Đang tải bài viết…
Đang tải bài viết…
Nhà thờ Giáo xứ Martinô, thường được gọi là Giáo xứ Martinô Kênh E1, thuộc Giáo hạt Vĩnh An, Giáo phận Long Xuyên, nằm tại khu vực Kênh E1, Thạnh An, thành phố Cần Thơ.
Đây là một cộng đoàn Công giáo mang dấu ấn khá đặc biệt của vùng đồng bằng sông Cửu Long. Lịch sử giáo xứ gắn với những gia đình Công giáo miền Bắc di cư vào Nam năm 1954, sau đó đến vùng Kênh E1 khai phá đất đai, làm ruộng và từng bước xây dựng nên một cộng đoàn Công giáo giữa vùng kinh rạch Cái Sắn.
Nguồn gốc của Giáo xứ Martinô gắn với Giáo xứ Bắc Xuyên, một cộng đoàn Công giáo được hình thành từ những gia đình di cư từ miền Bắc vào Nam sau năm 1954.
Phần lớn giáo dân tại khu vực Martinô có nguồn gốc từ Giáo phận Bắc Ninh, thuộc bốn làng Đại Yên, Tiên Nha, Thanh Rã và Nhật Đức.
Sau khi vào miền Nam, các gia đình tiếp tục di chuyển về khu vực đồng bằng sông Cửu Long, khai phá vùng đất dọc các tuyến kinh và sinh sống chủ yếu bằng nghề nông.
Đó cũng là bối cảnh hình thành nhiều xóm đạo dọc hệ thống kênh đào của vùng Cái Sắn.
Năm 1975 được xem là dấu mốc hình thành cộng đoàn Martinô.
Hai khu 4 và 5 thuộc Giáo xứ Bắc Xuyên được tách ra, hình thành một cộng đoàn Công giáo riêng trên khu vực hai bên Kênh E1.
Địa bàn cộng đoàn kéo dài dọc hai bờ kênh, từ khoảng cuối cây số 4 đến cuối cây số 6 và mở rộng về phía kênh Đòn Giông.
Trong những năm đầu, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Phần lớn các gia đình sống bằng nghề làm ruộng, chăn nuôi và lao động nông nghiệp.
Nhưng chính trong môi trường ấy, cộng đoàn Công giáo dần ổn định và phát triển.
Một dấu mốc quan trọng diễn ra trong thập niên 1980 khi cộng đoàn tiến hành xây dựng ngôi thánh đường mới.
Công trình được thực hiện trong thời gian cha Hiêrônimô Vũ Văn Tác phụ trách cộng đoàn.
Đến năm 1987, ngôi nhà thờ được hoàn thành và khánh thành.
Từ đó, nhà thờ trở thành trung tâm sinh hoạt tôn giáo của những gia đình Công giáo sống dọc hai bên Kênh E1.
Giữa một vùng đất được định hình bởi ruộng đồng và hệ thống kinh rạch, sự hiện diện của ngôi nhà thờ cũng trở thành một dấu mốc quen thuộc trong đời sống cộng đồng địa phương.
Giáo xứ mang tên Thánh Martinô de Porres, vị thánh nổi tiếng trong Giáo hội Công giáo bởi đời sống khiêm nhường và tinh thần phục vụ người nghèo.
Thánh Martinô de Porres sinh năm 1579 tại Lima, Peru. Ngài dành phần lớn cuộc đời chăm sóc người nghèo, người bệnh và những người bị xã hội bỏ quên.
Ngài qua đời ngày 3/11/1639 và ngày 3 tháng 11 trở thành ngày lễ kính Thánh Martinô de Porres trong lịch phụng vụ Công giáo.
Theo tư liệu về cộng đoàn Martinô Kênh E1, trong quá trình xây dựng nhà thờ những năm 1980, cha Hiêrônimô Vũ Văn Tác thường cầu xin sự chuyển cầu của Thánh Martinô để công việc được thuận lợi.
