Benromach Distillery – Nhà chưng cất whisky hơn 120 năm tuổi tại Forres, Speyside, Scotland

Ngày nay, Benromach được biết đến với định hướng phục dựng một phong cách Speyside truyền thống: single malt được làm thủ công với hương khói nhẹ từ peat, gợi lại đặc điểm từng phổ biến tại vùng này trước khi ngành whisky chuyển dần sang những phương pháp sản xuất hiện đại.

Nhà chưng cất hình thành tại Forres năm 1898

Benromach Distillery được xây dựng năm 1898 tại Forres, trong thời kỳ ngành Scotch whisky đang phát triển mạnh vào cuối thế kỷ XIX.

Vị trí của nhà chưng cất nằm ở rìa thị trấn Forres, thuộc Moray ở miền bắc Scotland và nằm trong vùng sản xuất whisky Speyside.

Tuy nhiên, hành trình của Benromach không diễn ra liên tục. Trong thế kỷ XX, nhà chưng cất trải qua nhiều lần thay đổi chủ sở hữu và những giai đoạn ngừng sản xuất.

Đến năm 1983, Benromach đóng cửa và rơi vào trạng thái im lặng trong khoảng một thập niên.

Gordon & MacPhail và giấc mơ sở hữu một nhà chưng cất

Bước ngoặt quan trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Benromach diễn ra năm 1993.

Gordon & MacPhail – doanh nghiệp whisky thuộc sở hữu gia đình Urquhart có trụ sở tại Elgin – mua lại Benromach Distillery.

Gordon & MacPhail được thành lập năm 1895 và qua nhiều thế hệ đã tích lũy kinh nghiệm trong việc lựa chọn, trưởng thành và đóng chai single malt Scotch whisky. Tuy nhiên, gia đình Urquhart từ lâu vẫn có mong muốn sở hữu một nhà chưng cất của riêng mình.

Việc mua Benromach năm 1993 đã biến mong muốn đó thành hiện thực.

Khi tiếp quản, nhà chưng cất đã ngừng hoạt động khoảng 10 năm và cần một quá trình phục hồi đáng kể trước khi có thể sản xuất whisky trở lại.

Năm năm phục hồi Benromach

Gordon & MacPhail dành khoảng 5 năm để tái trang bị và phục hồi nhà chưng cất.

Mục tiêu không đơn thuần là đưa một nhà máy cũ trở lại sản xuất. Gia đình Urquhart muốn sử dụng Benromach để tái hiện một phong cách whisky Speyside mà họ cho rằng đã dần biến mất trong quá trình hiện đại hóa ngành whisky.

Benromach được thiết kế lại theo hướng sản xuất quy mô tương đối nhỏ, chú trọng nhiều vào kỹ năng và sự tham gia trực tiếp của con người.

Ngày 15/10/1998, nhà chưng cất chính thức được mở cửa trở lại bởi HRH The Prince of Wales, sau này là Vua Charles III.

Cũng trong năm 1998, những mẻ spirit đầu tiên của giai đoạn Benromach mới được đưa vào thùng để bắt đầu quá trình trưởng thành.

Tìm lại phong cách Speyside có một chút khói

Một trong những điểm tạo nên bản sắc của Benromach hiện nay là cách nhà chưng cất nhìn lại lịch sử whisky Speyside.

Ngày nay, Speyside thường được biết đến với những dòng single malt thiên về trái cây, thanh lịch và ít hoặc không có ảnh hưởng của peat.

Nhưng trong quá khứ, khi peat vẫn được sử dụng phổ biến làm nhiên liệu để sấy malt, nhiều whisky Speyside cũng mang một mức độ hương khói nhất định.

Benromach chủ động phục dựng đặc điểm này.

Barley sử dụng tại nhà chưng cất được malt với một lượng peat smoke vừa phải, tạo nên phong cách whisky có hương khói nhẹ thay vì peat mạnh như nhiều nhà chưng cất trên đảo Islay.

Vì vậy, Benromach thường mô tả phong cách của mình là Classic Speyside – giàu hương vị, có tính trái cây nhưng đi cùng một lớp khói nhẹ.

Nguồn nước từ Romach Hills

Nguồn nước là một trong những yếu tố gắn Benromach với vùng đất nơi nhà chưng cất hoạt động.

Nước sử dụng tại Benromach đến từ Chapelton Spring, bắt nguồn tại Romach Hills, chỉ cách nhà chưng cất vài dặm.

Đây là nguồn nước mềm tự nhiên được sử dụng trong quá trình sản xuất whisky.

Benromach đồng thời sử dụng barley Scotland được trồng tại địa phương và malt theo yêu cầu riêng của nhà chưng cất với một lượng peat smoke nhẹ.

