Glen Ord Distillery – Nhà chưng cất Highland từ năm 1838 tại Muir of Ord

Ngày nay, Glen Ord thuộc Diageo và là quê hương của The Singleton of Glen Ord. Bên cạnh lịch sử gần hai thế kỷ, nhà chưng cất còn đáng chú ý bởi quy mô sản xuất lớn và hệ thống maltings ngay tại khuôn viên – một mắt xích quan trọng trong mạng lưới sản xuất whisky của Diageo tại Scotland.

Glen Ord và vùng đất Muir of Ord

Glen Ord nằm ở rìa làng Muir of Ord, thuộc khu vực thường được biết đến với tên Black Isle, phía tây bắc thành phố Inverness.

Lịch sử vùng đất này gắn lâu đời với Clan Mackenzie. Theo các ghi chép lịch sử, gia tộc Mackenzie đã có mối liên hệ với vùng đất Ord từ nhiều thế kỷ trước khi nhà chưng cất xuất hiện.

Đến đầu thế kỷ XIX, Thomas Mackenzie of Ord nhìn thấy một vấn đề khá thực tế của địa phương: khu vực sản xuất nhiều lúa mạch nhưng người dân cần thêm việc làm ổn định và một thị trường tiêu thụ nông sản.

Việc xây dựng một nhà chưng cất có thể giải quyết cả hai.

Lúa mạch địa phương có nơi tiêu thụ, trong khi hoạt động sản xuất whisky tạo thêm công việc quanh năm cho cộng đồng.

Từ bối cảnh đó, Glen Ord bắt đầu hình thành.

Nhà chưng cất ra đời năm 1838

Năm 1838, Thomas Mackenzie thúc đẩy việc xây dựng nhà chưng cất trên vùng đất của gia đình và cho thuê cơ sở để hoạt động sản xuất.

Nhà chưng cất ban đầu hoạt động dưới tên Ord Distillery Company, với Robert Johnstone và Donald MacLennan là những người được cấp phép vận hành.

Những năm đầu không hoàn toàn thuận lợi.

Đến 1847, Robert Johnstone phá sản và hoạt động của nhà chưng cất rơi vào giai đoạn khó khăn.

Năm 1855, Alexander McLennan và Thomas McGregor tiếp quản và đưa nhà chưng cất trở lại hoạt động ổn định.

Sau khi Alexander McLennan qua đời năm 1870, người vợ góa của ông tiếp tục tham gia điều hành. Bà sau đó kết hôn với Alexander Mackenzie, đưa Glen Ord một lần nữa trở lại mối liên hệ trực tiếp với gia tộc Mackenzie.

Từ Glen Ord đến các tập đoàn whisky Scotland

Cuối thế kỷ XIX đánh dấu một giai đoạn phát triển mới.

Năm 1896, Glen Ord được bán cho James Watson & Son, doanh nghiệp phối trộn whisky tại Dundee. Cơ sở sản xuất tiếp tục được mở rộng để đáp ứng nhu cầu Scotch Whisky ngày càng tăng.

Đến 1923, nhà chưng cất được John Dewar & Sons mua lại.

Những quá trình sáp nhập lớn của ngành Scotch Whisky trong thế kỷ XX sau đó đưa Glen Ord vào hệ thống Distillers Company Limited – DCL, rồi United Distillers và cuối cùng trở thành một phần của Diageo.

Dù trải qua nhiều thế hệ chủ sở hữu, Glen Ord vẫn tiếp tục hoạt động tại Muir of Ord – nơi nhà chưng cất bắt đầu câu chuyện từ năm 1838.

Một nhà chưng cất Highland có hệ thống maltings riêng

Một trong những đặc điểm đáng chú ý nhất của Glen Ord nằm ở quá trình xử lý lúa mạch malt.

Trong lịch sử, nhà chưng cất từng sử dụng phương pháp floor malting truyền thống. Đến năm 1961, hệ thống này được thay bằng Saladin boxes nhằm tăng hiệu quả sản xuất.

Năm 1968, Glen Ord tiếp tục xây dựng hệ thống drum maltings quy mô lớn.

Khác với phần lớn nhà chưng cất Scotland hiện đại mua malt đã xử lý từ những cơ sở chuyên biệt, Glen Ord vẫn gắn với hoạt động malting ngay tại khu vực nhà chưng cất.

Hệ thống maltings tại đây không chỉ phục vụ Glen Ord mà còn có vai trò cung cấp malt cho những nhà chưng cất khác trong mạng lưới sản xuất của Diageo.

Điều này khiến Glen Ord không đơn thuần là nơi chưng cất whisky mà còn là một mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất Scotch Whisky ở miền bắc Scotland.

Mở rộng từ 2 lên 6 nồi chưng cất

Glen Ord trải qua nhiều lần mở rộng trong thế kỷ XX.

Một trong những cột mốc đáng chú ý diễn ra vào năm 1966, khi nhà chưng cất được cải tạo và số lượng nồi chưng cất tăng từ 2 lên 6.

Trong những thập niên sau đó, cùng với sự phát triển của thị trường Scotch Whisky và đặc biệt là thương hiệu The Singleton, Glen Ord tiếp tục được đầu tư mở rộng.

Ngày nay, Glen Ord thuộc nhóm những nhà chưng cất Highland có quy mô sản xuất lớn, nhưng vẫn duy trì triết lý tạo spirit theo hướng lên men dài và chưng cất chậm.

Đây là nền tảng quan trọng tạo nên phong cách whisky sau này được biết đến dưới tên The Singleton of Glen Ord.

