Galloway Distillery – Nhà chưng cất mới giữa vùng đất hoang sơ Tây Nam Scotla

Tên Galloway Distillery chính thức xuất hiện từ năm 2025, khi diễn viên người Scotland Sam Heughan cùng doanh nhân Alex Norouzi tiếp quản Crafty Distillery và mở ra một chương mới cho cơ sở chưng cất đã tồn tại tại Newton Stewart từ năm 2017.

Vì vậy, để hiểu đúng Galloway Distillery cần nhìn nơi đây qua hai giai đoạn: Crafty Distillery từ năm 2017 và Galloway Distillery từ năm 2025.

Đằng sau sự thay đổi tên gọi là một câu chuyện khá đặc biệt về những người địa phương, phong trào craft distilling của Scotland và mong muốn đưa đặc trưng vùng đất Galloway vào những loại spirit được sản xuất ngay tại đây.

Newton Stewart – cửa ngõ của vùng Galloway

Galloway Distillery nằm trên Wigtown Road, ngay bên ngoài Newton Stewart – một market town nhỏ thuộc Dumfries & Galloway ở Tây Nam Scotland.

Nếu Speyside được biết đến với mật độ dày đặc những nhà chưng cất whisky, Islay gắn với peat và biển, thì Galloway lại mang một diện mạo khác.

Đây là vùng đất của những ngọn đồi, rừng, hồ, bờ biển và những cộng đồng dân cư nhỏ nằm rải rác giữa thiên nhiên.

Phía bắc Newton Stewart là Galloway Hills, trong khi khu vực rộng lớn xung quanh gắn với Galloway Forest Park và nhiều dấu tích lịch sử lâu đời.

Chính cảnh quan tương đối hoang sơ này trở thành một phần quan trọng trong cách Galloway Distillery định hình bản sắc của mình.

Khởi đầu với tên Crafty Distillery

Câu chuyện của địa điểm hiện nay bắt đầu trước khi cái tên Galloway Distillery xuất hiện.

Dự án ban đầu được phát triển bởi Graham Taylor, cha ông Billy Taylor và người bạn Craig Rankin.

Ba người đến từ những lĩnh vực khá khác nhau.

Graham Taylor từng hoạt động trong marketing.

Billy Taylor có kinh nghiệm trong ngành xây dựng.

Craig Rankin làm việc trong lĩnh vực khách sạn và ẩm thực.

Ý tưởng của họ là xây dựng một distillery tại chính quê hương Galloway và kiểm soát quá trình sản xuất spirit ở quy mô thủ công.

Các kế hoạch phát triển được chuẩn bị từ khoảng năm 2015.

Đến 2017, Crafty Distillery chính thức hình thành tại Newton Stewart.

Một nhà chưng cất được xây bằng gỗ địa phương

Ngay từ quá trình xây dựng, Crafty Distillery đã cố gắng tạo mối liên hệ với vùng đất xung quanh.

Gỗ larch sử dụng cho công trình được lấy từ một sawmill tại Kirkcowan, không xa Newton Stewart.

Billy Taylor, với kinh nghiệm trong ngành xây dựng, trực tiếp tham gia vào quá trình hình thành cơ sở.

Thay vì tạo ra một tổ hợp công nghiệp lớn, Crafty được phát triển theo quy mô tương đối nhỏ, phù hợp với triết lý craft distilling.

Không gian sản xuất, khu vực tasting, bar và visitor experience được kết nối trong cùng một địa điểm.

Điều này giúp người tham quan có thể quan sát khá gần cách spirit được tạo ra.

Hills & Harbour – sản phẩm đưa Crafty được biết đến

Những năm đầu tiên, Crafty Distillery chưa sản xuất whisky.

Nhà chưng cất tập trung vào gin và vodka.

Một trong những sản phẩm quan trọng nhất là Hills & Harbour Gin.

Tên gọi “Hills & Harbour” phản ánh chính địa lý Galloway – vùng đất nằm giữa những ngọn đồi và bờ biển Tây Nam Scotland.

Điểm đáng chú ý trong triết lý sản xuất của Crafty là cách tiếp cận grain to glass.

Thay vì chỉ mua neutral spirit từ một nhà sản xuất khác rồi redistill với botanicals, đội ngũ phát triển base spirit ngay tại nhà chưng cất.

Điều này cho phép họ kiểm soát nhiều hơn quá trình tạo hương vị ngay từ fermentation và distillation.

Từ gin đến giấc mơ Single Malt Scotch Whisky

Sau khi xây dựng được nền tảng với gin và vodka, Crafty bắt đầu hướng đến whisky.

