Nhà thờ Giáo xứ Nhơn Mỹ – Giáo hạt Chợ Mới, Giáo phận Long Xuyên

Cộng đoàn Công giáo Nhơn Mỹ đã hiện diện trên vùng đất này từ nhiều thập niên trước khi chính thức được nâng lên hàng giáo xứ vào năm 1999. Quá trình hình thành và phát triển của Nhơn Mỹ gắn với đời sống của một cộng đoàn Công giáo nhỏ giữa vùng dân cư Chợ Mới, nơi sông ngòi, ruộng vườn và những làng nghề từng tạo nên diện mạo đặc trưng của địa phương.

Giáo xứ Nhơn Mỹ thuộc Giáo hạt Chợ Mới

Theo cơ cấu tổ chức của Giáo phận Long Xuyên, Giáo xứ Nhơn Mỹ thuộc Giáo hạt Chợ Mới.

Đây là khu vực có nhiều cộng đoàn Công giáo hình thành từ khá sớm tại An Giang. Trong đó, vùng Cù Lao Giêng và các địa bàn lân cận là những nơi để lại nhiều dấu ấn về lịch sử Công giáo tại miền Tây Nam Bộ.

Nhơn Mỹ là một phần trong mạng lưới các giáo xứ, giáo họ nằm trên vùng đất Chợ Mới, cùng tạo nên đời sống Công giáo khá đặc trưng của khu vực này.

Về cơ cấu Giáo hội, dữ liệu được chuẩn hóa:

Giáo xứ Nhơn Mỹ → Giáo hạt Chợ Mới → Giáo phận Long Xuyên.

Nhơn Mỹ – Đồng Xúc

Trong tư liệu lịch sử, tên Giáo xứ Nhơn Mỹ (Đồng Xúc) từng được sử dụng để gọi cộng đoàn này.

Nhơn Mỹ là tên địa danh nơi nhà thờ tọa lạc, còn Đồng Xúc là tên gọi gắn với lịch sử của cộng đoàn và vẫn xuất hiện trong một số tài liệu Công giáo cũ.

Khi chuẩn hóa dữ liệu hiện nay, tên chính nên sử dụng là Giáo xứ Nhơn Mỹ, phù hợp với cách gọi trong các văn bản chính thức của Giáo phận Long Xuyên.

Tên Nhơn Mỹ (Đồng Xúc) nên được lưu như tên gọi khác hoặc tên lịch sử để phục vụ việc tra cứu và kết nối những tài liệu cũ.

Những năm đầu của cộng đoàn Nhơn Mỹ

Tư liệu lược sử của giáo xứ cho biết cộng đoàn Công giáo Nhơn Mỹ đã hình thành từ những năm đầu thế kỷ XX.

Trong một thời gian dài, Nhơn Mỹ không có linh mục hay tu sĩ thường trú. Thỉnh thoảng các linh mục từ Năng Gù hoặc An Châu, bên kia sông Hậu, đến phục vụ cộng đoàn, cử hành thánh lễ và các bí tích.

Trong điều kiện giao thông miền Tây thời đó còn phụ thuộc nhiều vào đường sông, việc đi lại giữa các cộng đoàn không thuận tiện như ngày nay.

Đời sống của cộng đoàn Nhơn Mỹ vì vậy được duy trì trong thời gian dài bởi chính những gia đình Công giáo địa phương, trước khi từng bước hình thành một tổ chức mục vụ ổn định hơn.

Dấu mốc ngày 15/8/1976

Một bước chuyển quan trọng diễn ra vào ngày 15/8/1976, khi Giáo phận Long Xuyên sai thầy Phó tế Phêrô Mai Đức Vượng về hiện diện và phục vụ tại Nhơn Mỹ.

Sự hiện diện thường xuyên của một người phụ trách mục vụ tạo điều kiện để cộng đoàn từng bước được củng cố sau nhiều năm không có linh mục hoặc tu sĩ thường trú.

Thầy Phêrô Mai Đức Vượng tiếp tục gắn bó với Nhơn Mỹ trong nhiều năm sau đó và trở thành một nhân vật quan trọng trong quá trình phát triển của cộng đoàn.

