The Clydeside Distillery – Nhà chưng cất whisky bên dòng River Clyde tại Glasgow

The Clydeside bắt đầu hoạt động năm 2017, nhưng địa điểm mà nhà chưng cất sử dụng lại mang trong mình lịch sử từ thế kỷ XIX. Distillery được xây dựng bên trong Old Pumphouse của Queen’s Dock – công trình từng phục vụ một trong những khu cảng quan trọng của Glasgow.

Đây là nơi câu chuyện whisky, hàng hải và quá trình công nghiệp hóa của thành phố cùng gặp nhau bên dòng Clyde.

Khi River Clyde từng đưa Scotch Whisky ra thế giới

Muốn hiểu The Clydeside Distillery, trước tiên cần nhìn lại vai trò của River Clyde.

Trong thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, Glasgow là một trong những trung tâm công nghiệp và thương mại quan trọng của Anh. Hai bên River Clyde tập trung những xưởng đóng tàu, nhà máy và hệ thống cảng kết nối Scotland với nhiều thị trường trên thế giới.

Whisky cũng đi qua những bến cảng này.

Các thùng Scotch Whisky từ nhiều vùng của Scotland được vận chuyển tới Glasgow, tập kết tại những khu dock trước khi lên tàu xuất khẩu.

Queen’s Dock là một phần của hệ thống đó.

Ngày nay những con tàu chở whisky đã không còn cập bến như trước, nhưng chính tại khu vực này, The Clydeside Distillery lại đưa hoạt động chưng cất whisky trở về bờ Clyde.

Old Pumphouse – công trình từ năm 1877

Một trong những điểm làm The Clydeside khác biệt là nhà chưng cất không được xây trên một khu đất hoàn toàn mới.

Trung tâm của distillery là Old Pumphouse, được xây dựng năm 1877.

Công trình ban đầu cung cấp năng lượng thủy lực để vận hành swing bridge kiểm soát lối vào Queen’s Dock.

Sau khi khu dock ngừng hoạt động, tòa nhà trải qua nhiều mục đích sử dụng khác nhau trước khi được phục hồi để trở thành một phần của The Clydeside Distillery.

Thay vì phá bỏ dấu tích công nghiệp cũ, dự án giữ lại kiến trúc lịch sử rồi kết hợp với stillhouse hiện đại bằng kính nhìn ra River Clyde.

Vì vậy The Clydeside vừa là một nhà chưng cất mới, vừa là một ví dụ về cách Glasgow tái sử dụng di sản công nghiệp của thành phố.

Gia đình Morrison và hơn một thế kỷ trong ngành whisky

The Clydeside Distillery được sáng lập bởi Tim Morrison và con trai Andrew Morrison.

Dù distillery chỉ xuất hiện từ năm 2017, gia đình Morrison đã có hơn một thế kỷ gắn với ngành Scotch Whisky.

Câu chuyện bắt đầu với Stanley P. Morrison – một whisky broker thành công tại Glasgow.

Năm 1925, ông tham gia thành lập T. William Walker & Co và mua lại whisky merchant A.D. Rattray. Đến năm 1936, ông cùng Robert Lundie mua Chivas Brothers.

Một dấu mốc quan trọng khác diễn ra năm 1963 khi Stanley P. Morrison mua Bowmore Distillery trên đảo Islay.

Bảy năm sau, gia đình tiếp tục mua Glen Garioch Distillery.

Qua các thế hệ, gia đình Morrison còn có mối liên hệ với Auchentoshan và phát triển Morrison Bowmore Distillers.

The Clydeside vì vậy không phải dự án của một gia đình mới bước vào whisky, mà là chương tiếp theo trong một hành trình đã kéo dài nhiều thế hệ.

Một mối liên hệ đặc biệt với Queen’s Dock

Câu chuyện gia đình Morrison còn có một sự kết nối khá thú vị với chính địa điểm đặt distillery.

Tổ tiên của gia đình, John Morrison, từng tham gia vào quá trình xây dựng Queen’s Dock.

Nhiều thế hệ sau, hậu duệ của ông trở lại chính khu vực này để xây dựng một nhà chưng cất whisky.

Mối liên hệ ấy khiến The Clydeside mang tính địa phương rất rõ: gia đình, whisky, River Clyde và lịch sử Glasgow cùng hội tụ tại một địa điểm.

Mở cửa năm 2017

The Clydeside Distillery chính thức mở cửa vào năm 2017.

Nhà chưng cất tự giới thiệu là dedicated Single Malt distillery đầu tiên tại Glasgow trong hơn 100 năm.

Sự xuất hiện của Clydeside cũng diễn ra trong giai đoạn Glasgow bắt đầu chứng kiến một làn sóng hồi sinh hoạt động chưng cất whisky.

Nếu trong quá khứ thành phố nổi tiếng với whisky merchants, blenders, bottlers và hoạt động xuất khẩu, những distillery mới đang đưa quá trình sản xuất spirit quay trở lại chính thành phố.