Sau khi nhà thờ hoàn thành năm 1987, cộng đoàn mang tên Martinô, gắn bó với vị thánh được biết đến đặc biệt qua tinh thần bác ái và phục vụ.
Sau nhiều năm hình thành và phát triển từ cộng đoàn tách ra khỏi Bắc Xuyên, đến năm 2007, Martinô được nâng lên thành một giáo xứ.
Từ đây, Giáo xứ Martinô Kênh E1 trở thành một đơn vị mục vụ thuộc Giáo hạt Vĩnh An, Giáo phận Long Xuyên.
Việc hình thành giáo xứ đánh dấu một chặng đường hơn ba thập niên kể từ những ngày đầu của cộng đoàn năm 1975.
Một nét đáng chú ý của Giáo xứ Martinô là lịch sử của giáo xứ gắn chặt với quá trình hình thành các cộng đồng dân cư Công giáo trên vùng kinh rạch.
Những thế hệ đầu tiên đến đây chủ yếu sống bằng nông nghiệp. Họ cùng nhau khai phá đất đai, làm đường, xây cầu và từng bước cải thiện điều kiện sinh hoạt.
Tư liệu lịch sử của giáo xứ còn ghi nhận cộng đoàn đã tham gia xây dựng lưới điện trong những năm 1995–1996, nâng cấp đường giao thông nông thôn, thay cầu khỉ bằng cầu bê tông và góp đất xây dựng trường học.
Qua đó có thể thấy nhà thờ và cộng đoàn giáo xứ không chỉ gắn với đời sống tôn giáo mà còn đồng hành với quá trình phát triển của khu dân cư Kênh E1.
Ngày nay, Giáo xứ Martinô tiếp tục là một cộng đoàn thuộc Giáo hạt Vĩnh An, Giáo phận Long Xuyên.
Sau nhiều thế hệ, câu chuyện về những gia đình Công giáo từ miền Bắc di cư năm 1954, những năm khai phá vùng Kênh E1 và quá trình hình thành giáo xứ vẫn là một phần ký ức của cộng đồng nơi đây.
Đặc biệt, theo thông tin thuyên chuyển linh mục tháng 7/2026, cha Carôlô Nguyễn Thanh Hiếu được bổ nhiệm từ Giáo xứ Kinh Tràm về làm cha sở Giáo xứ Martinô Kênh E1, kế nhiệm cha Đaminh Trần Hoàng Hiệp.
Tên: Nhà thờ Giáo xứ Martinô
Tên gọi khác: Giáo xứ Martinô Kênh E1
Giáo xứ: Martinô
Giáo hạt: Vĩnh An
Giáo phận: Giáo phận Long Xuyên
Bổn mạng: Thánh Martinô de Porres
Ngày lễ kính: 03/11
Hình thành cộng đoàn: 1975
Nguồn gốc: Tách từ hai khu 4 và 5 của Giáo xứ Bắc Xuyên
Nhà thờ: Khánh thành năm 1987
Nâng lên giáo xứ: 2007
Cha sở: Linh mục Carôlô Nguyễn Thanh Hiếu – được bổ nhiệm tháng 7/2026
Địa chỉ quen dùng: Kênh E1, xã Thạnh An, huyện Vĩnh Thạnh, thành phố Cần Thơ
Nguồn gốc cộng đoàn: Phần lớn giáo dân gốc Giáo phận Bắc Ninh, di cư vào miền Nam từ năm 1954
Từ những gia đình Công giáo miền Bắc rời quê hương vào Nam năm 1954, đến những năm tháng khai phá ruộng đồng bên Kênh E1 và sự hình thành cộng đoàn năm 1975, Giáo xứ Martinô mang trong mình câu chuyện của một thế hệ di dân lập nghiệp trên vùng đất mới.
Ngôi nhà thờ giữa miền kinh rạch ngày nay vì thế không chỉ là nơi sinh hoạt đức tin của cộng đoàn thuộc Giáo hạt Vĩnh An, Giáo phận Long Xuyên, mà còn lưu giữ ký ức về hành trình từ Bắc Ninh – miền Nam – Cái Sắn – Kênh E1 của nhiều gia đình Công giáo qua các thế hệ.

