Nhà thờ Giáo xứ Cầu Kho – Giáo hạt Sài Gòn – Chợ Quán, Tổng Giáo phận Sài Gòn

Giáo xứ nhận Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời làm bổn mạng, kính lễ ngày 15/08 hằng năm.

Ngôi nhà thờ hiện nay được xây dựng lại từ năm 1965, trải qua nhiều lần tu bổ nhưng vẫn giữ vai trò là trung tâm sinh hoạt tôn giáo và cộng đồng của giáo dân Cầu Kho.

Từ họ Bến Nghé đến Giáo xứ Cầu Kho

Lịch sử Giáo xứ Cầu Kho bắt đầu từ một cộng đoàn Công giáo nhỏ mang tên Bến Nghé, khi đó là họ nhánh của Giáo xứ Chợ Quán.

Ban đầu, cộng đoàn chỉ có một số giáo dân địa phương. Trong thời kỳ bách hại Công giáo dưới triều Nguyễn, khoảng 200 giáo dân từ miền Trung vào khu vực này lánh nạn, làm cho cộng đoàn ngày càng đông hơn.

Thời điểm ấy, Bến Nghé chưa có linh mục thường trú. Các linh mục Dòng Phanxicô từ Chợ Quán định kỳ đến cử hành Thánh lễ và chăm sóc đời sống tôn giáo cho cộng đoàn.

Đến năm 1863, dưới thời Đức cha Dominique Lefèbvre, họ Bến Nghé chính thức trở thành một giáo xứ độc lập. Đây được xem là mốc thành lập Giáo xứ Cầu Kho ngày nay.

Chuyển về đường Trần Đình Xu

Khi số giáo dân ngày càng tăng, nguyện đường Bến Nghé cũ trở nên chật hẹp.

Năm 1866, bà Anna Nguyễn Thị Xuyến hiến cho giáo xứ một khu đất rộng hơn tại đường Nguyễn Tấn Nghiệm, nay là đường Trần Đình Xu.

Giáo xứ từ đó từng bước ổn định tại khu vực này.

Tên gọi Cầu Kho dần trở thành tên quen thuộc của cộng đoàn và được sử dụng cho đến ngày nay.

Các thế hệ nhà thờ Cầu Kho

Qua lịch sử hơn một thế kỷ rưỡi, Nhà thờ Cầu Kho đã trải qua nhiều giai đoạn xây dựng, sửa chữa và tái thiết.

Ngôi nhà thờ trước công trình hiện nay đã xuống cấp sau thời gian dài sử dụng.

Đến thời linh mục Phaolô Nguyễn Văn Truyền, giáo xứ quyết định xây dựng lại nhà thờ. Công trình được bắt đầu vào tháng 01/1965, trong bối cảnh chiến tranh và điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn.

Do ngân sách hạn chế, kiến trúc và nội thất ban đầu của nhà thờ tương đối đơn giản.

Ngôi thánh đường hình thành trong giai đoạn này chính là nền tảng của Nhà thờ Cầu Kho hiện nay.

Kiến trúc giản dị giữa trung tâm thành phố

Nhà thờ Cầu Kho không có quy mô đồ sộ như một số nhà thờ cổ nổi tiếng tại trung tâm Sài Gòn.

Công trình mang hình thức tương đối giản dị, phù hợp với điều kiện xây dựng trong giai đoạn giữa thập niên 1960.

Điểm đáng chú ý của nhà thờ nằm ở cách tổ chức không gian theo nhiều tầng. Không gian thánh đường chính nằm phía trên, trong khi phía dưới có Nhà nguyện Thánh Tâm, còn được gọi là Nhà Vượt Qua.

Qua nhiều lần chỉnh trang, không gian cung thánh, nhà nguyện, khu sinh hoạt giáo lý, nhà xứ và các hạng mục phụ trợ đã được cải tạo để phù hợp hơn với nhu cầu của cộng đoàn.

Đợt cải tạo Nhà thờ Cầu Kho năm 2020

Sau hơn 50 năm sử dụng, nhiều hạng mục của Nhà thờ Cầu Kho đã xuống cấp.

Từ năm 2017, giáo xứ từng bước triển khai việc sửa chữa và chỉnh trang.

Đến năm 2020, một đợt cải tạo đáng kể được thực hiện, gồm chỉnh trang cung thánh và nhà thờ trên lầu, cải tạo Nhà nguyện Thánh Tâm ở tầng dưới, sửa chữa nhà xứ, xây dựng lại một số phần tường rào, bổ sung cầu thang thoát hiểm và nâng cấp khu sinh hoạt giáo lý.

Việc cải tạo chủ yếu nhằm bảo đảm công năng và an toàn cho công trình đã có lịch sử hơn nửa thế kỷ.

Bổn mạng Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời

Giáo xứ Cầu Kho nhận Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời làm bổn mạng.

Lễ bổn mạng được cử hành vào ngày 15/08 hằng năm.

Tên gọi này cũng thường được diễn đạt ngắn gọn là Đức Mẹ Lên Trời, vì vậy hai cách gọi có thể cùng xuất hiện trong các tài liệu về giáo xứ.

Để thống nhất dữ liệu Mapstore, nên sử dụng tên đầy đủ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời.