The Clydeside trở thành một trong những biểu tượng rõ ràng của sự hồi sinh ấy.

Một Lowland Single Malt mang phong cách nhẹ và trái cây

The Clydeside xác định whisky của mình theo hướng Lowland style nhẹ nhàng, thanh lịch và fruit-forward.

Nhà chưng cất sử dụng phương pháp sản xuất truyền thống với mục tiêu tạo ra new make spirit sạch, nhẹ và giàu hương trái cây.

Đây là nền tảng để spirit tiếp tục phát triển trong nhiều loại oak cask khác nhau.

Phong cách này cũng giúp Clydeside tạo khoảng cách với những Scotch Whisky nhiều peat smoke của Islay hoặc những Highland malt có cấu trúc mạnh hơn.

Nước từ Loch Katrine

Nguồn nước được The Clydeside sử dụng đến từ Loch Katrine, nằm trong khu vực Trossachs.

Loch Katrine có một mối liên hệ đặc biệt với Glasgow.

Từ thế kỷ XIX, hệ thống cấp nước từ Loch Katrine đã trở thành một trong những công trình hạ tầng quan trọng cung cấp nước sạch cho thành phố.

Gia đình Morrison cũng có mối liên hệ lịch sử với công trình này thông qua John Morrison.

Ngày nay chính nguồn nước ấy được sử dụng để sản xuất whisky tại The Clydeside, tạo thêm một vòng kết nối giữa lịch sử gia đình và thành phố.

100% Scottish barley

The Clydeside sử dụng 100% barley trồng tại Scotland.

Nhà chưng cất xây dựng một nhóm nông dân cung cấp barley riêng – Clydeside Growers Group – nhằm tăng khả năng truy xuất nguồn gốc nguyên liệu.

Barley được chuyển tới Simpsons Malt để malt theo yêu cầu của distillery trước khi đưa về Glasgow.

Điều này cho phép Clydeside theo dõi barley trở lại trang trại và vụ thu hoạch cụ thể.

Sau khi malt được đưa tới distillery, barley được nghiền bằng four-roll mill trước khi bước vào quá trình mashing.

Chủ yếu unpeated nhưng không chỉ có whisky không khói

Phong cách chính của The Clydeside sử dụng unpeated malt.

Điều này phù hợp với hướng Lowland nhẹ, sạch và fruit-forward mà distillery theo đuổi.

Tuy nhiên có một chi tiết đáng chú ý: mỗi năm The Clydeside dành khoảng hai tuần để chưng cất spirit từ peated malt.

Khoảng thời gian ngắn này đã tạo nên tên gọi cho một expression đặc biệt:

Fortnight.

Fortnight trong tiếng Anh có nghĩa là hai tuần.

Đây là dòng peated Single Malt cho thấy Clydeside có thể tạo ra một hướng whisky khác với house style không khói quen thuộc.

Những chiếc copper pot still nhìn ra River Clyde

Stillhouse của The Clydeside là một trong những hình ảnh đặc trưng của distillery.

Những chiếc copper pot still được đặt trong không gian hiện đại với những mảng kính lớn nhìn thẳng ra River Clyde.

Distillery sử dụng phương pháp double distillation truyền thống của Scotch Malt Whisky.

Wash sau fermentation được đưa vào wash still, sau đó spirit tiếp tục được chưng cất trong spirit still.

Quá trình cắt spirit vẫn được theo dõi bằng spirit safe, hydrometer và thermometer nhằm lựa chọn phần heart phù hợp với character mà distillery mong muốn.

Sự kết hợp giữa thiết bị chưng cất truyền thống và kiến trúc hiện đại tạo nên một trong những stillhouse khá dễ nhận diện của các distillery mới tại Scotland.

Stobcross – Single Malt đầu tiên của Clydeside

Sau khi spirit bắt đầu được sản xuất và trải qua thời gian maturation theo quy định Scotch Whisky, The Clydeside bắt đầu đưa Single Malt của mình ra thị trường.

Stobcross trở thành release quan trọng và là một trong những expression đại diện cho phong cách của distillery.

Tên gọi Stobcross gắn với lịch sử khu vực nơi Queen’s Dock được hình thành.

Whisky được trưởng thành trong Bourbon casks, thể hiện hướng house style đặc trưng của Clydeside với trái cây, độ ngọt nhẹ và cấu trúc thanh lịch.

Đây cũng là chai giúp người thưởng thức lần đầu có thể hình dung rõ hơn character của spirit được tạo ra bên River Clyde.

Napier – dấu ấn lịch sử đóng tàu Glasgow

Một expression khác là Napier.

Tên whisky được đặt theo Robert Napier, kỹ sư và doanh nhân thường được nhắc đến như một trong những nhân vật quan trọng của ngành đóng tàu trên River Clyde.

Napier được trưởng thành trong Oloroso Sherry casks hơn sáu năm, tạo nên hướng hương vị đậm và sâu hơn so với Stobcross.

Cách đặt tên cho thấy Clydeside chủ động kết nối các expression của mình với lịch sử Glasgow thay vì chỉ tập trung vào tuổi whisky hoặc loại cask.

