The Glenrothes Distillery – Nhà chưng cất Speyside từ năm 1879 tại Rothes, Scotland

So với nhiều thương hiệu Single Malt được phát triển mạnh về du lịch và nhận diện đại chúng, The Glenrothes giữ một hình ảnh tương đối kín đáo. Nhà chưng cất tập trung vào nguồn nước riêng của estate, quá trình chưng cất chậm tạo spirit thanh và giàu trái cây, cùng truyền thống sử dụng những thùng gỗ sồi được seasoned bằng Sherry.

Nhưng để hiểu The Glenrothes, trước hết cần nhìn vào nơi nhà chưng cất được hình thành: Rothes – một thị trấn nhỏ nhưng có vị trí đặc biệt trên bản đồ Scotch Whisky.

Rothes – thị trấn whisky giữa Speyside

The Glenrothes nằm tại Rothes, một thị trấn thuộc Moray ở vùng đông bắc Scotland.

Rothes nằm gần River Spey, giữa một khu vực tập trung dày đặc các nhà chưng cất.

Trong và xung quanh thị trấn có những tên tuổi như Glen Grant, Glen Spey, Speyburn và The Glenrothes. Không xa Rothes còn là nhiều distillery nổi tiếng khác của Speyside.

Sự phát triển của Rothes gắn chặt với ngành whisky.

Nguồn nước, lúa mạch, hệ thống giao thông và vị trí giữa Speyside khiến thị trấn trở thành một địa điểm thuận lợi cho hoạt động chưng cất từ thế kỷ XIX.

The Glenrothes ra đời trong chính bối cảnh đó.

Glen of Rothes – nguồn gốc tên The Glenrothes

Tên The Glenrothes xuất phát trực tiếp từ địa điểm nơi nhà chưng cất tọa lạc.

Distillery nằm trong Glen of Rothes.

Từ “Glen” thường được sử dụng tại Scotland để chỉ một thung lũng, vì vậy Glenrothes có thể hiểu đơn giản là nhà chưng cất nằm trong vùng thung lũng của Rothes.

Đây là một chi tiết đáng chú ý khi nhìn dưới góc độ Mapstore.

Trước khi trở thành tên một thương hiệu whisky quốc tế, The Glenrothes trước hết là một cái tên gắn với địa lý của Rothes.

Những viên đá đầu tiên năm 1878

Công việc xây dựng nhà chưng cất bắt đầu khoảng năm 1878.

Một trong những nhân vật ban đầu của dự án là James Stuart, người có kinh nghiệm trong ngành whisky và có liên hệ với Macallan.

Tuy nhiên, dự án gặp khó khăn về tài chính.

Những người khác sau đó tham gia để đưa công trình đến hoàn thiện, trong đó có William Grant và Robert Dick.

Nhà chưng cất cuối cùng hoàn thành và bắt đầu sản xuất vào năm 1879.

Từ đó, năm 1879 được The Glenrothes sử dụng làm mốc thành lập chính thức.

Ngày 28/12/1879 – spirit đầu tiên

Cuối tháng 12 năm 1879, những giọt spirit đầu tiên bắt đầu chảy khỏi still tại Glenrothes.

Theo lịch sử thường được ghi nhận của nhà chưng cất, thời điểm này trùng với ngày xảy ra thảm họa cầu Tay – Tay Bridge Disaster, một trong những tai nạn đường sắt nổi tiếng trong lịch sử Scotland.

Trong khi một sự kiện bi thảm diễn ra ở phía đông Scotland, tại Rothes một distillery mới bắt đầu hành trình của mình.

Từ một cơ sở nhỏ cuối thời Victorian, Glenrothes dần trở thành một nguồn malt quan trọng của Speyside.

Năm 1887 – Highland Distillers Company

Một bước ngoặt quan trọng diễn ra vào năm 1887.

Glenrothes cùng với Bunnahabhain Distillery trở thành những tài sản nền tảng trong quá trình hình thành Highland Distillers Company.

Highland Distillers sau đó trở thành một trong những doanh nghiệp quan trọng của ngành Scotch Whisky.

Trong hơn một thế kỷ tiếp theo, Glenrothes phát triển chủ yếu trong hệ thống này.

Đến năm 1999, Edrington cùng William Grant & Sons tham gia thương vụ mua Highland Distillers.

Từ đó Glenrothes bước vào một chương mới trong lịch sử sở hữu.

Những năm đầu không hề yên bình

Lịch sử Glenrothes không chỉ có những giai đoạn mở rộng.

Nhà chưng cất từng trải qua nhiều biến cố nghiêm trọng.