Một giáo xứ giữa khu dân cư lâu đời của Sài Gòn

Giáo xứ Cầu Kho nằm trong một khu vực có lịch sử đô thị lâu đời, gần các trục đường Trần Hưng Đạo, Cô Giang, Cô Bắc, Võ Văn Kiệt, Nguyễn Cảnh Chân, Nguyễn Khắc Nhu và Nguyễn Văn Cừ.

Trước khi TP.HCM thay đổi đơn vị hành chính, địa bàn giáo xứ trải rộng trên các phường Cầu Kho, Nguyễn Cư Trinh và Cô Giang của Quận 1.

Khác với những giáo xứ hình thành trong các khu dân cư Công giáo tập trung, giáo dân Cầu Kho sống khá phân tán và đan xen với nhiều cộng đồng dân cư khác.

Đây cũng là một đặc điểm của giáo xứ nằm trong vùng đô thị trung tâm.

Tám xóm giáo của Giáo xứ Cầu Kho

Cộng đoàn Giáo xứ Cầu Kho được tổ chức thành 8 xóm giáo.

Các xóm giáo giúp kết nối những gia đình Công giáo sống phân tán trên địa bàn rộng, đồng thời tạo điều kiện cho các hoạt động thăm viếng, sinh hoạt và hỗ trợ cộng đồng.

Bên cạnh đó là các hội đoàn, ca đoàn, thiếu nhi và những nhóm phục vụ khác cùng tham gia vào đời sống thường xuyên của giáo xứ.

Giáo xứ Cầu Kho ngày nay

Trải qua hơn 160 năm, môi trường xung quanh Nhà thờ Cầu Kho đã thay đổi rất nhiều.

Từ một họ đạo Bến Nghé nhỏ bé trong thế kỷ XIX, Cầu Kho ngày nay nằm giữa khu dân cư đông đúc gần trung tâm TP.HCM.

Dù quy mô cộng đoàn và môi trường đô thị đã thay đổi qua từng thời kỳ, nhà thờ vẫn duy trì vai trò là nơi sinh hoạt tôn giáo và cộng đồng của giáo dân địa phương.

Theo thông tin hiện hành của Tổng Giáo phận Sài Gòn, linh mục Phêrô Lê Văn Chính đảm nhiệm vai trò chánh xứ từ năm 2017; linh mục Gioan Baotixita Trần Phước Lộc đảm nhiệm vai trò phó xứ từ năm 2021.

Giờ lễ Nhà thờ Giáo xứ Cầu Kho

Theo lịch hiện hành của Tổng Giáo phận Sài Gòn:

Chúa nhật: 05:00 – 07:00 – 17:00 – 18:10

Thứ Hai đến thứ Bảy: 05:00 – 17:30

Một số lịch phổ biến trước đây ghi Thánh lễ cuối Chúa nhật lúc 18:00. Khi cần tham dự vào khung giờ này, nên kiểm tra thông báo mới của giáo xứ.

Giá trị lịch sử và cộng đồng

Giá trị đáng chú ý của Giáo xứ Cầu Kho nằm ở lịch sử hình thành gắn với quá trình phát triển của Sài Gòn từ thế kỷ XIX.

Khởi đầu là họ Bến Nghé trực thuộc Giáo xứ Chợ Quán, cộng đoàn tiếp nhận thêm những giáo dân miền Trung đến lánh nạn trong thời kỳ bách hại Công giáo và trở thành một giáo xứ độc lập vào năm 1863.

Năm 1866, giáo xứ chuyển về khu vực đường Trần Đình Xu ngày nay. Một thế kỷ sau, ngôi nhà thờ hiện tại được xây dựng lại từ năm 1965.

Qua hơn 160 năm, Nhà thờ Cầu Kho trở thành một phần trong hệ thống các giáo xứ lâu đời của khu vực trung tâm Sài Gòn, cùng với Chợ Quán, Chợ Đũi, Vĩnh Hội và nhiều cộng đoàn Công giáo hình thành từ thế kỷ XIX.

Ngày nay, Nhà thờ Giáo xứ Cầu Kho tiếp tục là trung tâm sinh hoạt tôn giáo và cộng đồng thuộc Giáo hạt Sài Gòn – Chợ Quán, Tổng Giáo phận Sài Gòn.

Thông tin địa điểm

Tên: Nhà thờ Giáo xứ Cầu Kho
Tên thường gọi: Nhà thờ Cầu Kho
Tên lịch sử: Họ đạo Bến Nghé
Giáo xứ: Giáo xứ Cầu Kho
Giáo hạt: Giáo hạt Sài Gòn – Chợ Quán
Giáo phận: Tổng Giáo phận Sài Gòn
Bổn mạng: Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời
Ngày lễ bổn mạng: 15/08
Địa chỉ hiện hành: 31 Trần Đình Xu, phường Cầu Ông Lãnh, TP.HCM
Địa chỉ cũ: 31 Trần Đình Xu, phường Cầu Kho, Quận 1, TP.HCM
Điện thoại: (028) 3836 9617 – (028) 3837 3711
Thành lập giáo xứ: 1863
Tiền thân: Họ Bến Nghé thuộc Giáo xứ Chợ Quán
Chuyển về khu đất hiện nay: từ năm 1866
Xây dựng lại nhà thờ hiện nay: từ tháng 01/1965
Chánh xứ: Linh mục Phêrô Lê Văn Chính
Phó xứ: Linh mục Gioan Baotixita Trần Phước Lộc
Loại hình: Nhà thờ Công giáo – công trình tôn giáo, lịch sử và sinh hoạt cộng đồng.