Fortnight – hai tuần whisky peat mỗi năm

Fortnight mở ra một hướng khác trong danh mục Clydeside.

Mỗi năm distillery dành khoảng hai tuần để sử dụng peated malt.

Spirit được tạo ra trong khoảng thời gian này sau khi trưởng thành trở thành Fortnight Peated Single Malt.

Dù có peat, nhà chưng cất vẫn hướng tới việc duy trì character sạch và fruit-forward của Clydeside bên dưới lớp khói.

Điều này giúp Fortnight không đơn thuần trở thành một phiên bản bắt chước phong cách Islay mà vẫn giữ liên hệ với house style của chính distillery.

Whisky gắn với thành phố Glasgow

Một trong những điểm dễ nhận thấy trong cách The Clydeside xây dựng thương hiệu là mối liên hệ rất mạnh với Glasgow.

Tên whisky, kiến trúc, visitor experience và câu chuyện thương hiệu đều quay trở lại River Clyde, Queen’s Dock, ngành đóng tàu và lịch sử thương mại của thành phố.

Ngay cả những phiên bản giới hạn cũng thường liên quan đến các sự kiện hoặc cộng đồng Glasgow.

Distillery từng phát hành phiên bản kỷ niệm COP26 khi hội nghị khí hậu của Liên Hợp Quốc được tổ chức tại Glasgow, cũng như những dự án hợp tác với các tổ chức văn hóa của thành phố.

The Clydeside vì vậy không chỉ muốn tạo ra Scotch Whisky tại Glasgow mà còn muốn tạo ra một Glasgow Single Malt có nhận diện địa phương rõ ràng.

Distillery và điểm tham quan bên bờ Clyde

Ngay từ khi xây dựng, The Clydeside đã được thiết kế đồng thời như một production site và visitor attraction.

Du khách có thể tìm hiểu lịch sử Queen’s Dock, vai trò của River Clyde trong thương mại whisky rồi đi trực tiếp vào khu vực sản xuất.

Tour tiếp tục qua milling, mashing, fermentation và stillhouse trước khi kết thúc với whisky tasting.

Nhờ vị trí ngay trong Glasgow, Clydeside cũng khác nhiều distillery Scotland nằm tại vùng nông thôn hoặc trên các đảo xa.

Khách đến thành phố có thể tiếp cận distillery mà không cần thực hiện một hành trình dài tới Speyside, Highlands hay Islay.

The Clydeside – khi di sản công nghiệp Glasgow trở thành một phần của Scotch Whisky

The Clydeside Distillery mới bắt đầu hoạt động từ năm 2017.

So với những distillery Scotland có lịch sử từ thế kỷ XVIII hoặc XIX, đây vẫn là một nhà chưng cất rất trẻ.

Nhưng địa điểm của nó lại mang một câu chuyện dài hơn nhiều.

Old Pumphouse được xây năm 1877.

Queen’s Dock từng chứng kiến hàng hóa và Scotch Whisky rời Glasgow để đi khắp thế giới.

River Clyde từng tạo nên sức mạnh công nghiệp và ngành đóng tàu của thành phố.

Gia đình Morrison đã tham gia ngành whisky qua nhiều thế hệ.

Đến năm 2017, tất cả những lớp lịch sử ấy gặp nhau tại The Clydeside Distillery.

Với Mapstore, giá trị của địa điểm này vì vậy không chỉ nằm ở những chai Single Malt đang được sản xuất.

The Clydeside là một ví dụ về cách một thành phố có thể đưa di sản công nghiệp cũ bước sang một đời sống mới – từ Pumphouse của Queen’s Dock thành nơi Scotch Whisky một lần nữa được chưng cất bên dòng River Clyde.

Thông tin The Clydeside Distillery

Tên: The Clydeside Distillery
Loại: Single Malt Scotch Whisky Distillery
Vùng whisky: Lowland
Thành phố: Glasgow, Scotland
Địa điểm: Old Pumphouse, Queen’s Dock, River Clyde
Địa chỉ: 100 Stobcross Road, Glasgow, G3 8QQ, Scotland
Mở cửa: 2017
Nhà sáng lập: Tim Morrison và Andrew Morrison
Gia đình: Morrison family
Đơn vị vận hành: Morrison Glasgow Distillers Limited
Công trình lịch sử: Old Pumphouse của Queen’s Dock
Năm xây Pumphouse: 1877
Nguồn nước: Loch Katrine
Barley: 100% Scottish barley
Phong cách chủ đạo: Lowland style, nhẹ, thanh lịch, fruit-forward
Malt chủ đạo: Unpeated
Peated production: Khoảng hai tuần mỗi năm
Single Malt tiêu biểu: Stobcross, Napier, Fortnight
Stobcross: Bourbon cask maturation
Napier: Oloroso Sherry cask maturation
Fortnight: Peated Single Malt
Visitor Centre: Có
Distillery tour và tasting: Có
Tình trạng: Đang hoạt động