Năm 2020, nhà chưng cất công khai kế hoạch sản xuất Single Malt Scotch Whisky.

Đây không đơn thuần là việc bổ sung thêm một sản phẩm.

Whisky đòi hỏi một quá trình dài hơn rất nhiều.

Spirit sau khi chưng cất phải được đưa vào oak casks và trưởng thành tại Scotland ít nhất ba năm trước khi có thể đáp ứng định nghĩa Scotch whisky.

Vì vậy, khi quyết định bước vào whisky, nhà chưng cất cũng bắt đầu một hành trình phải tính bằng nhiều năm.

Thử nghiệm barley và yeast

Ngay từ đầu, đội ngũ không muốn chỉ tạo một công thức single malt thông thường.

Họ tập trung nghiên cứu hai thành phần thường ít được người tiêu dùng chú ý hơn khi nói về whisky:

barley và yeast.

Nhà chưng cất tham gia các thử nghiệm liên quan đến nhiều giống barley khác nhau và nghiên cứu cách từng loại có thể ảnh hưởng đến character của spirit.

Yeast cũng trở thành một yếu tố quan trọng.

Thay vì xem yeast đơn thuần là công cụ chuyển đường thành alcohol, đội ngũ thử nghiệm những strain khác nhau để tìm hiểu khả năng tạo ra các ester và hợp chất hương trong fermentation.

Đây là nền tảng cho triết lý whisky mà Galloway Distillery tiếp tục theo đuổi ngày nay.

100% Scottish malted barley

Đối với dự án Single Malt Scotch Whisky, nhà chưng cất xác định sử dụng 100% Scottish malted barley.

Nhưng nguồn gốc barley chỉ là điểm bắt đầu.

Nhà chưng cất thử nghiệm nhiều variety khác nhau nhằm quan sát ảnh hưởng của nguyên liệu lên new make spirit.

Cách tiếp cận này phản ánh một xu hướng mới trong ngành whisky Scotland: quay trở lại tìm hiểu sâu hơn về barley variety, yeast và fermentation, thay vì chỉ tập trung câu chuyện vào cask maturation.

Đối với Galloway, mục tiêu là tạo character ngay từ trước khi spirit bước vào thùng.

Fermentation có thể kéo dài đến khoảng 168 giờ

Một trong những yếu tố đáng chú ý trong quá trình sản xuất whisky là long fermentation.

Thay vì ưu tiên tốc độ để tăng sản lượng, fermentation có thể được kéo dài tới khoảng 168 giờ – tương đương bảy ngày.

Đây là khoảng thời gian khá dài nếu so với nhiều nhà chưng cất Scotch whisky hoạt động ở quy mô công nghiệp.

Fermentation kéo dài tạo thêm thời gian cho yeast và vi sinh vật phát triển những hợp chất hương khác nhau.

Những ester hình thành trong giai đoạn này có thể góp phần tạo ra character trái cây và độ phức tạp cho new make spirit.

Sau fermentation, quá trình distillation cũng được thực hiện tương đối chậm nhằm tiếp tục tinh chỉnh character của spirit.

Mẻ whisky đầu tiên năm 2022

Sau nhiều năm chuẩn bị và thử nghiệm, mẻ spirit dành cho Single Malt Scotch Whisky đầu tiên được sản xuất tại Crafty Distillery vào năm 2022.

Đây là một cột mốc quan trọng.

Từ một distillery được xây dựng chủ yếu để sản xuất gin và vodka năm 2017, cơ sở tại Newton Stewart chính thức bước vào bản đồ những nhà sản xuất malt whisky Scotland.

Spirit sau đó được đưa vào cask để bắt đầu quá trình maturation.

Dự án whisky ban đầu từng được phát triển với tên Billy & Co., nhằm tưởng nhớ Billy Taylor – một trong những người sáng lập Crafty Distillery.

Nhưng trước khi hành trình whisky này bước vào giai đoạn thương mại lớn hơn, một thay đổi quan trọng về quyền sở hữu đã diễn ra.

Sam Heughan trở về Galloway

Năm 2025, diễn viên Scotland Sam Heughan cùng đối tác kinh doanh Alex Norouzi mua lại Crafty Distillery.

Sam Heughan được khán giả quốc tế biết đến rộng rãi qua vai Jamie Fraser trong series Outlander.

Nhưng mối liên hệ của ông với Galloway không bắt đầu từ điện ảnh.

Heughan sinh tại Balmaclellan và lớn lên trong vùng Galloway.

