Glen Keith Distillery – Nhà chưng cất thử nghiệm của Chivas Brothers tại Speyside

Nếu Strathisla gần đó đại diện cho lớp di sản whisky lâu đời của Keith, Glen Keith lại mang tinh thần của một thời kỳ mới: được xây dựng để mở rộng nguồn malt whisky cho blended Scotch và trở thành nơi thử nghiệm nhiều kỹ thuật chưng cất khác nhau.

Ngày nay, Glen Keith thuộc Chivas Brothers, doanh nghiệp Scotch whisky của Pernod Ricard, và tiếp tục hoạt động như một nhà chưng cất quan trọng tại Speyside.

Glen Keith và thị trấn whisky Keith

Glen Keith nằm tại Station Road, Keith, Moray, một thị trấn nhỏ nhưng có vị trí đáng chú ý trên bản đồ whisky vùng Speyside.

Ngay gần Glen Keith là Strathisla Distillery, nhà chưng cất được thành lập từ năm 1786 và ngày nay được xem là ngôi nhà lịch sử của Chivas Regal.

Chính mối quan hệ địa lý này giúp hình dung khá rõ hai giai đoạn phát triển của Scotch Whisky tại Keith: một bên là Strathisla với kiến trúc và lịch sử từ thế kỷ XVIII, bên kia là Glen Keith được xây dựng trong thế kỷ XX nhằm đáp ứng sự tăng trưởng của ngành whisky hiện đại.

Ra đời từ nhu cầu phát triển Chivas Regal

Glen Keith được Seagram xây dựng trong giai đoạn 1957–1960, khi doanh số Chivas Regal và các dòng blended Scotch trong hệ thống ngày càng tăng.

Địa điểm được lựa chọn là khu vực của một nhà máy xay cũ nằm ngay phía sau Strathisla.

Việc xây dựng Glen Keith giúp bổ sung nguồn malt whisky phục vụ cho các dòng blended Scotch đang phát triển của tập đoàn, trong đó có Chivas Regal, Passport và 100 Pipers.

Chivas Brothers ngày nay ghi nhận 1957 là một cột mốc quan trọng trong lịch sử doanh nghiệp: đây là năm họ xây dựng nhà chưng cất đầu tiên của mình – Glen Keith.

Tuy nhiên, vai trò của Glen Keith nhanh chóng vượt ra ngoài việc đơn thuần cung cấp malt whisky cho phối trộn.

“Phòng thí nghiệm” whisky của Speyside

Một trong những điểm làm Glen Keith khác biệt so với nhiều nhà chưng cất Scotland cùng thời là vai trò thử nghiệm kỹ thuật.

Trong nhiều năm, nhà chưng cất được sử dụng như một cơ sở thử nghiệm của Seagram và Chivas Brothers nhằm nghiên cứu những cách khác nhau để tạo ra spirit.

Glen Keith từng thử nghiệm triple distillation – chưng cất ba lần, trong khi phần lớn Scotch Single Malt truyền thống được chưng cất hai lần.

Nhà chưng cất cũng từng nghiên cứu những chủng men khác nhau, thử nghiệm với nguyên liệu và điều chỉnh các yếu tố trong quá trình lên men, chưng cất nhằm tìm hiểu ảnh hưởng của chúng đến hương vị whisky.

Đặc biệt, Glen Keith còn là một trong những nhà chưng cất tiên phong thử nghiệm gia nhiệt trực tiếp bằng khí gas cho nồi chưng cất trước khi hệ thống về sau chuyển sang sử dụng hơi nước.

Những thử nghiệm này khiến Glen Keith trở thành một địa điểm đáng chú ý trong quá trình nghiên cứu và phát triển kỹ thuật của ngành whisky Scotland trong nửa sau thế kỷ XX.

Glenisla – một phong cách hoàn toàn khác của Glen Keith

Glen Keith chủ yếu được biết đến với phong cách spirit nhẹ và giàu hương trái cây, nhưng trong lịch sử nhà chưng cất từng tạo ra những loại spirit khác biệt đáng kể.

Một trong số đó mang tên Glenisla.

Đây là tên được sử dụng cho loại spirit mang phong cách heavily peated – đậm ảnh hưởng khói than bùn từng được sản xuất thử nghiệm tại Glen Keith.

Sự tồn tại của Glenisla cho thấy mục tiêu của nhà chưng cất không phải lúc nào cũng nhằm tạo ra duy nhất một phong cách whisky cố định. Glen Keith từng được thiết kế và vận hành với khả năng thử nghiệm nhiều kiểu spirit nhằm phục vụ nhu cầu phối trộn và nghiên cứu của tập đoàn.

Ngày nay, những chai Glenisla xuất hiện từ các nhà đóng chai độc lập khá hiếm và trở thành một phần thú vị khi tìm hiểu lịch sử Glen Keith.

Phong cách whisky Glen Keith

Sau nhiều giai đoạn thử nghiệm, phong cách chính của Glen Keith ngày nay hướng đến một loại Speyside spirit nhẹ và giàu hương trái cây.