Năm 1897, một vụ hỏa hoạn gây thiệt hại tại distillery.

Năm 1903, một vụ nổ tiếp tục ảnh hưởng lớn đến cơ sở sản xuất.

Năm 1922, một vụ cháy khác xảy ra tại khu warehouse.

Nhưng sau mỗi biến cố, Glenrothes đều được sửa chữa và tiếp tục hoạt động.

Việc nhà chưng cất tồn tại qua hỏa hoạn, chiến tranh, suy thoái kinh tế và những chu kỳ khó khăn của ngành Scotch Whisky là một phần quan trọng trong lịch sử gần 150 năm của địa điểm này.

Từ bốn still đến một distillery quy mô lớn

Khi nhu cầu Scotch Whisky tăng trong thế kỷ XX, Glenrothes liên tục được mở rộng.

Số lượng pot still được bổ sung qua nhiều giai đoạn.

Đặc biệt từ thập niên 1960 đến cuối thập niên 1980, năng lực sản xuất tăng đáng kể.

Nhà chưng cất cuối cùng phát triển thành một hệ thống với 10 copper pot still – 5 wash still và 5 spirit still.

Nhưng quy mô không đồng nghĩa với việc phải chưng cất thật nhanh.

Ngược lại, một trong những yếu tố Glenrothes nhấn mạnh chính là long distillation – quá trình chưng cất tương đối chậm.

Chưng cất chậm để tạo spirit thanh và giàu trái cây

The Glenrothes sử dụng những pot still có hình dáng và quy trình vận hành nhằm hướng đến một spirit tương đối light, bright và fruity.

Quá trình chưng cất chậm tạo điều kiện cho sự phân tách và reflux diễn ra nhiều hơn.

Kết quả là new make spirit Glenrothes thường mang phong cách thanh, sạch và giàu trái cây.

Đây là nền tảng trước khi whisky bước vào giai đoạn quan trọng tiếp theo:

maturation trong cask.

Với Glenrothes, spirit và gỗ được xem như hai phần phải cân bằng với nhau.

Bốn nguồn nước riêng của The Glenrothes Estate

Một trong những yếu tố địa lý đáng chú ý nhất tại The Glenrothes là nguồn nước.

Nhà chưng cất hiện sử dụng nước suối từ bốn nguồn riêng nằm trong The Glenrothes Estate.

Nước được lọc tự nhiên qua các lớp đá hình thành từ hàng triệu năm trước trước khi chảy từ vùng đồi xuống distillery bằng trọng lực.

Theo The Glenrothes, nguồn nước này đặc biệt mềm và có hàm lượng khoáng rất thấp.

Nhà chưng cất không cần can thiệp nhiều vào nước trước khi sử dụng.

Đối với Glenrothes, nguồn nước mềm tạo nên nền tảng cho cảm giác nhẹ và thanh của spirit.

Đây là một trong những mối liên hệ rõ nhất giữa địa chất của Rothes và phong cách whisky.

Sherry seasoned casks – phần quan trọng của Glenrothes

Nếu spirit tạo nên nền móng thì cask tạo nên phần lớn cấu trúc hương vị trong quá trình trưởng thành.

The Glenrothes đặc biệt chú trọng đến những thùng gỗ sồi được seasoned bằng Sherry tại Tây Ban Nha.

Thay vì đơn thuần mua cask trên thị trường, nhà sản xuất đặt làm và kiểm soát quá trình chuẩn bị những thùng Sherry-seasoned oak cho whisky của mình.

European oak có thể mang đến những tầng hương gia vị, trái cây khô và cấu trúc tannin.

American oak thường đóng góp vanilla, vị ngọt và những tầng hương mềm hơn.

Khi kết hợp với spirit thanh và giàu trái cây của Glenrothes, những chiếc cask tạo nên phong cách cân bằng giữa fruit – spice – oak.

Từ malt dành cho blending đến Single Malt riêng

Trong phần lớn lịch sử, Glenrothes giống nhiều distillery Speyside khác ở chỗ phần lớn spirit được sử dụng cho blended Scotch Whisky.

Malt Glenrothes đặc biệt có mối liên hệ lâu dài với Cutty Sark và một số blend khác trong hệ thống.

Tên Glenrothes vì vậy từng được những người làm whisky và blender biết đến nhiều hơn người tiêu dùng phổ thông.

Điều này bắt đầu thay đổi rõ rệt vào cuối thế kỷ XX.

Vintage 1979 – một hướng đi khác cho Single Malt

Năm 1994, The Glenrothes bắt đầu phát hành Vintage 1979.