Những khu rừng, lâu đài đổ nát, standing stones và cảnh quan miền Tây Nam Scotland là một phần ký ức tuổi thơ của ông.

Sau nhiều năm sống và làm việc ở nhiều nơi, việc đầu tư vào một nhà chưng cất tại Galloway mang ý nghĩa của một cuộc trở về quê hương.

Từ Crafty Distillery thành Galloway Distillery

Sau thương vụ năm 2025, Crafty Distillery được đổi tên thành Galloway Distillery.

Đây không chỉ là việc thay bảng hiệu.

Tên mới thể hiện tham vọng đưa chính vùng đất Galloway trở thành trung tâm của câu chuyện thương hiệu.

Sam Heughan mô tả dự án như một cách tôn vinh terroir, lịch sử và cảnh quan của Galloway.

Trong khi đó, đội ngũ đã xây dựng Crafty vẫn mang theo kinh nghiệm sản xuất spirit và những kiến thức tích lũy từ năm 2017.

Vì vậy Galloway Distillery hiện nay là sự kết hợp giữa một cơ sở craft distilling đã hoạt động nhiều năm và một định hướng thương hiệu mới bắt đầu từ 2025.

Ngôi nhà của The Sassenach

Trước khi sở hữu distillery, Sam Heughan và Alex Norouzi đã phát triển thương hiệu The Sassenach.

Thương hiệu được đưa ra thị trường từ 2021 với whisky và sau đó mở rộng sang những dòng spirit khác.

Crafty Distillery từng có mối quan hệ sản xuất với một số sản phẩm của The Sassenach trước thương vụ.

Việc mua lại nhà chưng cất năm 2025 giúp The Sassenach có một physical home tại Galloway.

Ngày nay Galloway Distillery trở thành nơi gắn với cả hai hệ sản phẩm:

The Sassenach

và

Hills & Harbour.

Điều này đồng thời tạo nền tảng để các hoạt động gin, vodka và whisky được phát triển trong cùng một hệ thống.

Galloway Single Malt vẫn là một hành trình đang tiếp diễn

Một điểm cần phân biệt rõ khi tìm hiểu Galloway Distillery là giữa whisky đang được bán dưới hệ thống thương hiệu hiện tại và Single Malt được chưng cất tại chính nhà chưng cất.

Galloway hiện có The Sassenach Spirit of Home Blended Scotch Whisky.

Nhưng blended whisky này không đồng nghĩa với việc đó là Galloway Single Malt được chưng cất tại Newton Stewart.

Đối với single malt của riêng distillery, Galloway vẫn mô tả đây là một hành trình phát triển dài hạn.

Nhà chưng cất tập trung vào Scottish barley, yeast, long fermentation, slow distillation và cask selection để xây dựng phong cách riêng.

Vì vậy ở thời điểm hiện tại, không nên lấy những chai The Sassenach Blended Scotch Whisky làm bằng chứng rằng Galloway Single Malt chính thức đã được phát hành rộng rãi.

Một dự án mở rộng lớn sau năm 2025

Sau khi tiếp quản, chủ sở hữu mới không chỉ đổi tên cơ sở hiện hữu.

Một kế hoạch mở rộng đáng kể đã được công bố.

Dự án hướng đến xây dựng một cơ sở sản xuất và visitor experience mới với mục tiêu net-zero, sử dụng năng lượng xanh và nâng đáng kể khả năng sản xuất whisky.

Theo kế hoạch được công bố, công suất của hệ thống mới có thể đạt khoảng 200.000 lít cồn nguyên chất mỗi năm.

Việc xây dựng được dự kiến triển khai từ năm 2026.

Điều này có nghĩa Galloway Distillery hiện đang đứng giữa hai giai đoạn:

cơ sở craft distillery hình thành từ 2017

và

một thế hệ distillery lớn hơn đang được phát triển sau khi đổi chủ năm 2025.

Whisky và một chiến lược phát triển du lịch địa phương

Việc Galloway Distillery mở rộng không chỉ có ý nghĩa đối với một thương hiệu đồ uống.

Chính quyền Dumfries & Galloway nhìn nhận dự án như một cơ hội thúc đẩy du lịch khu vực.

South West Scotland không có mật độ distillery dày như Speyside hay Islay.

Vì vậy một visitor destination gắn với whisky, gin, cảnh quan Galloway và tên tuổi quốc tế của Sam Heughan có khả năng thu hút thêm du khách đến Newton Stewart và các khu vực xung quanh.

Từ góc nhìn Mapstore, đây là điểm đáng chú ý:

một nhà chưng cất mới có thể trở thành một phần của quá trình tái định vị cả một địa phương trên bản đồ du lịch Scotland.