Nhà xe Toàn Thắng – Phòng hàng Đinh Bộ Lĩnh, 153/12 Quốc lộ 13, phường Bình Thạnh, TP.HCM
153/12 Quốc lộ 13, phường Bình Thạnh, TP.HCM, Phường Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh

Nhà xe Toàn Thắng – Văn phòng đại diện - Đường Trần Phú, 312 Trần Phú, Phường An Đông, TP.HCM
312 Trần Phú, Phường An Đông, TP.HCM, Phường An Đông, Thành phố Hồ Chí Minh

Nhà xe Toàn Thắng – Văn phòng đại diện - Gần bệnh viện Ung Bướu 2, 90 Đường 400, Phường Tăng Nhơn Phú, TP.HCM
90 Đường 400, Phường Tăng Nhơn Phú, TP.HCM, Phường Tăng Nhơn Phú, Thành phố Hồ Chí Minh

Nhà xe Toàn Thắng – Trạm xe Biên Hòa, Số 4 Nguyễn Ái Quốc, phường Trấn Biên, Đồng Nai
Số 4 Nguyễn Ái Quốc, phường Trấn Biên, Đồng Nai, Phường Trấn Biên, Thành phố Đồng Nai

Nhà xe Toàn Thắng – Trạm xe thường Quận 1, 23 Nguyễn Thái Bình, Phường Bến Thành, TP.HCM
23 Nguyễn Thái Bình, Phường Bến Thành, TP.HCM, Phường Bến Thành, Thành phố Hồ Chí Minh

Ai đang giữ những ký ức nằm ngoài các kho lưu trữ lớn?
Khi nói đến lưu trữ, chúng ta thường nghĩ đến những trung tâm lớn với hàng triệu trang tài liệu được kiểm kê và bảo quản chuyên nghiệp. Nhưng ký ức của một đất nước còn nằm ở rất nhiều nơi khác: trong nhà thờ họ, phòng truyền thống của trường học, tủ hồ sơ của một doanh nghiệp, kho tư liệu của cơ sở tôn giáo, những chiếc rương cũ và album ảnh trong mỗi gia đình. Một phần đáng kể ký ức xã hội vì thế đang được gìn giữ bởi những con người mà chính họ đôi khi cũng chưa nghĩ mình là người đang giữ tư liệu.

Luật Lưu trữ và tài liệu số – khi ký ức bước vào một không gian pháp lý mới
Một tài liệu từng chỉ tồn tại trên giấy nay có thể được tạo thành bản số, đưa vào cơ sở dữ liệu, tìm kiếm và sử dụng trên môi trường điện tử. Nhưng khi tài liệu bước từ chiếc tủ hồ sơ sang thế giới dữ liệu, một câu hỏi mới xuất hiện: bản số có giá trị thế nào, phải được lưu giữ ra sao và làm thế nào để nhiều năm sau vẫn xác định được nguồn gốc, tính toàn vẹn của nó? Luật Lưu trữ năm 2024 cho thấy pháp luật Việt Nam đang nhìn tài liệu số không còn như một phần phụ của tài liệu giấy, mà như một thành phần ngày càng quan trọng của hoạt động lưu trữ trong thời đại số.

Từ Hán Nôm đến thư viện số – những bài học từ hành trình số hóa tư liệu ở Việt Nam
Một kho tư liệu hàng trăm năm tuổi không thể bước vào thế giới số chỉ bằng việc đặt từng trang lên máy scan. Thực tế số hóa tại Việt Nam trong nhiều năm qua cho thấy phía sau mỗi bản số còn là câu chuyện về bảo tồn bản gốc, chất lượng hình ảnh, thông tin mô tả, khả năng tra cứu và cách dữ liệu tiếp tục được lưu giữ khi công nghệ thay đổi. Nhìn vào những trường hợp như thư tịch Hán Nôm, thư viện và Mộc bản triều Nguyễn, có thể thấy số hóa thực chất là một hành trình dài hơn rất nhiều so với việc tạo ra một file ảnh hay PDF.

Việt Nam đã đi đến đâu trên hành trình số hóa tư liệu?
Số hóa tư liệu ở Việt Nam không phải câu chuyện mới bắt đầu cùng làn sóng chuyển đổi số những năm gần đây. Từ cuối thập niên 1990, một số cơ quan nghiên cứu đã sử dụng công nghệ để sao lưu và khai thác những kho tư liệu quý. Sau hơn hai thập niên, từ thư tịch Hán Nôm, tài liệu lưu trữ đến sách, báo, luận án và nhiều bộ sưu tập khác đã từng bước bước vào môi trường số. Tuy vậy, giữa những dự án lớn đã được triển khai và khối lượng tư liệu còn nằm trong kho, tổ chức, cộng đồng và gia đình vẫn là một khoảng cách rất dài.