Nhơn Mỹ có linh mục từ năm 1991

Sau khoảng 15 năm phục vụ tại Nhơn Mỹ, ngày 31/5/1991, thầy Phêrô Mai Đức Vượng được thụ phong linh mục.

Từ thời điểm này, cộng đoàn Nhơn Mỹ có linh mục thường trú.

Đây là một dấu mốc quan trọng bởi đời sống mục vụ của cộng đoàn từ đó có điều kiện phát triển ổn định hơn, đồng thời chuẩn bị cho việc nâng Nhơn Mỹ lên hàng giáo xứ những năm sau này.

Chính thức trở thành Giáo xứ năm 1999

Ngày 28/01/1999 là một trong những mốc quan trọng nhất trong lịch sử Nhơn Mỹ.

Vào ngày này, Đức Giám mục Giáo phận Long Xuyên chính thức nâng họ Nhơn Mỹ lên hàng Giáo xứ, đồng thời bổ nhiệm Cha Phêrô Mai Đức Vượng làm cha xứ.

Như vậy cần phân biệt giữa lịch sử hình thành cộng đoàn và thời điểm chính thức thiết lập giáo xứ.

Cộng đoàn Công giáo Nhơn Mỹ đã có lịch sử từ trước đó nhiều thập niên, nhưng năm 1999 là mốc Nhơn Mỹ chính thức được nâng lên hàng Giáo xứ.

Đây cũng là năm phù hợp để sử dụng cho trường dữ liệu “Năm thiết lập Giáo xứ” trên Mapstore.

Một cộng đoàn Công giáo giữa vùng đất Nhơn Mỹ

Nhơn Mỹ là vùng đất có đời sống kinh tế truyền thống gắn với nông nghiệp và các hoạt động sản xuất địa phương.

Tư liệu lịch sử của giáo xứ từng ghi nhận giáo dân Nhơn Mỹ sống phân tán trên nhiều ấp, nghề nghiệp chủ yếu liên quan đến sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh đó, nghề làm gạch ngói từng là một nghề truyền thống đáng chú ý của địa phương nhờ nguồn đất sét phù hợp.

Trong bối cảnh cộng đồng Công giáo chiếm tỷ lệ nhỏ so với dân cư địa phương, giáo xứ hình thành và phát triển như một cộng đoàn nhỏ gắn bó với đời sống chung của vùng Nhơn Mỹ.

Chính hoàn cảnh đó cũng tạo nên một phần bản sắc lịch sử của Giáo xứ Nhơn Mỹ.

Các giai đoạn mục vụ

Sau thời kỳ của Cha Phêrô Mai Đức Vượng, Giáo xứ Nhơn Mỹ tiếp tục được các linh mục của Giáo phận Long Xuyên coi sóc qua nhiều giai đoạn.

Tư liệu giáo xứ ghi nhận từ cuối năm 2008, Cha Phêrô Nguyễn Thanh Dũng về làm cha sở Nhơn Mỹ.

Những quyết định nhân sự sau này của Giáo phận Long Xuyên tiếp tục cho thấy sự thay đổi các linh mục phụ trách giáo xứ theo từng nhiệm kỳ.

Đến năm 2024, Giáo phận Long Xuyên quyết định chuyển Cha Inhaxiô Mai Tấn Kiệt, khi đó là cha sở Giáo xứ Nhơn Mỹ, sang nhiệm sở mới và bổ nhiệm Cha Phaolô Đỗ Cao Quyền về làm cha sở Nhơn Mỹ.

Các dữ liệu nhân sự này cho thấy Nhơn Mỹ hiện là một giáo xứ ổn định trong cơ cấu mục vụ của Giáo hạt Chợ Mới.

Giáo phận Long Xuyên

Giáo xứ Nhơn Mỹ thuộc Giáo phận Long Xuyên, một giáo phận Công giáo được thành lập ngày 24/11/1960.

Địa bàn của giáo phận nằm trên khu vực Tây Nam Bộ, với nhiều giáo xứ hình thành dọc theo hệ thống sông Hậu, kênh rạch và những vùng dân cư lâu đời.