Hệ thống nồi chưng cất với hình dáng thanh mảnh và lyne arm hướng lên giúp tăng quá trình hồi lưu, góp phần tạo nên spirit nhẹ hơn.

Whisky Glen Keith thường được liên tưởng đến những tầng hương trái cây tươi, táo, lê, cam quýt, hoa, vanilla và malt, với cấu trúc tương đối thanh thoát.

Đây là phong cách phù hợp để trở thành thành phần trong các dòng blended Scotch của Chivas Brothers, đồng thời cũng cho thấy một diện mạo khác khi được đóng chai dưới dạng Single Malt.

Đóng cửa năm 1999 và hồi sinh năm 2013

Sau hơn bốn thập niên hoạt động và thử nghiệm, Glen Keith bước vào một giai đoạn gián đoạn kéo dài.

Năm 1999, nhà chưng cất bị đưa vào trạng thái mothballed, tức tạm ngừng sản xuất nhưng cơ sở vật chất vẫn được giữ lại để có khả năng hoạt động trở lại trong tương lai.

Hai năm sau, năm 2001, Pernod Ricard mua lại Chivas Brothers từ Seagram.

Khi nhu cầu Scotch whisky trên thị trường quốc tế tăng trở lại, Glen Keith được lựa chọn để tái đầu tư.

Sau một chương trình cải tạo lớn với các thiết bị sản xuất mới, nhà chưng cất chính thức hoạt động trở lại vào năm 2013.

Sự hồi sinh sau khoảng 14 năm im lặng mở ra chương mới cho Glen Keith trong hệ thống các nhà chưng cất Speyside của Chivas Brothers.

Glen Keith trong hệ thống Chivas Brothers ngày nay

Glen Keith hiện thuộc Chivas Brothers, doanh nghiệp Scotch whisky của Pernod Ricard.

Chivas Brothers quản lý một mạng lưới nhà chưng cất tại Scotland và sở hữu nhiều thương hiệu whisky quốc tế như Chivas Regal, Ballantine's, Royal Salute và The Glenlivet.

Trong hệ thống này, Glen Keith chủ yếu giữ vai trò của một nhà chưng cất sản xuất, thay vì được phát triển thành một điểm du lịch whisky lớn.

Nhà chưng cất hiện không mở cửa tham quan thường xuyên cho công chúng.

Khách muốn khám phá di sản Chivas tại Keith thường biết đến Strathisla Distillery gần đó – nơi được phát triển thành brand home và điểm tham quan của Chivas Regal.

Một nhà chưng cất trẻ nhưng có lịch sử khác biệt

So với nhiều nhà chưng cất Speyside ra đời từ thế kỷ XVIII và XIX, Glen Keith có lịch sử tương đối trẻ.

Nhưng chính điều đó lại tạo nên giá trị riêng.

Glen Keith đại diện cho giai đoạn công nghiệp hóa và nghiên cứu kỹ thuật của Scotch Whisky trong thế kỷ XX – thời điểm những tập đoàn whisky bắt đầu nghiên cứu sâu hơn về men, thiết bị, nhiệt độ, phương pháp chưng cất và cách tạo ra những phong cách spirit khác nhau.

Từ triple distillation, thử nghiệm men, direct gas firing đến Glenisla heavily peated, Glen Keith từng giống như một phòng thí nghiệm thực tế của Seagram và Chivas Brothers.

Sau 14 năm ngừng sản xuất, những nồi chưng cất tại Keith lại hoạt động từ năm 2013.

Vì vậy, khi đặt Glen Keith Distillery bên cạnh Strathisla trên bản đồ thị trấn Keith, người tìm hiểu whisky có thể nhìn thấy hai lớp lịch sử rất khác nhau: Strathisla kể câu chuyện về nguồn gốc và truyền thống, còn Glen Keith kể câu chuyện về thử nghiệm, đổi mới và sự phát triển của Scotch Whisky hiện đại.

Thông tin Glen Keith Distillery

Tên: Glen Keith Distillery
Loại hình: Nhà chưng cất Single Malt Scotch Whisky
Thành lập/xây dựng: Từ năm 1957
Khu vực whisky: Speyside
Địa điểm: Keith, Moray, Scotland
Địa chỉ: Station Road, Keith, Moray, AB55 5BU, United Kingdom
Chủ sở hữu: Chivas Brothers
Tập đoàn mẹ: Pernod Ricard
Phong cách whisky: Nhẹ, thanh thoát, giàu hương trái cây
Malt hiện đại: Chủ yếu không than bùn – unpeated
Spirit thử nghiệm nổi bật trong lịch sử: Glenisla – heavily peated
Dấu ấn lịch sử: Cơ sở thử nghiệm kỹ thuật chưng cất của Seagram/Chivas Brothers
Ngừng sản xuất: 1999
Hoạt động trở lại: 2013
Tình trạng: Đang hoạt động
Tham quan: Không mở cửa thường xuyên cho công chúng