Glen Moray Distillery – Nhà chưng cất Speyside bên dòng River Lossie tại Elgin

Trải qua hơn 120 năm, Glen Moray phát triển phong cách whisky nhẹ nhàng, cân bằng và giàu hương trái cây đặc trưng của Speyside. Nhưng điều làm nhà chưng cất này đáng chú ý hơn cả là truyền thống thử nghiệm với nhiều loại thùng gỗ khác nhau – một hướng đi đã xuất hiện ngay từ những ngày đầu tiên của Glen Moray vào cuối thế kỷ XIX.

Từ Elgin West Brewery đến Glen Moray Distillery

Lịch sử của địa điểm ngày nay là Glen Moray bắt đầu trước khi những giọt whisky đầu tiên xuất hiện.

Từ năm 1830, nơi đây hoạt động với tên Elgin West Brewery, sản xuất bia phục vụ thị trường địa phương.

Đến cuối thế kỷ XIX, nhà máy bia được chuyển đổi thành một nhà chưng cất whisky. Theo những sổ ghi chép lịch sử vẫn được Glen Moray lưu giữ, dòng spirit đầu tiên chảy khỏi những chiếc nồi chưng cất vào ngày 13/09/1897.

Đó được xem là thời điểm Glen Moray chính thức bước vào lịch sử Scotch Whisky.

Điều thú vị là ngay từ mẻ spirit đầu tiên, Glen Moray đã sử dụng lúa mạch địa phương và đưa whisky vào nhiều loại thùng khác nhau, trong đó có thùng Sherry và thùng rượu Marsala.

Vào thời điểm cuối thế kỷ XIX, việc chủ động thử nghiệm nhiều loại thùng như vậy vẫn chưa phổ biến như trong ngành whisky hiện đại.

Glen Moray và thành phố Elgin

Glen Moray nằm tại Bruceland Road, Elgin, bên bờ River Lossie.

Elgin là một trong những đô thị quan trọng của Moray và thường được xem như một cửa ngõ để khám phá vùng whisky Speyside. Xung quanh thành phố là mạng lưới những nhà chưng cất đã góp phần đưa Speyside trở thành vùng sản xuất Single Malt Scotch Whisky nổi tiếng thế giới.

Glen Moray nằm khá gần trung tâm Elgin, tạo nên một trường hợp thú vị: đây không phải một nhà chưng cất nằm biệt lập giữa thung lũng hay vùng núi, mà là một cơ sở sản xuất whisky đã cùng tồn tại và phát triển với thành phố qua nhiều thế hệ.

Nguồn nước sử dụng trong quá trình sản xuất của Glen Moray có mối liên hệ trực tiếp với River Lossie, dòng sông chảy qua khu vực Elgin.

Giai đoạn Macdonald & Muir

Hoạt động của Glen Moray bị gián đoạn trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Đến năm 1920, nhà chưng cất hoạt động trở lại và được mua bởi Macdonald & Muir, một doanh nghiệp kinh doanh rượu vang và đồ uống có cồn lâu đời.

Macdonald & Muir cũng gắn với một tên tuổi quan trọng khác của Scotch Whisky là Glenmorangie.

Dưới thời kỳ này, Glen Moray tiếp tục phát triển và từng bước mở rộng năng lực sản xuất.

Đến những năm 1950, nhà chưng cất mua lại Gallowcrook Farm gần đó – nơi từng cung cấp lúa mạch cho chính mẻ Glen Moray đầu tiên năm 1897.

Hai nồi chưng cất mới cùng nhiều thiết bị hiện đại được bổ sung, giúp Glen Moray bước vào giai đoạn sản xuất quy mô lớn hơn.

Một nhà chưng cất gắn với nghệ thuật sử dụng thùng gỗ

Nếu phải chọn một đặc điểm để phân biệt Glen Moray với nhiều nhà chưng cất Speyside khác, đó chính là cask maturation – nghệ thuật trưởng thành whisky trong thùng gỗ.

Ngay từ năm 1897, Glen Moray đã đưa spirit vào nhiều loại cask khác nhau.

Truyền thống đó tiếp tục được duy trì qua nhiều thế hệ.

Phần lớn Glen Moray thường bắt đầu quá trình trưởng thành trong thùng gỗ sồi Mỹ từng chứa Bourbon, tạo nền tảng cho những đặc tính như vanilla, trái cây và vị ngọt của gỗ.

Sau đó, nhà chưng cất có thể sử dụng những loại thùng khác để tiếp tục hoàn thiện whisky, tạo nên những lớp hương vị mới.

Đến năm 1999, Glen Moray giới thiệu những phiên bản wood finish đáng chú ý với Chardonnay và Chenin Blanc, tiếp tục thể hiện tinh thần thử nghiệm đã tồn tại từ những ngày đầu thành lập.

Qua thời gian, danh mục của Glen Moray còn xuất hiện nhiều loại cask khác nhau như Sherry, Port, Cabernet Sauvignon, Barolo, Tokaji và những loại thùng rượu vang khác.

