Girvan Distillery – Nhà chưng cất grain whisky quy mô lớn bên bờ biển Ayrshir

Nhà chưng cất được hoàn thành chỉ trong khoảng 9 tháng – một tốc độ xây dựng đặc biệt đối với một cơ sở sản xuất quy mô lớn. Ngày 25/12/1963, spirit đầu tiên chảy khỏi hệ thống chưng cất Girvan.

Đó cũng chính là ngày Giáng sinh, đúng 76 năm sau khi những giọt spirit đầu tiên của Glenfiddich chảy vào ngày 25/12/1887.

Nếu Glenfiddich đánh dấu sự khởi đầu của gia đình Grant trong thế giới malt whisky, thì Girvan hơn bảy thập niên sau trở thành nền tảng giúp William Grant & Sons chủ động một thành phần quan trọng khác của blended Scotch: grain whisky.

Girvan – thị trấn ven biển phía nam Ayrshire

Girvan nằm bên Firth of Clyde, trên bờ biển South Ayrshire ở phía tây nam Scotland.

Từ bờ biển Girvan có thể nhìn về phía đảo Ailsa Craig, khối đá lớn nhô lên giữa biển và trở thành một trong những hình ảnh đặc trưng nhất của khu vực.

Phía sau thị trấn là vùng đồi và đất nông nghiệp của Ayrshire.

Girvan từng phát triển dựa trên đánh bắt cá, giao thương đường biển, nông nghiệp và sau này là công nghiệp.

Sự xuất hiện của một tổ hợp chưng cất quy mô lớn vào đầu thập niên 1960 tiếp tục bổ sung thêm một lớp công nghiệp mới cho thị trấn.

Ngày nay Girvan Distillery không chỉ là một địa điểm sản xuất whisky mà còn là một phần đáng kể trong cảnh quan công nghiệp của khu vực.

Vì sao William Grant & Sons cần một grain distillery?

Để hiểu lý do Girvan ra đời cần nhìn vào cấu trúc của blended Scotch whisky.

Một blended Scotch thường được tạo nên từ sự kết hợp giữa:

Malt whisky – sản xuất từ malted barley và chưng cất bằng pot still.

và

Grain whisky – có thể sử dụng những loại ngũ cốc khác cùng malted barley và thường được chưng cất liên tục bằng column still.

William Grant & Sons đã sở hữu Glenfiddich và The Balvenie để tạo malt whisky.

Nhưng để phát triển blended Scotch ở quy mô lớn, công ty vẫn cần nguồn grain whisky.

Đầu thập niên 1960, sau những thay đổi trong quan hệ cung ứng grain spirit với các nhà sản xuất bên ngoài, gia đình Grant quyết định thực hiện một bước đi quan trọng:

Tự xây dựng grain distillery của riêng mình.

Từ quyết định đó, Girvan Distillery ra đời.

Charles Gordon – người đứng sau dự án Girvan

Nhân vật đóng vai trò trung tâm trong quá trình xây dựng Girvan là Charles Gordon, chắt của William Grant.

Đầu năm 1963, Charles Gordon bắt đầu dự án xây dựng một grain distillery hiện đại tại Girvan.

Thay vì quản lý từ xa, ông dành phần lớn thời gian ngay tại công trường.

Charles thậm chí sống trong một chiếc caravan tại khu vực xây dựng để có thể trực tiếp theo dõi tiến độ.

Một câu chuyện nổi tiếng khác gắn với ông là chiếc xe đạp dùng để di chuyển quanh công trường.

Charles Gordon thường đạp xe giữa các khu vực để kiểm tra công việc.

Khi dự án hoàn thành, những người làm việc tại Girvan đã đưa chiếc xe ấy lên cao và gắn nó vào một trong những cấu trúc của nhà chưng cất như một kỷ niệm về quá trình xây dựng.

Chiếc xe đạp nhỏ trở thành một phần trong câu chuyện về một trong những distillery lớn nhất của gia đình Grant.

Xây dựng trong chín tháng

Quy mô của Girvan khiến tốc độ xây dựng càng đáng chú ý.