Trong không gian đó, Giáo hạt Chợ Mới là một khu vực đáng chú ý bởi sự hiện diện của nhiều cộng đoàn Công giáo có lịch sử lâu năm.

Nhà thờ Nhơn Mỹ vì vậy không nên được nhìn như một địa điểm riêng lẻ mà còn có thể kết nối với lịch sử Công giáo của toàn vùng Chợ Mới và Giáo phận Long Xuyên.

Địa chỉ hành chính mới của Nhà thờ Nhơn Mỹ

Trước đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, Nhà thờ Giáo xứ Nhơn Mỹ thuộc:

xã Nhơn Mỹ, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, xã Nhơn Mỹ cũ được sáp nhập với xã Mỹ Hội Đông và xã Long Giang để thành lập xã mới tiếp tục mang tên Nhơn Mỹ.

Theo hệ thống hành chính hiện hành, cấp huyện không còn được sử dụng trong địa chỉ.

Vì vậy địa chỉ Mapstore nên chuẩn hóa:

Xã Nhơn Mỹ, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Cần lưu ý Chợ Mới vẫn được giữ trong tên Giáo hạt Chợ Mới. Đây là cơ cấu tổ chức của Giáo hội Công giáo và không thay đổi theo việc bỏ cấp huyện trong hệ thống hành chính nhà nước.

Do đó:

Giáo hạt: Chợ Mới.

Địa chỉ hành chính: xã Nhơn Mỹ, tỉnh An Giang.

Hai hệ thống dữ liệu này cần được quản lý độc lập.

Nhà thờ Nhơn Mỹ trong dữ liệu Mapstore

Nhà thờ Giáo xứ Nhơn Mỹ là một địa điểm có thể kết nối đồng thời nhiều lớp dữ liệu về tôn giáo, địa danh và lịch sử địa phương.

Về cơ cấu Giáo hội:

Giáo xứ Nhơn Mỹ → Giáo hạt Chợ Mới → Giáo phận Long Xuyên → Giáo hội Công giáo tại Việt Nam.

Về địa lý hiện hành:

Nhà thờ Giáo xứ Nhơn Mỹ → xã Nhơn Mỹ → tỉnh An Giang → Việt Nam.

Về dữ liệu lịch sử:

Nhơn Mỹ (Đồng Xúc) → cộng đoàn Công giáo đầu thế kỷ XX → Phó tế Phêrô Mai Đức Vượng về năm 1976 → có linh mục thường trú từ năm 1991 → chính thức trở thành Giáo xứ năm 1999.

Những lớp dữ liệu này giúp Nhà thờ Nhơn Mỹ không chỉ được xác định như một điểm trên bản đồ mà còn phản ánh quá trình hình thành của một cộng đoàn Công giáo trên vùng đất Chợ Mới – An Giang qua nhiều thế hệ.

Thông tin Nhà thờ Giáo xứ Nhơn Mỹ

Tên chuẩn: Nhà thờ Giáo xứ Nhơn Mỹ – Giáo hạt Chợ Mới, Giáo phận Long Xuyên
Tên gọi khác: Giáo xứ Nhơn Mỹ (Đồng Xúc)
Loại hình: Nhà thờ Công giáo – Nhà thờ giáo xứ
Giáo xứ: Nhơn Mỹ
Giáo hạt: Chợ Mới
Giáo phận: Long Xuyên
Cộng đoàn Công giáo: hình thành từ đầu thế kỷ XX theo tư liệu lược sử giáo xứ
Phó tế Phêrô Mai Đức Vượng về Nhơn Mỹ: 15/8/1976
Có linh mục thường trú: từ 31/5/1991
Chính thức nâng lên Giáo xứ: 28/01/1999
Cha xứ đầu tiên khi nâng lên Giáo xứ: Phêrô Mai Đức Vượng
Cha sở được bổ nhiệm năm 2024: Phaolô Đỗ Cao Quyền
Địa chỉ hành chính trước năm 2025: xã Nhơn Mỹ, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang
Địa chỉ hành chính hiện hành: xã Nhơn Mỹ, tỉnh An Giang
Quốc gia: Việt Nam