Vì vậy, Glen Moray có thể được xem là một địa điểm thú vị để tìm hiểu cách cùng một loại spirit có thể thay đổi hương vị khi trưởng thành trong những loại thùng khác nhau.

Phong cách whisky Glen Moray

Nền tảng của Glen Moray là phong cách Single Malt tương đối điển hình của Speyside: nhẹ, mềm mại và giàu hương trái cây.

Whisky thường thể hiện những tầng hương liên tưởng đến trái cây tươi, hoa, vanilla, malt và gia vị nhẹ.

Nhà chưng cất sử dụng lúa mạch malt, nước và hệ thống copper pot still truyền thống để tạo spirit trước khi đưa vào quá trình trưởng thành.

Thùng American oak ex-Bourbon đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên phong cách nền của Glen Moray, trong khi những loại cask khác mở rộng thêm phổ hương vị.

Bên cạnh phong cách không khói truyền thống, Glen Moray cũng sản xuất Peated Single Malt, sử dụng malt được làm khô với khói than bùn để tạo nên một hướng hương vị khác biệt.

Các dòng whisky Glen Moray

Danh mục Glen Moray hiện khá đa dạng và phản ánh rõ triết lý khám phá hương vị thông qua thùng gỗ.

Nhóm dễ tiếp cận có Glen Moray Classic cùng nhiều phiên bản cask finish như Port Cask Finish, Sherry Cask Finish, Chardonnay Cask Finish và Cabernet Sauvignon Cask Finish.

Ở nhóm whisky tuổi rượu cao hơn là bộ sưu tập Heritage, với những phiên bản như 12 Year Old, 15 Year Old, 18 Year Old và 21 Year Old Portwood Finish.

Ngoài ra, Warehouse 1 Collection được phát triển như một không gian để Glen Moray thể hiện những thử nghiệm với các loại thùng và phong cách trưởng thành khác nhau.

Qua đó, người thưởng thức có thể tiếp cận Glen Moray từ một chai Speyside Single Malt nhẹ nhàng đến những phiên bản thể hiện ảnh hưởng rõ nét của từng loại cask.

Glen Moray ngày nay

Glen Moray hiện thuộc hệ thống La Martiniquaise-Bardinet và tiếp tục sản xuất whisky tại địa điểm lịch sử ở Elgin.

Khác với một số nhà chưng cất chủ yếu phục vụ sản xuất và không mở cửa đại chúng, Glen Moray có Visitor Centre và tổ chức các chương trình tham quan, tasting.

Du khách có thể quan sát hoạt động của một nhà chưng cất đang sản xuất thực tế, tìm hiểu quá trình tạo ra whisky, tiếp cận khu vực nồi chưng cất và kho trưởng thành, sau đó thưởng thức các phiên bản Glen Moray.

Visitor Centre còn có khu vực café và cửa hàng, khiến Glen Moray trở thành một trong những điểm có thể tiếp cận khá thuận tiện khi khám phá whisky tại Elgin.

Hơn 120 năm bên dòng River Lossie

Glen Moray không phải là nhà chưng cất lâu đời nhất Speyside và cũng không xây dựng hình ảnh bằng những công trình quá đồ sộ.

Giá trị của nơi này nằm ở một câu chuyện khác.

Từ Elgin West Brewery năm 1830, những giọt spirit đầu tiên năm 1897, những thùng Marsala và Sherry ban đầu cho đến hàng loạt thử nghiệm cask finish sau hơn một thế kỷ, Glen Moray duy trì khá nhất quán tinh thần khám phá ảnh hưởng của gỗ đối với whisky.

Nhà chưng cất vẫn nằm tại Elgin, bên dòng River Lossie, trên chính địa điểm nơi câu chuyện ấy bắt đầu.

Vì vậy, Glen Moray Distillery không chỉ là một nhà chưng cất Single Malt của Speyside mà còn là một địa điểm giúp người tìm hiểu whisky nhìn rõ hơn mối quan hệ giữa spirit, thời gian và thùng gỗ – ba yếu tố có thể tạo nên vô số sắc thái khác nhau từ cùng một nhà chưng cất.

Thông tin Glen Moray Distillery

Tên: Glen Moray Distillery
Loại hình: Nhà chưng cất Single Malt Scotch Whisky
Tiền thân: Elgin West Brewery
Nhà máy bia hoạt động từ: 1830
Bắt đầu chưng cất whisky: 1897
Spirit đầu tiên: 13/09/1897
Khu vực whisky: Speyside
Địa điểm: Elgin, Moray, Scotland
Địa chỉ: Bruceland Road, Elgin, IV30 1YE, Scotland
Nguồn nước: River Lossie
Phong cách whisky: Nhẹ, cân bằng, giàu hương trái cây
Đặc trưng: Thử nghiệm và trưởng thành whisky trong nhiều loại thùng gỗ
Chủ sở hữu: La Martiniquaise-Bardinet
Tình trạng: Đang hoạt động
Tham quan: Có Visitor Centre, distillery tour và whisky tasting