Chỉ khoảng 9 tháng sau khi bắt đầu, nhà chưng cất đã sẵn sàng sản xuất.

Hàng trăm lao động địa phương tham gia vào dự án.

William Grant & Sons khi đó đặt mục tiêu xây dựng một trong những grain distillery hiện đại nhất thế giới.

Và ngày 25/12/1963, mục tiêu ấy trở thành hiện thực khi spirit đầu tiên chảy khỏi hệ thống chưng cất.

Việc lựa chọn ngày Giáng sinh mang ý nghĩa đặc biệt đối với gia đình Grant.

Glenfiddich cũng bắt đầu chưng cất vào ngày Giáng sinh năm 1887.

Hai cột mốc cách nhau 76 năm nhưng đều đánh dấu những bước chuyển lớn của William Grant & Sons.

Girvan sản xuất Grain Whisky – không phải Malt Whisky

Đây là điểm quan trọng nhất khi phân loại Girvan trên Mapstore.

Girvan Distillery là grain whisky distillery.

Nó không vận hành theo mô hình malt distillery truyền thống với các copper pot still hình củ hành như Glenfiddich, Balvenie hay nhiều distillery Scotland khác.

Thay vào đó, Girvan sử dụng continuous column stills – hệ thống chưng cất liên tục.

Phương pháp này phù hợp với sản xuất grain whisky ở quy mô lớn.

Spirit tạo ra thường nhẹ và tinh khiết hơn malt spirit, từ đó trở thành nền tảng lý tưởng để kết hợp với những loại malt whisky giàu character trong blended Scotch.

Patent Still và Continuous Distillation

Tên gọi Girvan Patent Still xuất phát từ công nghệ chưng cất được sử dụng tại đây.

Patent still – còn thường được gọi là Coffey still hoặc column still – cho phép quá trình distillation diễn ra liên tục.

Ở pot still distillation, một mẻ wash được chưng cất rồi hệ thống phải được chuẩn bị cho mẻ tiếp theo.

Trong continuous distillation, nguyên liệu có thể liên tục đi vào hệ thống trong khi spirit liên tục được tách ra.

Đây là một trong những công nghệ làm thay đổi ngành whisky Scotland trong thế kỷ XIX và XX.

Nó cho phép tạo grain whisky với sản lượng lớn, độ ổn định cao và chi phí hiệu quả hơn.

Girvan đưa nguyên lý ấy lên quy mô công nghiệp hiện đại.

No.1 Apps – hệ thống từ những ngày đầu

Hệ thống chưng cất ban đầu của Girvan thường được gọi là No.1 Apps.

“Apps” là cách gọi rút gọn của apparatus – thiết bị/hệ thống chưng cất.

No.1 Apps gắn với những ngày đầu tiên của nhà chưng cất năm 1963 và trở thành một phần quan trọng trong lịch sử kỹ thuật của Girvan.

Nhưng tinh thần của Girvan không dừng ở việc xây một nhà máy lớn rồi giữ nguyên công nghệ.

Trong những thập niên sau, Charles Gordon và đội ngũ tiếp tục thử nghiệm những phương pháp mới nhằm tạo grain spirit với character khác biệt.

Một trong những kết quả đáng chú ý nhất xuất hiện năm 1992.

No.4 Apps và chưng cất dưới áp suất thấp

Năm 1992, Girvan đưa vào sử dụng hệ thống No.4 Apps.

Điểm đặc biệt nằm ở khả năng thực hiện multi-pressure/vacuum distillation.

Thông thường, alcohol và các hợp chất trong wash bay hơi khi đạt những điều kiện nhiệt độ nhất định.

Nhưng khi áp suất giảm, quá trình bay hơi có thể diễn ra ở nhiệt độ thấp hơn.

Girvan tận dụng nguyên lý này để chưng cất dưới điều kiện vacuum.

Nhiệt độ thấp hơn giúp giữ lại những ester và hợp chất hương mong muốn, đồng thời tạo một loại grain spirit sạch, nhẹ, ngọt và thiên về trái cây.

