The Cairn Distillery – Nhà chưng cất whisky mới của Gordon & MacPhail bên River Spey

The Cairn bắt đầu chưng cất spirit vào năm 2022. Nhưng phía sau một distillery còn rất trẻ lại là Gordon & MacPhail – doanh nghiệp whisky gia đình hình thành từ năm 1895 và có hơn một thế kỷ kinh nghiệm lựa chọn, trưởng thành và đóng chai Single Malt Scotch Whisky.

Nếu nhiều distillery mới muốn nhanh chóng đưa chai whisky đầu tiên ra thị trường ngay khi đạt tuổi tối thiểu, The Cairn lựa chọn con đường khác: chưng cất hôm nay nhưng sẵn sàng chờ hơn một thập niên để hình thành thế hệ Single Malt đầu tiên.

Một nhà chưng cất mới bên River Spey

The Cairn Distillery nằm tại Craggan, gần Grantown-on-Spey, trong khu vực Cairngorms National Park.

Từ tòa nhà có thể nhìn qua River Spey về phía những ngọn núi Cairngorms – một cảnh quan trở thành phần quan trọng trong kiến trúc và nhận diện của distillery.

Đây cũng là khu vực cửa ngõ dẫn vào Speyside, một trong những vùng tập trung nhiều nhà chưng cất whisky nhất Scotland.

The Cairn vì vậy vừa mang hình ảnh của một distillery hiện đại, vừa nằm giữa một vùng đất có lịch sử Scotch Whisky lâu đời.

Dự án của Gordon & MacPhail

The Cairn được phát triển bởi Gordon & MacPhail, doanh nghiệp whisky gia đình thành lập tại Elgin năm 1895.

Trong hơn một thế kỷ, Gordon & MacPhail nổi tiếng với việc mua new make spirit từ nhiều distillery Scotland rồi tự lựa chọn cask, trưởng thành và đóng chai dưới các collection của mình.

Kinh nghiệm lâu dài về maturation giúp Gordon & MacPhail xây dựng một trong những kho whisky lâu năm đáng chú ý trong ngành.

Năm 1993, gia đình Urquhart – chủ sở hữu Gordon & MacPhail – mua Benromach Distillery tại Forres và đưa nhà chưng cất trở lại hoạt động năm 1998.

The Cairn trở thành bước đi tiếp theo.

Khác với Benromach là một distillery lịch sử được mua lại và hồi sinh, The Cairn được Gordon & MacPhail xây dựng hoàn toàn mới từ đầu.

Đây là nhà chưng cất thứ hai thuộc sở hữu của doanh nghiệp gia đình này.

Từ kế hoạch năm 2018 đến distillery năm 2022

Gordon & MacPhail công bố ý định xây dựng nhà chưng cất thứ hai vào năm 2018.

Dự án nhận planning permission năm 2019.

Quá trình xây dựng bắt đầu trong năm 2020, giữa thời điểm đại dịch Covid-19 tạo ra nhiều khó khăn cho ngành xây dựng và chuỗi cung ứng.

Tổng mức đầu tư được công bố khoảng 20 triệu bảng Anh.

Một điểm đáng chú ý là Gordon & MacPhail chủ động ưu tiên các doanh nghiệp địa phương. Hơn 90% giá trị đầu tư xây dựng ban đầu được trao cho các nhà thầu ở miền Bắc Scotland, bao gồm Moray, Highland và Aberdeenshire.

Các thiết bị quan trọng như mash tun, washbacks và still được sản xuất bởi Forsyths tại Rothes – một trong những tên tuổi lâu đời của ngành chế tạo thiết bị chưng cất Scotland.

Spirit đầu tiên – năm 2022

Tháng 7/2022, một dấu mốc quan trọng diễn ra tại The Cairn.

Sau quá trình commissioning thiết bị, spirit đầu tiên chính thức chảy khỏi những chiếc still.

Sự kiện có sự tham dự của các thành viên gia đình Urquhart – gia đình sở hữu Gordon & MacPhail.

Đây là lần đầu tiên một nhà chưng cất được Gordon & MacPhail tự xây dựng từ đầu bắt đầu tạo ra spirit.

Đến tháng 9/2022, công trình được bàn giao hoàn chỉnh.

Tháng 10/2022, The Cairn chính thức mở cửa và bắt đầu đón khách tham quan.

Vì sao tên là “The Cairn”?