Khi một tài liệu biến mất, chúng ta thực sự mất điều gì?
Một cuốn sổ bị bỏ đi, một tập hồ sơ thất lạc hay một album ảnh hư hỏng đôi khi chỉ được nhìn như sự mất đi của vài món đồ cũ. Nhưng tài liệu khác với nhiều đồ vật thông thường ở chỗ nó mang theo thông tin về con người, sự kiện và thời gian. Khi bản duy nhất biến mất, có những câu chuyện cũng có thể mất theo mà không còn cách nào khôi phục đầy đủ.

Danh sách phường và xã Thành phố Đồng Nai (từ 30/04/2026)
Từ ngày 30/04/2026, Đồng Nai chính thức chuyển sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương, toàn bộ hệ thống đơn vị hành chính cấp cơ sở được tổ chức lại thành 95 phường và xã. Đây là dữ liệu nền quan trọng giúp người dân, doanh nghiệp và hệ thống Mapstore tra cứu địa chỉ, đối chiếu địa danh và cập nhật thông tin theo cấu trúc hành chính mới của Việt Nam.

Phường Tân Thuận Đông, Quận 7 sau sáp nhập là phường nào?
Thông tin tra cứu nhanh Tên phường cũ: Phường Tân Thuận Đông, Quận 7 (TP Hồ Chí Minh – trước 01/07/2025) Phường mới hiện nay: Phường Tân Thuận, TP Hồ Chí Minh Cơ quan hành chính: Ủy ban nhân dân phường Tân Thuận Mã số thuế: 0319034772 Địa chỉ: 342 Huỳnh Tấn Phát, Phường Tân Thuận, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam

Nhà thờ Giáo xứ Lãng Vân – Một dấu ấn kiến trúc và lịch sử của vùng Phát Diệm
Nhà thờ Giáo xứ Lãng Vân tọa lạc tại xã Gia Vân, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Đây là một trong những thánh đường có quy mô lớn của Giáo phận Phát Diệm, đồng thời là địa điểm mang giá trị văn hóa và lịch sử đặc trưng của vùng Công giáo truyền thống. Giáo xứ được thành lập từ năm 1885, gắn liền với hành trình hình thành và phát triển đức tin của cộng đoàn sinh sống tại khu vực này.

Phường 13, Quận 6 sau sáp nhập là phường nào?
Thông tin tra cứu nhanh Tên phường cũ: Phường 13, Quận 6 (TP Hồ Chí Minh – trước 01/07/2025) Phường mới hiện nay: Phường Phú Lâm, TP Hồ Chí Minh Cơ quan hành chính: Mã số thuế: 0319110423 Địa chỉ: 241/3 Tân Hòa Đông, Phường Phú Lâm, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam

Phường Bến Nghé sau sáp nhập là phường nào?
Thông tin tra cứu nhanh Tên phường cũ: Phường Bến NghéĐơn vị hành chính hiện nay: Phường Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí MinhNghị quyết sắp xếp: Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 ngày 16/06/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hộiThời điểm áp dụng: Từ ngày 01/07/2025

Khi nói đến lưu trữ, chúng ta thường nghĩ đến những trung tâm lớn với hàng triệu trang tài liệu được kiểm kê và bảo quản chuyên nghiệp. Nhưng ký ức của một đất nước còn nằm ở rất nhiều nơi khác: trong nhà thờ họ, phòng truyền thống của trường học, tủ hồ sơ của một doanh nghiệp, kho tư liệu của cơ sở tôn giáo, những chiếc rương cũ và album ảnh trong mỗi gia đình. Một phần đáng kể ký ức xã hội vì thế đang được gìn giữ bởi những con người mà chính họ đôi khi cũng chưa nghĩ mình là người đang giữ tư liệu.

Một tài liệu từng chỉ tồn tại trên giấy nay có thể được tạo thành bản số, đưa vào cơ sở dữ liệu, tìm kiếm và sử dụng trên môi trường điện tử. Nhưng khi tài liệu bước từ chiếc tủ hồ sơ sang thế giới dữ liệu, một câu hỏi mới xuất hiện: bản số có giá trị thế nào, phải được lưu giữ ra sao và làm thế nào để nhiều năm sau vẫn xác định được nguồn gốc, tính toàn vẹn của nó? Luật Lưu trữ năm 2024 cho thấy pháp luật Việt Nam đang nhìn tài liệu số không còn như một phần phụ của tài liệu giấy, mà như một thành phần ngày càng quan trọng của hoạt động lưu trữ trong thời đại số.