Phong cách whisky Glen Ord

Whisky Glen Ord thường hướng đến phong cách tròn đầy, cân bằng, mềm mại và giàu hương trái cây.

Quá trình lên men kéo dài giúp hình thành nhiều hợp chất hương trái cây trong wash. Sau đó, phương pháp chưng cất chậm tiếp tục góp phần tạo nên loại spirit có cấu trúc mượt mà.

Khi trưởng thành trong thùng gỗ, whisky có thể phát triển những tầng hương liên tưởng đến trái cây chín, mật ong, caramel, vanilla, gia vị và trái cây khô, tùy thuộc vào tuổi rượu và loại cask sử dụng.

Phong cách dễ tiếp cận nhưng vẫn có chiều sâu này trở thành nền tảng quan trọng của The Singleton of Glen Ord.

The Singleton of Glen Ord

Ngày nay, cái tên Glen Ord gắn chặt với thương hiệu The Singleton.

The Singleton thực tế không chỉ đến từ một nhà chưng cất. Diageo phát triển thương hiệu này dựa trên whisky từ Glen Ord, Dufftown và Glendullan, với từng nhà chưng cất từng có định hướng thị trường khác nhau.

Trong đó, The Singleton of Glen Ord đặc biệt quen thuộc tại nhiều thị trường châu Á.

Các phiên bản tuổi rượu như 12, 15 và 18 năm đã góp phần đưa cái tên Glen Ord đến gần hơn với người thưởng thức quốc tế.

Điều này tạo nên một trường hợp khá thú vị: nhiều người biết đến thương hiệu The Singleton trước khi biết rằng phía sau chai whisky ấy là một nhà chưng cất Highland đã hoạt động từ năm 1838.

Glen Ord và dấu ấn Clan Mackenzie

Mối quan hệ với Clan Mackenzie vẫn được nhắc lại trong câu chuyện của Glen Ord ngày nay.

Khẩu hiệu truyền thống của gia tộc là:

“Luceo non uro” – “I shine, not burn” – Tôi tỏa sáng, không thiêu cháy.

Tinh thần này được The Singleton liên hệ với phương pháp chưng cất chậm của Glen Ord và trở thành một phần câu chuyện di sản của nhà chưng cất.

Đây cũng là điểm giúp Glen Ord khác với nhiều distillery khác: lịch sử nhà máy không tách rời khỏi lịch sử vùng đất và một gia tộc đã gắn với nơi đây qua nhiều thế kỷ.

Điểm tham quan The Singleton tại Scotland

Glen Ord ngày nay không chỉ là một cơ sở sản xuất.

Nhà chưng cất có Visitor Centre hiện đại và mở cửa cho khách tham quan với nhiều chương trình distillery tour, whisky tasting và trải nghiệm lấy mẫu trực tiếp từ cask.

Đáng chú ý, trong ba nhà chưng cất gắn với thương hiệu The Singleton, Glen Ord là địa điểm được phát triển thành điểm tham quan chính của thương hiệu.

Du khách có thể tìm hiểu hành trình từ malt đến whisky, quan sát hoạt động sản xuất và khám phá lịch sử Glen Ord ngay tại Muir of Ord.

Vị trí gần Inverness và tuyến du lịch North Coast 500 cũng giúp Glen Ord trở thành một điểm dừng đáng chú ý khi khám phá vùng Highland phía bắc Scotland.

Từ cánh đồng lúa mạch đến The Singleton

Câu chuyện của Glen Ord bắt đầu không phải từ tham vọng xây dựng một thương hiệu whisky toàn cầu.

Nó bắt đầu từ vùng đất Ord, những cánh đồng lúa mạch và mong muốn tạo việc làm ổn định cho cộng đồng địa phương vào đầu thế kỷ XIX.

Gần hai thế kỷ sau, nhà chưng cất vẫn hoạt động tại Muir of Ord.

Những gì thay đổi là quy mô sản xuất, công nghệ maltings và thị trường của whisky đã mở rộng ra toàn thế giới.

Từ một nhà chưng cất địa phương năm 1838 đến quê hương của The Singleton of Glen Ord, nơi đây phản ánh khá rõ hành trình phát triển của ngành Scotch Whisky: từ sản xuất gắn với nông nghiệp địa phương đến một ngành công nghiệp có quy mô toàn cầu.

Với Mapstore, Glen Ord Distillery vì vậy không chỉ là một địa điểm sản xuất whisky. Đây còn là câu chuyện về Clan Mackenzie, vùng đất Muir of Ord, những cánh đồng lúa mạch và gần 200 năm thay đổi của ngành whisky Highland.

Thông tin Glen Ord Distillery

Tên: Glen Ord Distillery
Tên thương hiệu hiện gắn với nhà chưng cất: The Singleton of Glen Ord
Loại hình: Nhà chưng cất Single Malt Scotch Whisky
Thành lập: 1838
Nhân vật gắn với việc hình thành: Thomas Mackenzie of Ord
Đơn vị vận hành ban đầu: Ord Distillery Company
Khu vực whisky: Highland
Khu vực địa lý: Black Isle
Địa điểm: Muir of Ord, Ross-shire, Scotland
Địa chỉ: Muir of Ord, Ross-shire, IV6 7UJ, United Kingdom
Đặc điểm sản xuất: Lên men dài, chưng cất chậm
Dấu ấn đặc biệt: Hệ thống drum maltings tại khu vực nhà chưng cất
Thương hiệu Single Malt: The Singleton of Glen Ord
Chủ sở hữu: Diageo
Tình trạng: Đang hoạt động
Tham quan: Có Visitor Centre, distillery tours và whisky tasting