Trong tiếng Anh Scotland, cairn thường chỉ những ụ đá do con người xếp lại.

Trong nhiều thế kỷ, cairn được sử dụng trên những vùng núi và vùng hoang dã như một dấu mốc để chỉ đường, đánh dấu địa điểm hoặc giúp người đi bộ định hướng.

Tên gọi The Cairn được lựa chọn để kết nối với cảnh quan Cairngorms bao quanh nhà chưng cất.

Logo của distillery cũng sử dụng hình ảnh những mảnh hình học ghép lại, gợi liên tưởng đến những viên đá cùng tạo thành một cairn.

Ý tưởng ấy phù hợp với định hướng thương hiệu: The Cairn muốn trở thành một điểm dừng trên hành trình khám phá whisky và vùng đất Cairngorms.

Một distillery được xây cho thế kỷ XXI

The Cairn khác khá rõ với Benromach.

Nếu Benromach nhấn mạnh vào hình ảnh một Speyside distillery truyền thống với phương pháp thủ công, The Cairn được thiết kế ngay từ đầu như một nhà chưng cất whisky hiện đại.

Kiến trúc sử dụng nhiều kính, tạo tầm nhìn rộng ra River Spey và Cairngorms.

Một phần mái được phủ vegetation giúp công trình hòa hơn vào cảnh quan.

Không gian sản xuất, visitor experience, tasting room, retail và khu vực ẩm thực được thiết kế đồng thời thay vì bổ sung dần qua nhiều thế hệ như những distillery thế kỷ XIX.

The Cairn vì vậy phản ánh cách một nhà chưng cất Scotch Whisky có thể được xây dựng trong thời đại mới mà vẫn giữ mối liên hệ với cảnh quan xung quanh.

Kinh nghiệm maturation của Gordon & MacPhail

Điểm đáng chú ý nhất của The Cairn có lẽ không chỉ nằm ở những chiếc still.

Đó là kinh nghiệm về cask và maturation của Gordon & MacPhail.

Trong hơn một thế kỷ, doanh nghiệp này đã lựa chọn và trưởng thành whisky từ nhiều nhà chưng cất Scotland.

Gordon & MacPhail từng phát hành những Single Malt có tuổi đời 70, 75, 80 năm và xa hơn, cho thấy khả năng theo dõi sự phát triển của spirit trong cask qua nhiều thập niên.

Với The Cairn, lần đầu tiên kinh nghiệm ấy có thể được áp dụng ngay từ đầu: từ việc tạo ra new make spirit đến lựa chọn cask và quyết định thời điểm whisky đạt độ trưởng thành phù hợp.

Đây là lý do Gordon & MacPhail không muốn vội vàng đưa The Cairn Single Malt ra thị trường.

Không phát hành Single Malt chỉ vì đã đủ ba năm

Theo quy định Scotch Whisky, spirit phải trưởng thành trong thùng gỗ sồi tại Scotland ít nhất ba năm mới có thể được gọi là Scotch Whisky.

Spirit đầu tiên của The Cairn được chưng cất năm 2022.

Điều đó có nghĩa về mặt thời gian pháp lý, những cask đầu tiên đã có thể vượt qua tuổi tối thiểu để trở thành Scotch Whisky.

Nhưng Gordon & MacPhail lựa chọn một hướng hoàn toàn khác.

Công ty hiện cho biết sẽ chờ đến giữa thập niên 2030 mới phát hành Single Malt đầu tiên được chưng cất tại The Cairn.

Nếu kế hoạch này được giữ nguyên, những cask đầu tiên có thể đã trưởng thành hơn một thập niên trước khi người tiêu dùng được nhìn thấy chai The Cairn Single Malt chính thức.

Đây là một quyết định khá hiếm đối với một distillery mới.

CRN57° – whisky trong thời gian chờ đợi

Khách đến The Cairn hiện vẫn có whisky để khám phá.

Distillery phát triển dòng CRN57° nhằm giới thiệu định hướng hương vị và tinh thần của thương hiệu trong thời gian chờ Single Malt của chính The Cairn trưởng thành.

Điểm cần phân biệt rõ là:

CRN57° hiện là Blended Malt Scotch Whisky.

Whisky trong những chai này được tạo nên từ malt whisky có nguồn gốc từ những distillery khác, được lựa chọn và phối trộn dựa trên kinh nghiệm của Gordon & MacPhail.