Ba thành phần cơ bản – barley, nước và yeast – được kết hợp với phương pháp sản xuất chú trọng nhiều vào kinh nghiệm của những người trực tiếp làm whisky.

Làm whisky bằng kinh nghiệm của con người

Benromach duy trì một cách tiếp cận tương đối khác với xu hướng tự động hóa của nhiều nhà máy hiện đại.

Nhà chưng cất nhấn mạnh việc những người vận hành trực tiếp sử dụng thị giác, thính giác, xúc giác và kinh nghiệm để kiểm soát các công đoạn sản xuất.

Một chiếc Boby Mill bốn trục lâu đời vẫn được sử dụng để nghiền malt thành grist.

Quá trình tiếp theo gồm mash, fermentation và chưng cất bằng những nồi đồng truyền thống trước khi spirit được đưa vào thùng để trưởng thành.

Quy mô và phương pháp này giúp Benromach duy trì hình ảnh của một nhà chưng cất Speyside nhỏ, nơi vai trò của con người vẫn hiện diện rõ trong quá trình sản xuất.

Gordon & MacPhail và kinh nghiệm về thùng gỗ

Gordon & MacPhail có lịch sử lâu đời trong việc lựa chọn thùng và trưởng thành Scotch whisky, vì vậy cask maturation trở thành một phần quan trọng trong cách phát triển Benromach.

Whisky của nhà chưng cất được trưởng thành trong những loại thùng được lựa chọn phù hợp với từng dòng sản phẩm, trong đó bourbon và sherry casks giữ vai trò quan trọng.

Sự kết hợp giữa spirit mang ảnh hưởng khói nhẹ và quá trình trưởng thành trong thùng tạo nên phong cách mà Benromach muốn liên hệ với whisky Speyside của những thế hệ trước.

Từ nhà chưng cất đóng cửa đến một điểm đến whisky

Việc Gordon & MacPhail hồi sinh Benromach không chỉ đưa hoạt động chưng cất trở lại Forres mà còn biến nơi đây thành một điểm đến dành cho những người muốn tìm hiểu whisky Speyside.

Benromach hiện có Visitor Centre và tổ chức nhiều chương trình tham quan nhà chưng cất.

Khách tham quan có thể tìm hiểu trực tiếp các công đoạn nghiền malt, mash, lên men, chưng cất, filling và trưởng thành whisky.

Benromach vì vậy vừa là một cơ sở sản xuất đang hoạt động, vừa là nơi giúp người tham quan tiếp cận lịch sử và phương pháp sản xuất whisky truyền thống của Speyside.

Benromach – Một câu chuyện hồi sinh của Speyside

Điểm đáng chú ý nhất trong lịch sử Benromach có lẽ không chỉ nằm ở tuổi đời hơn 120 năm.

Nhà chưng cất từng đóng cửa và đứng trước nguy cơ trở thành một phần của quá khứ. Nhưng sau khi được gia đình Urquhart mua lại năm 1993, Benromach trải qua năm năm phục hồi để bắt đầu một chương mới vào năm 1998.

Điều đặc biệt hơn là những người tiếp quản không cố biến Benromach thành một nhà máy sản xuất lớn. Họ lựa chọn nhìn ngược lại lịch sử để tìm một phong cách whisky từng hiện diện tại Speyside trước quá trình hiện đại hóa của ngành chưng cất.

Từ nguồn nước Chapelton Spring tại Romach Hills, barley Scotland, một chút peat smoke cho đến phương pháp sản xuất chú trọng kỹ năng của người thợ, Benromach ngày nay thể hiện mối liên hệ giữa vùng đất, lịch sử và nghề làm whisky.

Đó cũng là lý do Benromach Distillery không chỉ là nơi sản xuất một thương hiệu single malt, mà còn là một địa điểm đáng tìm hiểu trong câu chuyện phát triển của vùng whisky Speyside.

Thông tin Benromach Distillery

Tên: Benromach Distillery
Loại hình: Nhà chưng cất Scotch whisky
Xây dựng: 1898
Địa điểm: Forres, Moray, Scotland, United Kingdom
Khu vực whisky: Speyside
Đóng cửa: 1983
Gordon & MacPhail mua lại: 1993
Phục hồi và mở cửa trở lại: 1998
Chủ sở hữu: Gordon & MacPhail – gia đình Urquhart
Nguồn nước: Chapelton Spring, Romach Hills
Sản phẩm chính: Speyside Single Malt Scotch Whisky
Phong cách đặc trưng: Speyside single malt với ảnh hưởng peat smoke nhẹ
Tham quan: Có Visitor Centre và các chương trình distillery tour
Tình trạng: Đang hoạt động
Website: Benromach