Thay vì xây dựng danh mục hoàn toàn dựa trên age statement quen thuộc như 10, 12, 15 hay 18 năm, Glenrothes từng phát triển một hướng tiếp cận tập trung vào vintage – năm chưng cất.

Whisky được lựa chọn và phát hành khi đội ngũ cho rằng nó đạt trạng thái trưởng thành phù hợp, thay vì chỉ dựa vào một con số tuổi cố định.

Sau đó xuất hiện nhiều vintage khác nhau.

Cách tiếp cận này từng trở thành một phần nhận diện khá riêng của Glenrothes trong thị trường Single Malt.

Berry Bros. & Rudd và The Glenrothes

Mối quan hệ giữa Glenrothes và Berry Bros. & Rudd – một trong những wine & spirits merchant lâu đời của Anh – có ý nghĩa đáng kể trong quá trình xây dựng thương hiệu.

Berry Bros. & Rudd từng sở hữu Cutty Sark và có mối liên hệ lâu dài với whisky Glenrothes.

Đến đầu thế kỷ XXI, quyền thương hiệu The Glenrothes được chuyển sang Berry Bros. & Rudd, trong khi distillery vẫn nằm trong hệ thống Highland Distillers/Edrington.

Điều này tạo ra một giai đoạn khá đặc biệt:

thương hiệu và nhà chưng cất không cùng một chủ sở hữu trực tiếp.

Tình trạng ấy kéo dài cho đến năm 2017.

Năm 2017 – thương hiệu trở về với distillery

Năm 2017, Edrington mua lại quyền sở hữu thương hiệu The Glenrothes từ Berry Bros. & Rudd.

Thương vụ đưa thương hiệu trở lại cùng hệ thống với chính nhà chưng cất tạo ra whisky.

Đây là một bước ngoặt quan trọng.

Edrington sau đó tái định vị Glenrothes và phát triển lại danh mục sản phẩm, tăng trọng tâm vào age statement, chất lượng spirit và Sherry-seasoned casks.

Ngày nay The Glenrothes là một trong những Single Malt quan trọng trong danh mục của Edrington bên cạnh The Macallan và Highland Park.

Phong cách whisky The Glenrothes

The Glenrothes hướng đến phong cách thanh lịch, trái cây và cân bằng.

Ở spirit trẻ có thể nhận thấy những tầng hương gợi đến citrus, orchard fruit và trái cây tươi.

Qua thời gian trưởng thành, whisky phát triển thêm vanilla, gia vị ngọt, trái cây chín, hạnh nhân, gỗ và những tầng hương thơm sâu hơn.

Những Sherry-seasoned casks bổ sung cấu trúc và độ đậm nhưng mục tiêu vẫn là giữ sự cân bằng với nền spirit tương đối thanh.

Chính vì vậy, câu chuyện Glenrothes không chỉ nằm ở “Sherry whisky”.

Điểm cốt lõi là sự tương tác giữa:

nước mềm – spirit thanh – chưng cất chậm – cask được lựa chọn – thời gian trưởng thành.

The 15, The 18 và The 25

Danh mục cốt lõi hiện nay của The Glenrothes tập trung vào các whisky có age statement.

The Glenrothes 15 Year Old thể hiện sự cân bằng giữa spirit giàu trái cây và European oak Sherry-seasoned casks.

The Glenrothes 18 Year Old phát triển thêm chiều sâu với vanilla, lê và gia vị.

The Glenrothes 25 Year Old đi xa hơn với trái cây chín, hạnh nhân và sweet spice.

Bên cạnh đó còn có những phiên bản lâu năm và giới hạn dành cho các thị trường hoặc nhóm khách hàng khác nhau.

Những whisky hơn nửa thế kỷ

Kho whisky lâu năm của Glenrothes cho phép nhà chưng cất phát hành một số expression đặc biệt.

The Glenrothes từng giới thiệu 50 Year Old – phiên bản 50 năm đầu tiên của thương hiệu.

Sau đó, The Glenrothes 51 trở thành một trong những whisky lâu năm nhất từng được distillery giới thiệu ở thời điểm phát hành.

Những chai whisky này không đại diện cho sản lượng thông thường.

Nhưng chúng cho thấy một điều quan trọng về lịch sử Glenrothes:

nhà chưng cất sở hữu những nguồn stock đã trưởng thành qua nhiều thập niên.

The Glenrothes Estate – distillery không hướng đến du lịch đại trà

Một điểm cần phân biệt Glenrothes với nhiều distillery Speyside khác là mô hình tham quan.