CRN57° vì vậy không phải The Cairn Single Malt được chưng cất từ năm 2022.

Đây là một dòng whisky mang thương hiệu The Cairn nhằm tạo cầu nối giữa thời điểm distillery mở cửa và thời điểm Single Malt của chính nhà chưng cất đủ trưởng thành để phát hành.

Một trong những visitor experience mới của Speyside

The Cairn ngay từ đầu được xây dựng đồng thời như một distillery và một điểm đến.

Visitor Centre cung cấp nhiều hình thức tour, tasting và trải nghiệm whisky.

Không gian kính lớn cho phép du khách nhìn ra River Spey và dãy Cairngorms trong khi tìm hiểu quá trình sản xuất.

Nhà chưng cất còn có khu vực phục vụ ẩm thực với các sản phẩm Scotland.

The Cairn đã được VisitScotland trao đánh giá 5 sao cho visitor attraction, cho thấy du lịch whisky là một phần quan trọng trong mô hình hoạt động ngay từ những năm đầu tiên.

Một thế hệ whisky vẫn đang hình thành

Điều thú vị khi tìm hiểu The Cairn ở thời điểm hiện tại là câu chuyện vẫn chưa hoàn tất.

Những cask spirit đầu tiên mới được tạo ra từ năm 2022 và tiếp tục trưởng thành.

Chưa có một chai Single Malt chính thức nào từ chính spirit của The Cairn để người thưởng thức dùng làm chuẩn đánh giá house style cuối cùng.

Phải đến giữa thập niên 2030, nếu kế hoạch hiện nay không thay đổi, thế hệ Single Malt đầu tiên mới xuất hiện.

Điều đó khiến The Cairn trở thành một địa điểm khá thú vị trên Mapstore.

Chúng ta không chỉ nhìn lại một nhà chưng cất đã có lịch sử, mà đang quan sát lịch sử của một distillery được hình thành ngay trong thời đại của mình.

The Cairn – khi một công ty 1895 xây distillery cho tương lai

Gordon & MacPhail bắt đầu kinh doanh whisky tại Elgin từ năm 1895.

Hơn 120 năm sau, doanh nghiệp gia đình này quyết định xây một nhà chưng cất hoàn toàn mới bên River Spey.

Spirit đầu tiên chảy khỏi still năm 2022.

Nhưng chai Single Malt đầu tiên dự kiến phải chờ tới giữa những năm 2030.

Khoảng thời gian ấy thể hiện khá rõ triết lý phía sau The Cairn: whisky được xây dựng bằng thời gian và không nhất thiết phải đưa ra thị trường chỉ vì đã đạt tuổi tối thiểu theo luật định.

Với Mapstore, The Cairn Distillery vì vậy không chỉ là một nhà chưng cất mới của Speyside.

Đây còn là điểm giao nhau giữa hơn một thế kỷ kinh nghiệm whisky của Gordon & MacPhail và một thế hệ Scotch Whisky vẫn đang nằm trong những chiếc cask để chờ hình thành bản sắc của mình.

Thông tin The Cairn Distillery

Tên: The Cairn Distillery
Loại: Malt Scotch Whisky Distillery
Vùng whisky: Speyside
Khu vực: Cairngorms National Park
Địa điểm: Craggan, Grantown-on-Spey, Scotland
Địa chỉ: The Cairn Distillery, Craggan, Grantown-on-Spey, PH26 3NT, Scotland
Dự án được công bố: 2018
Planning permission: 2019
Khởi công: 2020
Bắt đầu sản xuất spirit: 2022
First spirit: Tháng 7/2022
Mở cửa cho công chúng: Tháng 10/2022
Chủ sở hữu: Gordon & MacPhail
Doanh nghiệp sở hữu: Gia đình Urquhart
Distillery liên quan: Benromach Distillery
Mức đầu tư ban đầu: Khoảng £20 triệu
Thiết bị sản xuất: Được chế tạo bởi Forsyths of Rothes
Single Malt của The Cairn: Đang maturation
Kế hoạch phát hành Single Malt đầu tiên: Giữa thập niên 2030
Whisky hiện có tại visitor experience: CRN57° – Blended Malt Scotch Whisky
Visitor Centre: Có
Đánh giá visitor attraction: 5 sao VisitScotland
Cảnh quan: River Spey và Cairngorm Mountains
Tình trạng: Đang hoạt động