của làng biển Phước Hải có những ngày khác thường. Chiếc lưới vốn theo ngư dân ra biển bước vào những cuộc thi đan lưới, cột lưới; hình ảnh tôm cá xuất hiện trong đoàn diễn hành; còn những người cao niên của làng thực hiện nghi thức ra biển nghinh đón Ông Nam Hải về Dinh. Đó là Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải – mùa lễ hình thành từ tín ngưỡng cá Ông, nhưng phía sau nghi lễ còn là câu chuyện về nghề biển, tiền hiền, cộng đồng và cách một làng cá gìn giữ ký ức của mình qua nhiều thế hệ.

Sát bờ biển Phước Hải có một không gian rất khác với những bãi cát, ghe thuyền và khu dân cư thường thấy của một làng chài. Dưới những hàng dương là những ngôi mộ có bia ghi “Nam Hải chi mộ” – nơi người dân an táng những cá voi được kính gọi là cá Ông khi chúng lụy vào vùng biển này. Đó là Ngọc Lăng Nam Hải, một không gian tín ngưỡng đặc biệt được hình thành từ chính mối quan hệ lâu đời giữa cộng đồng ngư dân Phước Hải với biển.

Ở một làng biển, niềm tin thường bắt đầu từ những điều rất gần với đời sống. Với ngư dân Phước Hải, biển mang lại nguồn sống nhưng cũng là nơi con người phải đối diện với sóng gió và những bất trắc ngoài khơi. Từ trải nghiệm ấy, cá voi được kính gọi là cá Ông, được xem như vị thần hộ mệnh của người đi biển. Dinh Ông Nam Hải là một trong những nơi cộng đồng gửi gắm niềm tin đó, đồng thời là mắt xích quan trọng trong không gian tín ngưỡng nối Dinh Ông, Ngọc Lăng và Lễ hội Nghinh Ông của làng biển Phước Hải.

Trước khi có tên Phước Hải, vùng làng biển dưới chân Minh Đạm từng được biết đến với một cái tên rất gần với nghề nghiệp của cư dân: Lưới Rê. Từ một xóm chài hình thành bên biển, tên Lưới Rê đi qua lớp tên Hải Chữ rồi bước vào Phước Hải thôn vào đầu thế kỷ XIX. Những tên gọi ấy không chỉ cho biết một địa danh đã thay đổi như thế nào. Chúng còn lưu lại dấu vết về quá trình tụ cư, sinh kế và cách một cộng đồng nghề biển từng bước tạo dựng vùng đất mà ngày nay chúng ta gọi là Phước Hải.

Khi trời còn sớm, bờ biển Phước Hải đã bắt đầu một nhịp sống khác với hình ảnh của một vùng nghỉ dưỡng. Ghe thuyền trở về, cá được đưa lên bờ, lưới được gỡ, hải sản được phân loại trước khi đi vào chợ, các cơ sở chế biến hoặc những sân phơi. Nhịp sống ấy đã tồn tại qua nhiều thế hệ và tạo nên Làng chài Phước Hải – một cộng đồng ven biển dưới chân Minh Đạm, nơi lịch sử của vùng đất gắn chặt với nghề đánh bắt, chế biến hải sản và những tín ngưỡng hình thành từ cuộc sống ngoài khơi.