Đây trở thành một trong những dấu ấn kỹ thuật quan trọng nhất của Girvan.

Grain whisky không phải whisky “thấp cấp”

Khi nói đến Scotch whisky, người tiêu dùng thường chú ý nhiều hơn đến single malt.

Điều đó đôi khi tạo cảm giác grain whisky chỉ là một nguyên liệu rẻ dùng để pha blend.

Thực tế phức tạp hơn.

Malt whisky và grain whisky được thiết kế để thực hiện những vai trò khác nhau.

Malt whisky thường mang character mạnh từ barley, fermentation, pot still và từng distillery.

Grain whisky thường nhẹ hơn, giúp tạo độ mềm, độ ngọt và sự cân bằng cho blended Scotch.

Khi được trưởng thành đủ lâu trong oak casks, grain whisky cũng có thể phát triển những lớp hương rất sâu như vanilla, caramel, toffee, coconut và trái cây.

Girvan là một ví dụ rõ ràng cho điều đó.

Trái tim của Grant’s Blended Scotch

Lý do Girvan được xây dựng năm 1963 vẫn tiếp tục là nhiệm vụ quan trọng của nhà chưng cất ngày nay.

Girvan grain whisky nằm ở trung tâm của Grant’s blended Scotch.

Grain spirit nhẹ và mềm từ Girvan được kết hợp với nhiều malt whisky để tạo nên cấu trúc của blend.

Đối với William Grant & Sons, việc sở hữu cả malt distilleries lẫn grain distillery mang lại khả năng kiểm soát tốt hơn chuỗi sản xuất.

Glenfiddich và The Balvenie tạo malt whisky.

Girvan tạo grain whisky.

Những nguồn spirit khác nhau sau đó có thể gặp nhau trong blended Scotch.

Vì vậy Girvan dù ít được người uống whisky phổ thông nhắc đến hơn Glenfiddich lại có vai trò rất lớn phía sau hệ thống William Grant & Sons.

Girvan bước ra khỏi thế giới blended whisky

Trong phần lớn lịch sử, người uống Grant’s có thể đã uống whisky từ Girvan mà không hề biết tên nhà chưng cất.

Grain whisky của Girvan chủ yếu tồn tại như một thành phần trong blend.

Nhưng về sau William Grant & Sons bắt đầu đưa Girvan ra thị trường dưới dạng Single Grain Scotch Whisky.

Một bước quan trọng diễn ra vào năm 2013, khi dòng The Girvan Patent Still được giới thiệu.

Từ đây người tiêu dùng có cơ hội thưởng thức grain whisky của Girvan như một whisky độc lập thay vì chỉ gặp nó trong blended Scotch.

Single Grain không có nghĩa là một loại ngũ cốc

Tên Single Grain Scotch Whisky đôi khi dễ gây hiểu nhầm.

“Single” không có nghĩa whisky chỉ được sản xuất từ một loại grain.

Trong thuật ngữ Scotch whisky, “Single Grain” có nghĩa whisky được sản xuất tại một grain distillery duy nhất.

Nguyên liệu có thể bao gồm nhiều loại cereal phù hợp theo quy định, cùng malted barley cần thiết cho quá trình chuyển hóa.

Vì vậy:

Single Malt = một malt distillery, nguyên liệu malted barley và pot still.

Single Grain = một grain distillery, có thể sử dụng các loại cereal khác và thường dùng continuous still.

Girvan Patent Still thuộc nhóm thứ hai.

American White Oak và phong cách Girvan

Grain spirit của Girvan có character tương đối sạch, nhẹ và thiên về trái cây.

Khi trưởng thành trong American white oak casks, whisky tiếp tục nhận thêm những lớp hương từ gỗ.

Vanilla.

Toffee.

Caramel.

Honey.

Trái cây chín.

Đây là những nhóm hương thường gắn với Girvan Single Grain sau thời gian maturation.

Những phiên bản lâu năm cũng cho thấy grain whisky có thể phát triển độ phức tạp đáng kể khi được để trong cask hàng chục năm.

