Blair Athol Distillery – Nhà chưng cất whisky Highland từ năm 1798 tại Pitlochry, Scotland

Được thành lập từ năm 1798, Blair Athol có lịch sử hơn hai thế kỷ. Tuy nhiên, khác với nhiều distillery nổi tiếng nhờ những chai Single Malt được phân phối rộng rãi, phần lớn whisky của Blair Athol trong một thời gian dài lại đứng phía sau một cái tên quen thuộc hơn: Bell's Blended Scotch Whisky.

Chính điều đó khiến Blair Athol trở thành một địa điểm thú vị để hiểu thêm về mối quan hệ giữa những nhà chưng cất malt whisky và thế giới blended Scotch.

Khởi đầu với tên Aldour Distillery năm 1798

Blair Athol được thành lập vào năm 1798 bởi John Stewart và Robert Robertson với tên ban đầu là Aldour Distillery.

Tên gọi này được cho là có liên quan đến dòng Allt Dour Burn chảy qua khu vực và cung cấp nguồn nước cho nhà chưng cất.

Những năm đầu hoạt động không thuận lợi và Aldour sớm phải đóng cửa.

Đến năm 1825, John Robertson mở lại cơ sở và đổi tên thành Blair Athol Distillery. Tên gọi Blair Athol từ đó gắn với nhà chưng cất cho đến ngày nay.

Vì vậy, khi ghi nhận lịch sử Blair Athol cần phân biệt hai mốc: 1798 là năm thành lập, còn 1825 là thời điểm nhà chưng cất được hồi sinh và mang tên Blair Athol.

Pitlochry – cửa ngõ vào Scottish Highlands

Một trong những nét đặc biệt của Blair Athol nằm ở vị trí.

Nhà chưng cất tọa lạc ngay tại Pitlochry, một thị trấn du lịch nổi tiếng của Perthshire, nằm trên tuyến A9 kết nối miền Trung Scotland với Highlands.

Từ Edinburgh, Glasgow hay Inverness, thời gian di chuyển bằng ô tô đến Pitlochry vào khoảng 1,5 giờ.

Không giống những distillery nằm sâu trong các thung lũng hoặc vùng nông thôn xa xôi, Blair Athol khá thuận tiện để tiếp cận. Từ ga tàu Pitlochry, du khách chỉ mất khoảng 10–15 phút đi bộ tới nhà chưng cất.

Vị trí này giúp Blair Athol không chỉ là một cơ sở sản xuất whisky mà còn trở thành một điểm dừng chân quen thuộc trên hành trình khám phá Highlands.

Nguồn nước từ Allt Dour Burn

Nước sử dụng tại Blair Athol đến từ Allt Dour Burn, dòng nước chảy xuống từ vùng cao quanh Ben Vrackie.

Nguồn nước này đã gắn với hoạt động của nhà chưng cất từ những ngày đầu và thậm chí còn để lại dấu vết trong tên gọi Aldour ban đầu.

Tại Blair Athol, nước được kết hợp với malt không hun khói để tạo wort trước khi bước vào quá trình lên men và chưng cất.

Địa hình, nguồn nước và vị trí của Pitlochry vì vậy trở thành một phần không thể tách rời trong câu chuyện hơn 200 năm của nhà chưng cất.

Bốn pot still và phong cách Highland đậm đà

Blair Athol vận hành hệ thống bốn pot still bằng đồng, gồm hai wash still và hai spirit still.

Nhà chưng cất tạo ra khoảng 2,8 triệu lít spirit mỗi năm.

Phong cách whisky Blair Athol thường được nhận diện bởi cấu trúc tương đối đầy đặn, với những sắc thái trái cây, hạt, malt và vị ngọt.

Website chính thức của Blair Athol cho biết những nét hương nutty và fruity của spirit có liên quan tới loại yeast cùng thời gian fermentation tương đối ngắn, khoảng 50 giờ.

Đây là một Highland Malt có character đủ rõ để vừa tồn tại dưới dạng Single Malt, vừa đóng vai trò quan trọng khi được đưa vào blended Scotch.

Blair Athol và mối quan hệ với Bell's

Nếu muốn hiểu vị trí của Blair Athol trong ngành Scotch Whisky, không thể bỏ qua Bell's.

Trước Chiến tranh Thế giới thứ hai, Arthur Bell & Sons mua lại Blair Athol. Sau một thời gian ngừng hoạt động, nhà chưng cất được cải tạo và mở cửa trở lại vào năm 1949.

Từ đó Blair Athol ngày càng gắn chặt với Bell's.

Phần lớn malt whisky sản xuất tại đây được sử dụng trong hoạt động blending, trong đó Blair Athol trở thành một trong những malt whisky quan trọng góp phần tạo nên character của Bell's Blended Scotch Whisky.