Một kho tư liệu hàng trăm năm tuổi không thể bước vào thế giới số chỉ bằng việc đặt từng trang lên máy scan. Thực tế số hóa tại Việt Nam trong nhiều năm qua cho thấy phía sau mỗi bản số còn là câu chuyện về bảo tồn bản gốc, chất lượng hình ảnh, thông tin mô tả, khả năng tra cứu và cách dữ liệu tiếp tục được lưu giữ khi công nghệ thay đổi. Nhìn vào những trường hợp như thư tịch Hán Nôm, thư viện và Mộc bản triều Nguyễn, có thể thấy số hóa thực chất là một hành trình dài hơn rất nhiều so với việc tạo ra một file ảnh hay PDF.

Số hóa tư liệu ở Việt Nam không phải câu chuyện mới bắt đầu cùng làn sóng chuyển đổi số những năm gần đây. Từ cuối thập niên 1990, một số cơ quan nghiên cứu đã sử dụng công nghệ để sao lưu và khai thác những kho tư liệu quý. Sau hơn hai thập niên, từ thư tịch Hán Nôm, tài liệu lưu trữ đến sách, báo, luận án và nhiều bộ sưu tập khác đã từng bước bước vào môi trường số. Tuy vậy, giữa những dự án lớn đã được triển khai và khối lượng tư liệu còn nằm trong kho, tổ chức, cộng đồng và gia đình vẫn là một khoảng cách rất dài.

Một cuốn sổ bị bỏ đi, một tập hồ sơ thất lạc hay một album ảnh hư hỏng đôi khi chỉ được nhìn như sự mất đi của vài món đồ cũ. Nhưng tài liệu khác với nhiều đồ vật thông thường ở chỗ nó mang theo thông tin về con người, sự kiện và thời gian. Khi bản duy nhất biến mất, có những câu chuyện cũng có thể mất theo mà không còn cách nào khôi phục đầy đủ.

Lịch sử của một đất nước không chỉ được lưu lại trong sử sách. Qua nhiều thế hệ, người Việt đã để lại một lượng tư liệu rất lớn trên mộc bản, văn bản hành chính, sách, báo, bản đồ, gia phả, thư từ, sổ sách và những bức ảnh gia đình. Mỗi loại tư liệu giữ một phần câu chuyện khác nhau, từ những biến chuyển của quốc gia đến đời sống của từng cộng đồng và mỗi con người.

Một cuốn sổ cũ, một tập thư, một tấm bản đồ, một cuốn gia phả hay những bức ảnh đã bạc màu có thể chỉ là những đồ vật quen thuộc trong một gia đình hoặc tổ chức. Nhưng khi thời gian đi qua, những gì được ghi lại trên đó có thể trở thành bằng chứng về con người, vùng đất và một giai đoạn lịch sử. Giá trị của tư liệu vì thế không phải lúc nào cũng được nhận ra ngay ở thời điểm nó được tạo ra.

Công nghệ số mới hiện diện trong một phần rất ngắn của lịch sử, trong khi hàng trăm, hàng nghìn năm trước đó, ký ức của con người đã được ghi lại trên giấy, sách, ảnh, bản đồ và nhiều vật mang tin khác. Khi xã hội bước vào thời đại dữ liệu, một câu hỏi đáng suy nghĩ được đặt ra: làm thế nào để những tư liệu được tạo ra trước thời đại số tiếp tục được gìn giữ, tìm kiếm và truyền lại cho những thế hệ sau?

Nhà thờ Chính tòa Bùi Chu là nhà thờ chính tòa và được xem như nhà thờ mẹ của Giáo phận Bùi Chu, tọa lạc tại vùng đất Bùi Chu, Xuân Trường, Nam Định trước đây.Không chỉ là trung tâm phụng vụ của Giáo phận, Bùi Chu còn là một trong những địa danh Công giáo có lịch sử lâu đời ở miền Bắc Việt Nam. Vùng đất này đón nhận Tin Mừng từ thế kỷ XVII, trở thành nơi đặt Tòa Giám mục và chứng kiến nhiều giai đoạn quan trọng trong lịch sử hình thành, phát triển của Giáo phận Bùi Chu.