Ladyburn – malt distillery đã biến mất trong khu Girvan

Một lớp lịch sử rất đáng chú ý khác nằm ngay trong khuôn viên Girvan.

Không lâu sau khi grain distillery đi vào hoạt động, William Grant & Sons xây dựng một malt distillery nhỏ bên trong khu phức hợp.

Nó được biết đến với tên Ladyburn Distillery.

Ladyburn bắt đầu hoạt động trong thập niên 1960 và chỉ tồn tại trong thời gian tương đối ngắn.

Đến 1975, nhà chưng cất ngừng sản xuất và sau đó bị tháo dỡ.

Do thời gian hoạt động ngắn và lượng whisky còn lại rất hạn chế, những chai Ladyburn ngày nay trở thành các bottling hiếm trong thế giới whisky sưu tầm.

Vì vậy ngay trong một grain distillery hiện đại lại tồn tại câu chuyện của một lost malt distillery.

Ailsa Bay – malt whisky trở lại Girvan

Hơn ba thập niên sau khi Ladyburn biến mất, malt whisky quay trở lại khu Girvan.

Năm 2007, William Grant & Sons xây dựng Ailsa Bay Distillery ngay trong khu phức hợp.

Ailsa Bay là một malt distillery riêng biệt.

Nó có pot stills riêng và sản xuất malt spirit, bao gồm những phong cách có peat.

Điều này cần được phân biệt rõ:

Girvan Distillery – grain whisky.

Ailsa Bay Distillery – malt whisky.

Hai nhà chưng cất nằm cùng một khu vực thuộc William Grant & Sons nhưng không phải cùng một distillery.

Tên Ailsa Bay bắt nguồn từ cảnh quan ngoài khơi Girvan

Tên Ailsa Bay liên hệ với Ailsa Craig, hòn đảo đá nổi bật ngoài khơi bờ biển Ayrshire.

Từ khu vực Girvan, Ailsa Craig tạo thành một điểm nhấn lớn trên đường chân trời biển.

Khối đá núi lửa này có lịch sử địa chất hàng chục triệu năm và nổi tiếng với loại granite từng được khai thác để làm curling stones.

Sự xuất hiện của Ailsa Bay Distillery vì vậy tiếp tục kết nối tổ hợp whisky với địa lý Girvan và bờ biển Ayrshire.

Hendrick’s Gin cũng được tạo ra tại Girvan

Girvan không chỉ gắn với whisky.

Khu vực này còn là nơi sản xuất Hendrick’s Gin.

Hendrick’s được phát triển dưới sự dẫn dắt của master distiller Lesley Gracie và ra mắt năm 1999.

Sau đó William Grant & Sons xây dựng một cơ sở chuyên biệt mang tên Hendrick’s Gin Palace trong khu Girvan.

Nhờ vậy, cùng một khu phức hợp hiện có nhiều hoạt động chưng cất khác nhau:

Grain whisky – Girvan

Malt whisky – Ailsa Bay

Gin – Hendrick’s

Đây là một trong những yếu tố khiến Girvan trở thành địa điểm sản xuất spirits đặc biệt trong hệ thống William Grant & Sons.

Một quy mô hoàn toàn khác farm distillery

Nếu Edradour hay Daftmill đại diện cho hình ảnh distillery nhỏ, Girvan nằm ở đầu kia của thang quy mô.

Đây là một trong những grain whisky distillery lớn nhất Scotland.

Công suất của Girvan được tính bằng hàng chục, thậm chí trên một trăm triệu lít cồn nguyên chất mỗi năm tùy cấu hình và cách tính công suất.

Khu vực còn có hệ thống warehouse rất lớn phục vụ việc maturation và lưu trữ whisky.

Quy mô này phản ánh bản chất của grain whisky production.

Để cung cấp phần nền cho hàng triệu chai blended Scotch được tiêu thụ trên thế giới, lượng grain spirit cần sản xuất lớn hơn rất nhiều so với một malt distillery thủ công.

