Nhà thờ Giáo xứ Tha La – Xóm đạo lâu đời tại Trảng Bàng, Tây Ninh

Giáo xứ nhận Đức Mẹ Vô Nhiễm làm bổn mạng, kính lễ ngày 08/12 hằng năm.

Không chỉ mang giá trị tôn giáo và lịch sử, tên gọi Tha La xóm đạo còn trở nên quen thuộc trong văn hóa Việt Nam qua bài thơ nổi tiếng của nhà thơ Vũ Anh Khanh và những ca khúc được sáng tác sau này.

Xóm đạo Tha La hình thành từ thế kỷ XIX

Theo các tư liệu lịch sử địa phương, cộng đoàn Công giáo Tha La bắt đầu hình thành vào khoảng năm 1840, cuối triều vua Minh Mạng.

Thuở ban đầu, đây còn là một vùng đất khá hoang vu, chỉ có một số gia đình Công giáo đến sinh sống.

Đến năm 1860, linh mục Besombes, thường được gọi là Cha Hạnh, đến phục vụ cộng đoàn. Một ngôi nhà thờ đơn sơ với mái tranh, vách lá được dựng lên để làm nơi sinh hoạt.

Từ một xóm đạo nhỏ giữa vùng đất Trảng Bàng, cộng đoàn Tha La từng bước phát triển và trở thành một trong những điểm khởi nguồn đáng chú ý của Công giáo tại Tây Ninh.

Xây dựng Nhà thờ Tha La năm 1881

Đến năm 1881, cộng đoàn tiến hành xây dựng một ngôi nhà thờ mới kiên cố hơn.

Công trình được thực hiện với sự đóng góp của giáo dân và các ân nhân trong vùng.

Qua nhiều thập niên, số giáo dân ngày càng tăng, nhà thờ tiếp tục được sửa chữa và mở rộng để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của cộng đoàn.

Những dấu tích của các thế hệ đầu tiên vẫn được lưu giữ trong khuôn viên nhà thờ, góp phần kể lại lịch sử hình thành của một xóm đạo đã tồn tại qua nhiều biến động của vùng đất Tây Ninh.

Xây dựng ngôi thánh đường hiện nay

Đến thập niên 1960, ngôi nhà thờ cũ không còn đáp ứng được quy mô của cộng đoàn.

Ngày 10/09/1967, công trình xây dựng Nhà thờ Tha La mới được khởi công.

Việc xây dựng kéo dài khoảng ba năm. Ngày 13/12/1970, ngôi thánh đường mới chính thức được khánh thành.

Công trình có quy mô khá lớn với mặt bằng rộng khoảng 28 m, dài khoảng 60 m, trở thành một trong những nhà thờ Công giáo đáng chú ý tại khu vực Trảng Bàng.

Đây cũng chính là nền tảng kiến trúc của Nhà thờ Tha La hiện nay.

Kiến trúc Nhà thờ Tha La

Nhà thờ Tha La mang nét kiến trúc khá riêng so với nhiều nhà thờ Công giáo được xây dựng theo phong cách châu Âu truyền thống.

Công trình ban đầu có đường nét tương đối giản dị, nổi bật với hệ mái rộng mang dáng dấp kiến trúc Việt Nam.

Qua những lần chỉnh trang và trùng tu, nhà thờ được bổ sung thêm các đường nét kiến trúc với vòm cong và những chi tiết gợi ảnh hưởng Gothic.

Năm 2016, một đợt trùng tu lớn được triển khai nhưng vẫn giữ lại cấu trúc chính của ngôi thánh đường cũ. Hai bên nhà thờ được mở rộng thêm hành lang, tạo không gian thuận tiện hơn cho sinh hoạt của cộng đoàn.

Hang đá Đức Mẹ

Một công trình lâu đời khác trong khuôn viên Giáo xứ Tha La là hang đá Đức Mẹ.

Công trình được xây dựng vào năm 1957, nhân dịp kỷ niệm 100 năm Đức Mẹ hiện ra tại Lộ Đức.

Khu vực này trở thành một phần quen thuộc trong cảnh quan Nhà thờ Tha La và gắn với nhiều thế hệ giáo dân địa phương.

Trong khuôn viên còn lưu giữ phần mộ của một số nhân vật có vai trò trong quá trình hình thành và phát triển xóm đạo.

Bổn mạng Đức Mẹ Vô Nhiễm

Giáo xứ Tha La nhận Đức Mẹ Vô Nhiễm làm bổn mạng.

Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội được Giáo hội Công giáo cử hành vào ngày 08/12 hằng năm.

Tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm đã gắn bó lâu dài với đời sống của cộng đoàn và trở thành một phần trong truyền thống của Giáo xứ Tha La.

Tha La xóm đạo trong văn hóa và văn học

Điều làm Tha La được nhiều người ngoài cộng đồng Công giáo biết đến chính là hình ảnh “Tha La xóm đạo”.

Năm 1949, nhà thơ Vũ Anh Khanh đưa hình ảnh vùng đất này vào bài thơ Tha La xóm đạo.

Bài thơ kể về một xóm đạo nhỏ với cây trái, rừng xanh và những mái nhà bình dị trong bối cảnh đất nước trải qua chiến tranh.