Mối quan hệ này sâu sắc đến mức Blair Athol thường được xem như “home of Bell's”.

Ngày nay cả Blair Athol và Bell's đều nằm trong hệ thống của Diageo.

Vì sao Blair Athol Single Malt không phổ biến như nhiều Highland Malt khác?

Blair Athol có lịch sử từ năm 1798 và sản lượng hàng triệu lít mỗi năm, nhưng người tiêu dùng phổ thông lại ít gặp chai Single Malt mang tên Blair Athol hơn Glenmorangie, Dalmore hay Oban.

Nguyên nhân quan trọng nằm ở vai trò của distillery đối với blending.

Một phần lớn whisky được dành cho Bell's và các nhu cầu phối trộn trong hệ thống chủ sở hữu.

Trong các phiên bản chính hãng, Blair Athol 12 Year Old thuộc bộ Flora & Fauna là một trong những chai được biết đến nhiều nhất.

Bên cạnh đó, Blair Athol xuất hiện khá thường xuyên thông qua các independent bottlers – nhà đóng chai độc lập. Những phiên bản này mở ra một thế giới Blair Athol rộng hơn với nhiều vintage, độ tuổi, loại cask và nồng độ khác nhau.

Vì vậy, với người tìm hiểu whisky, Blair Athol là một ví dụ rõ nét về sự khác biệt giữa quy mô sản xuất của một distillery và mức độ hiện diện của thương hiệu Single Malt trên thị trường.

Một trong những điểm tham quan whisky nổi bật tại Pitlochry

Dù Blair Athol Single Malt không được phát triển thành một thương hiệu đại chúng lớn, bản thân nhà chưng cất lại là một điểm tham quan rất được chú ý.

Blair Athol hiện có Visitor Centre, cửa hàng, khu tasting và Mash Tun Bar.

Du khách có thể tham gia các tour để tìm hiểu quy trình sản xuất whisky, lịch sử nhà chưng cất và trải nghiệm nhiều loại whisky khác nhau.

Trong năm 2017, Blair Athol từng đón hơn 86.000 lượt khách, trở thành visitor centre đông khách nhất trong hệ thống distillery visitor centres của Diageo vào thời điểm đó.

Với vị trí thuận tiện ngay tại Pitlochry, Blair Athol vì vậy vừa là một nhà chưng cất đang hoạt động vừa là một phần của ngành du lịch whisky Scotland.

Blair Athol – nhà chưng cất đứng phía sau một thương hiệu lớn

Blair Athol cho thấy một góc khác của bản đồ Scotch Whisky.

Một nhà chưng cất có lịch sử từ năm 1798, sản xuất khoảng 2,8 triệu lít mỗi năm và sở hữu phong cách Highland Malt riêng biệt, nhưng phần lớn người tiêu dùng lại biết đến sản phẩm của nó thông qua một thương hiệu khác – Bell's.

Đó cũng là cách ngành Scotch Whisky đã phát triển trong hàng trăm năm: phía sau mỗi chai blended whisky có thể là whisky đến từ nhiều distillery khác nhau, mỗi nơi đảm nhận một vai trò riêng trong công thức cuối cùng.

Với Mapstore, Blair Athol vì vậy không chỉ đáng ghi nhận bởi tuổi đời hơn hai thế kỷ. Nhà chưng cất còn là một địa điểm giúp kết nối Pitlochry – Highland Single Malt – lịch sử blending – Bell's và ngành du lịch whisky Scotland trên cùng một bản đồ.

Thông tin Blair Athol Distillery

Tên: Blair Athol Distillery
Tên ban đầu: Aldour Distillery
Loại: Single Malt Scotch Whisky Distillery
Vùng whisky: Highland
Địa điểm: Pitlochry, Perthshire, Scotland
Địa chỉ: Perth Road, Pitlochry, Perthshire, PH16 5LY, Scotland
Thành lập: 1798
Người sáng lập: John Stewart và Robert Robertson
Đổi tên thành Blair Athol: 1825
Chủ sở hữu hiện nay: Diageo
Nguồn nước: Allt Dour Burn
Hệ thống chưng cất: 4 pot still – 2 wash still và 2 spirit still
Sản lượng: Khoảng 2,8 triệu lít/năm
Phong cách: Rich, full-bodied Highland Malt; trái cây, hạt và vị ngọt
Single Malt tiêu biểu: Blair Athol 12 Year Old – Flora & Fauna
Vai trò nổi bật: Malt whisky quan trọng trong Bell's Blended Scotch Whisky
Visitor Centre: Có
Tình trạng: Đang hoạt động