Một nhà chưng cất lớn nhưng ít xuất hiện trước du khách

Dù có quy mô rất lớn và nằm ngay tại thị trấn Girvan, nhà chưng cất lại không vận hành như một whisky visitor destination thông thường.

Girvan Distillery hiện không có visitor centre mở cửa thường xuyên cho công chúng và không tổ chức distillery tour đại trà như nhiều malt distillery Scotland.

Đây trước hết là một cơ sở sản xuất công nghiệp đang hoạt động.

Ailsa Bay và Hendrick’s Gin Palace cùng nằm trong khu phức hợp cũng không nên mặc định được xem là các điểm tham quan công cộng chỉ vì có thương hiệu nổi tiếng.

Với dữ liệu Mapstore, trạng thái tham quan vì vậy nên ghi rõ không mở cửa tham quan công cộng thường xuyên.

Girvan – phần ít được nhìn thấy phía sau một chai blended Scotch

Khi nhắc đến Scotch whisky, hình ảnh quen thuộc thường là những pot still bằng đồng, những warehouse bằng đá hay các distillery nhỏ nằm giữa thung lũng Highlands.

Girvan cho thấy một mặt khác của ngành whisky Scotland.

Đó là những column still cao.

Những dây chuyền continuous distillation.

Những hệ thống multi-pressure và vacuum.

Những warehouse quy mô lớn.

Và lượng grain spirit đủ để trở thành nền tảng cho hàng triệu chai blended whisky.

Nhưng quy mô công nghiệp không có nghĩa nơi đây thiếu lịch sử.

Girvan được xây dựng trong chín tháng dưới sự giám sát trực tiếp của Charles Gordon.

Spirit đầu tiên chảy đúng ngày Giáng sinh năm 1963.

No.1 Apps kể câu chuyện về giai đoạn đầu.

No.4 Apps phản ánh tinh thần thử nghiệm kỹ thuật của thập niên 1990.

Ladyburn để lại dấu vết của một malt distillery đã mất.

Ailsa Bay đánh dấu sự trở lại của malt whisky.

Hendrick’s mở rộng địa điểm sang một thế giới spirit hoàn toàn khác.

Với Mapstore, Girvan Distillery là một địa điểm quan trọng để hiểu rằng lịch sử Scotch whisky không chỉ được viết bởi những nhà chưng cất single malt nổi tiếng.

Phía sau thế giới blended Scotch còn có những grain distillery khổng lồ nhưng ít được công chúng nhìn thấy.

Và Girvan là một trong những đại diện tiêu biểu nhất của thế giới đó.

Thông tin Girvan Distillery

Tên: Girvan Distillery
Loại hình: Grain Scotch Whisky Distillery
Thành lập: 1963
Người gắn với quá trình xây dựng: Charles Gordon
Chủ sở hữu: William Grant & Sons
Thời gian xây dựng: Khoảng 9 tháng
Spirit đầu tiên: 25/12/1963
Địa điểm: Girvan, South Ayrshire, Scotland, United Kingdom
Vùng whisky: Lowlands
Hình thức chưng cất: Continuous / column distillation
Hệ thống lịch sử: No.1 Apps
Hệ thống đáng chú ý: No.4 Apps – multi-pressure/vacuum distillation
Phong cách spirit: Sạch, nhẹ, ngọt và thiên về trái cây
Vai trò chính: Cung cấp grain whisky cho blended Scotch, đặc biệt là Grant’s
Single Grain: The Girvan Patent Still
Cask thường gắn với phong cách: American white oak
Malt distillery từng tồn tại tại khu vực: Ladyburn Distillery
Malt distillery hiện nằm cùng khu phức hợp: Ailsa Bay Distillery
Cơ sở gin tại khu vực: Hendrick’s Gin Palace
Tình trạng: Đang hoạt động
Tham quan: Không có visitor centre mở cửa thường xuyên cho công chúng
Dấu ấn: Một trong những grain whisky distillery quy mô lớn và có vai trò quan trọng trong hệ thống blended Scotch của William Grant & Sons.