Hiện nay The Glenrothes Distillery và Estate không mở cửa đại trà cho công chúng.

Đây không phải một visitor distillery theo mô hình thường thấy tại Glenfiddich, Glen Grant hay The Macallan.

Một số trải nghiệm đặc biệt có thể được tổ chức cho khách hàng hoặc theo hình thức riêng, nhưng người tham quan thông thường không thể đơn giản đến distillery để mua vé tour hàng ngày.

Điều này phần nào phù hợp với cách Glenrothes xây dựng hình ảnh hiện nay:

một estate whisky tương đối kín đáo giữa Rothes, tập trung vào sản xuất và maturation hơn là lượng khách tham quan lớn.

The Glenrothes ngày nay

Ngày nay The Glenrothes thuộc hệ thống Highland Distillers Limited/Edrington.

Edrington là tập đoàn Scotch Whisky đứng sau những thương hiệu như The Macallan, Highland Park và The Glenrothes.

Khác với một tập đoàn đại chúng thông thường, cổ đông chính của Edrington là The Robertson Trust, một tổ chức từ thiện của Scotland.

The Glenrothes vì vậy nằm trong một hệ thống sở hữu có lịch sử đặc biệt của ngành Scotch Whisky.

Nhưng dù doanh nghiệp đã thay đổi qua nhiều thế hệ, địa điểm sản xuất vẫn là Rothes.

Một distillery mang chính tên vùng đất Rothes

Nếu nhìn The Glenrothes chỉ qua chai whisky, người ta dễ chú ý đến tuổi rượu, Sherry cask hay những phiên bản lâu năm.

Nhưng nhìn dưới góc độ Mapstore, câu chuyện lại bắt đầu từ một nơi khác.

Rothes.

Một thị trấn nhỏ giữa Speyside.

Một vùng đất nơi whisky trở thành một phần của lịch sử kinh tế địa phương.

Năm 1878, một distillery bắt đầu được xây dựng tại Glen of Rothes.

Cuối năm 1879, spirit đầu tiên chảy khỏi still.

Sau đó là những vụ cháy, một vụ nổ, hai cuộc chiến tranh, những cuộc khủng hoảng whisky và hàng loạt thay đổi sở hữu.

Nhà chưng cất vẫn tồn tại.

Từ bốn still ban đầu, cơ sở phát triển thành một distillery quy mô lớn.

Từ một malt chủ yếu phục vụ blending, Glenrothes từng xây dựng bản sắc riêng bằng Vintage Single Malt rồi tiếp tục bước sang thời kỳ age statement và Sherry-seasoned casks.

Gần 150 năm sau, nguồn nước vẫn chảy từ những vùng đồi của estate xuống nhà chưng cất.

Spirit vẫn được tạo ra tại Rothes.

Whisky vẫn tiếp tục trưởng thành trong những warehouse của Speyside.

Vì vậy, The Glenrothes Distillery không chỉ là nơi tạo ra một thương hiệu Single Malt.

Đây còn là một phần của Rothes – một thị trấn nhỏ nhưng có mật độ lịch sử whisky đặc biệt lớn trên bản đồ Scotland.

Và chính mối quan hệ giữa địa danh Rothes – nguồn nước của estate – spirit – cask – thời gian là dấu ấn quan trọng nhất của The Glenrothes khi đưa vào hệ thống Mapstore.

Thông tin The Glenrothes Distillery

Tên: The Glenrothes Distillery
Loại hình: Nhà chưng cất Single Malt Scotch Whisky
Thành lập: 1879
Xây dựng: Bắt đầu khoảng năm 1878
Spirit đầu tiên: Cuối tháng 12/1879
Những nhân vật sáng lập: James Stuart, William Grant, Robert Dick và các cộng sự
Khu vực whisky: Speyside
Địa điểm: Rothes, Moray, Scotland
Tên gọi: Gắn với Glen of Rothes
Nguồn nước: Bốn nguồn nước suối riêng trong The Glenrothes Estate
Đặc điểm nguồn nước: Rất mềm, hàm lượng khoáng thấp
Hệ thống chưng cất: 10 copper pot still – 5 wash still và 5 spirit still
Đặc điểm sản xuất: Chưng cất tương đối chậm
Phong cách spirit: Thanh, sáng, giàu trái cây
Dấu ấn maturation: Sherry-seasoned oak casks
Dòng cốt lõi hiện nay: The 15, The 18, The 25
Chủ sở hữu: Highland Distillers Limited / Edrington
Thương hiệu trở lại Edrington: 2017
Tình trạng: Đang hoạt động
Tham quan: Không mở cửa đại trà cho công chúng