Sau đó, hình ảnh Tha La tiếp tục được đưa vào âm nhạc qua những sáng tác lấy cảm hứng từ bài thơ.

Từ đó, tên gọi “Tha La xóm đạo” vượt ra ngoài phạm vi của một giáo xứ địa phương và trở thành một hình ảnh quen thuộc trong văn hóa, văn học và âm nhạc Việt Nam.

Giáo xứ Tha La và Giáo hạt Củ Chi

Trước đây, Tha La từng là một giáo hạt riêng của Giáo phận Phú Cường.

Khi Giáo phận Phú Cường được thành lập năm 1965, địa bàn giáo phận bao gồm nhiều khu vực thuộc Bình Dương, Tây Ninh và vùng Tây Bắc Sài Gòn.

Trong cơ cấu cũ từng tồn tại Giáo hạt Tha La, gồm các giáo xứ thuộc khu vực Trảng Bàng và lân cận.

Đến năm 2013, Giáo hạt Tha La được sáp nhập vào Giáo hạt Củ Chi.

Vì vậy hiện nay, Giáo xứ Tha La chính thức thuộc Giáo hạt Củ Chi, Giáo phận Phú Cường.

Một xóm đạo lâu đời của Tây Ninh

Điểm đáng chú ý của Tha La không chỉ nằm ở ngôi nhà thờ hiện nay mà còn ở lịch sử của cả cộng đồng dân cư xung quanh.

Từ một vùng đất với vài gia đình Công giáo vào giữa thế kỷ XIX, qua nhiều thế hệ đã hình thành nên một xóm đạo có bản sắc riêng.

Nhà thờ, nghĩa trang, hang đá Đức Mẹ, những ngôi nhà và đời sống cộng đồng tạo nên một không gian gắn bó với lịch sử địa phương.

Tên gọi Xóm đạo Tha La vì vậy vẫn được sử dụng phổ biến cho đến ngày nay.

Giờ lễ Nhà thờ Giáo xứ Tha La

Các nguồn giờ lễ hiện nay đang có sự chênh lệch, vì vậy Mapstore cần thận trọng khi cập nhật.

Một nguồn ghi:

Chúa nhật: 04:45 – 07:30 – 17:30 – 19:00
Ngày thường: 04:45 – 17:30

Trong khi một số dữ liệu khác năm 2026 ghi:

Chúa nhật: 04:30 – 07:30 – 16:30
Thứ Bảy: 16:30

Do chưa tìm thấy bảng giờ lễ hiện hành trực tiếp từ Giáo phận Phú Cường hoặc thông báo chính thức mới nhất của Giáo xứ Tha La, Mapstore không nên khẳng định một lịch cụ thể là lịch chính thức. Khi có bảng thông báo trực tiếp tại nhà thờ hoặc kênh chính thức của giáo xứ, nên cập nhật lại.

Giá trị lịch sử và cộng đồng

Giáo xứ Tha La là một địa điểm có giá trị đặc biệt khi nhìn từ lịch sử hình thành Công giáo tại Tây Ninh.

Từ một cộng đoàn nhỏ hình thành khoảng năm 1840, Tha La trải qua nhiều giai đoạn xây dựng và phát triển. Linh mục đầu tiên đến phục vụ năm 1860, nhà thờ được xây dựng năm 1881 và ngôi thánh đường quy mô lớn hiện nay được khởi công năm 1967, khánh thành năm 1970.

Qua hơn 180 năm, Tha La không chỉ duy trì đời sống của một cộng đoàn Công giáo mà còn trở thành một phần ký ức văn hóa của vùng đất Trảng Bàng.

Hình ảnh “Tha La xóm đạo” trong thơ ca càng làm cho tên gọi của vùng đất này được nhiều thế hệ biết đến.

Ngày nay, Nhà thờ Giáo xứ Tha La tiếp tục là trung tâm sinh hoạt tôn giáo và cộng đồng thuộc Giáo hạt Củ Chi, Giáo phận Phú Cường, đồng thời là một địa điểm mang giá trị lịch sử – văn hóa đáng chú ý của Tây Ninh.

Thông tin địa điểm

Tên: Nhà thờ Giáo xứ Tha La
Tên thường gọi: Nhà thờ Tha La
Tên gắn với địa phương: Tha La xóm đạo
Giáo xứ: Giáo xứ Tha La
Giáo hạt: Giáo hạt Củ Chi
Giáo phận: Giáo phận Phú Cường
Bổn mạng: Đức Mẹ Vô Nhiễm
Ngày lễ bổn mạng: 08/12
Địa chỉ: 61 Tổ 7, An Hội, An Hòa, Trảng Bàng, Tây Ninh
Hình thành cộng đoàn: khoảng năm 1840
Linh mục đầu tiên đến phục vụ: năm 1860
Xây dựng nhà thờ: năm 1881
Khởi công nhà thờ hiện nay: 10/09/1967
Khánh thành: 13/12/1970
Trùng tu lớn: 2016
Giáo hạt trước đây: Giáo hạt Tha La
Thuộc Giáo hạt Củ Chi: từ năm 2013
Loại hình: Nhà thờ Công giáo – địa điểm tôn giáo, lịch sử và văn hóa cộng đồng.