Visitor Centre đang hoạt động

Galloway Distillery hiện đón khách tham quan.

Distillery có các tour giới thiệu quá trình sản xuất spirit, tasting và những trải nghiệm chuyên sâu hơn về whisky.

Một số tour cho phép người tham gia tìm hiểu new make spirit, whisky đang trưởng thành trong cask và cách nhà chưng cất xây dựng phong cách single malt.

Distillery shop cũng đang hoạt động.

Vị trí ngay bên ngoài Newton Stewart giúp nơi đây tương đối thuận tiện cho du khách khám phá vùng Dumfries & Galloway bằng đường bộ.

Không nên nhầm Galloway Distillery với Bladnoch

Tên gọi Galloway đôi khi có thể gây nhầm lẫn với Bladnoch Distillery.

Bladnoch cũng nằm tại Dumfries & Galloway và có lịch sử từ 1817.

Nhưng đây là hai nhà chưng cất hoàn toàn khác nhau.

Bladnoch Distillery là một nhà chưng cất Lowland lịch sử nằm gần Wigtown.

Galloway Distillery nằm tại Newton Stewart, với cơ sở hình thành năm 2017 dưới tên Crafty Distillery và đổi tên năm 2025.

Khoảng cách lịch sử giữa hai nơi gần hai thế kỷ.

Một bên đại diện cho di sản lâu đời của Lowland whisky.

Một bên phản ánh làn sóng craft distilling và sự hồi sinh của những nhà chưng cất quy mô nhỏ trong thế kỷ XXI.

Galloway Distillery – một nhà chưng cất đang viết lịch sử của chính mình

Nếu nhiều distillery Scotland được kể bằng những câu chuyện từ thế kỷ XVIII hoặc XIX, Galloway Distillery là một câu chuyện vẫn đang diễn ra trước mắt chúng ta.

Cơ sở được xây dựng năm 2017.

Hành trình whisky được công bố năm 2020.

Spirit dành cho single malt bắt đầu được chưng cất năm 2022.

Sam Heughan và Alex Norouzi tiếp quản năm 2025.

Tên Galloway Distillery xuất hiện.

Và từ năm 2026, một kế hoạch mở rộng mới tiếp tục được triển khai.

Điều thú vị ở đây không phải là cố tạo cho Galloway một lịch sử hàng trăm năm mà nhà chưng cất chưa từng có.

Giá trị của nó nằm ở việc chúng ta có thể quan sát một distillery Scotland được hình thành, thay đổi và xây dựng bản sắc ngay trong thế kỷ XXI.

Với Mapstore, Galloway Distillery vì vậy là một địa điểm đáng ghi nhận trên bản đồ whisky Scotland: một nhà chưng cất trẻ nằm giữa vùng đất cổ, nơi câu chuyện của barley, yeast, spirit và cask đang dần được kết nối với cảnh quan và con người Galloway.

Thông tin Galloway Distillery

Tên hiện tại: Galloway Distillery
Tên trước đây: Crafty Distillery
Địa điểm: Wigtown Road, Newton Stewart, Dumfries & Galloway, Scotland
Vùng whisky: Lowlands
Cơ sở ban đầu thành lập: 2017
Những người sáng lập Crafty Distillery: Graham Taylor, Billy Taylor và Craig Rankin
Bắt đầu định hướng sản xuất whisky: 2020
Mẻ spirit dành cho Single Malt đầu tiên: 2022
Đổi chủ và đổi tên: 2025
Chủ sở hữu hiện nay: Sam Heughan và Alex Norouzi
Mô hình: Independent craft distillery
Nguyên liệu whisky: 100% Scottish malted barley
Định hướng sản xuất: Nghiên cứu barley variety, yeast, long fermentation và slow distillation
Fermentation: Có thể kéo dài khoảng 168 giờ
Whisky: Galloway Single Malt Scotch Whisky đang trong quá trình phát triển và trưởng thành
Các thương hiệu gắn với distillery: The Sassenach, Hills & Harbour
Kế hoạch mở rộng: Cơ sở sản xuất mới hướng đến net-zero
Công suất dự kiến của dự án mở rộng: Khoảng 200.000 LPA
Tình trạng: Đang hoạt động
Visitor Centre: Có tour, tasting và distillery shop
Dấu ấn: Cơ sở craft distillery hình thành năm 2017, bước sang chương mới dưới tên Galloway Distillery từ năm 2025 và đang phát triển Single Malt Scotch Whisky gắn với vùng Tây Nam Scotland.