Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi – Giáo phận Xuân Lộc

Được hình thành từ định hướng xây dựng một trung tâm dành cho việc hành hương và sinh hoạt chung của Giáo phận Xuân Lộc, Núi Cúi từng bước phát triển thành một quần thể Công giáo quy mô lớn với tượng Đức Mẹ, quảng trường, nhà nguyện và nhiều hạng mục phục vụ các hoạt động của Giáo phận.

Ngày 18/09/2015, Giáo phận Xuân Lộc tổ chức Thánh lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi. Qua nhiều năm xây dựng và hoàn thiện, nơi đây trở thành địa điểm thường xuyên tổ chức các ngày hành hương, Thánh lễ và sự kiện chung của Giáo phận Xuân Lộc.

Nguồn gốc Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi

Ý tưởng xây dựng Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi gắn với Đức cha Đaminh Nguyễn Chu Trinh, nguyên Giám mục Giáo phận Xuân Lộc.

Trong thời gian coi sóc Giáo phận, Đức cha Đaminh mong muốn hình thành một trung tâm dành cho việc tôn kính Đức Maria, đồng thời tạo không gian để các thành phần trong Giáo phận có thể quy tụ trong những dịp hành hương và sinh hoạt chung.

Khu vực Núi Cúi được lựa chọn để thực hiện dự án. Đây là vùng đất nằm bên hồ Trị An, có địa hình đồi cao và không gian tự nhiên rộng lớn.

Tên gọi Đức Mẹ Núi Cúi từ đó gắn liền với địa danh Núi Cúi và trở thành tên nhận diện của trung tâm.

Thành lập Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi

Quá trình hình thành Trung tâm được triển khai từng bước từ năm 2014.

Ngày 31/03/2014, UBND tỉnh Đồng Nai có văn bản chấp thuận thành lập Trung tâm Mục vụ. Cùng ngày, Ban Tôn giáo tỉnh cấp giấy công nhận Trung tâm Mục vụ là tổ chức tôn giáo trực thuộc Tòa Giám mục Xuân Lộc.

Ngày 06/03/2015, Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi tiếp tục được cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo cấp giấy chứng nhận.

Ngày 25/08/2015, tỉnh Đồng Nai ban hành quyết định giao đất để đầu tư xây dựng công trình tôn giáo tại khu vực Gia Tân 1, huyện Thống Nhất lúc bấy giờ.

Những thủ tục này tạo cơ sở cho việc triển khai xây dựng Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi trên quy mô lớn.

Đặt viên đá đầu tiên ngày 18/09/2015

Ngày 18/09/2015 là một trong những dấu mốc quan trọng nhất trong lịch sử Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi.

Giáo phận Xuân Lộc tổ chức Thánh lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi.

Sự kiện đánh dấu việc dự án chính thức bước vào giai đoạn xây dựng sau quá trình chuẩn bị về quy hoạch, đất đai và thủ tục pháp lý.

Tên gọi “Núi Cúi” vốn xuất phát từ địa danh tự nhiên của khu vực. Trong dịp đặt viên đá, tên gọi này còn được diễn giải gắn với hình ảnh Đức Maria khiêm nhường đón nhận Thánh ý Thiên Chúa.

Các mốc Mapstore nên lưu:

31/03/2014: chấp thuận thành lập Trung tâm Mục vụ và công nhận tổ chức tôn giáo trực thuộc Tòa Giám mục Xuân Lộc.

06/03/2015: cấp giấy chứng nhận Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi.

25/08/2015: giao đất để đầu tư xây dựng công trình tôn giáo.

18/09/2015: đặt viên đá đầu tiên xây dựng Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi.

Các mốc này giúp phân biệt rõ quá trình thành lập về tổ chức – hoàn thiện thủ tục – xây dựng công trình.

Quần thể Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi

Trung tâm được quy hoạch trên một khu vực rộng lớn bên hồ Trị An, hình thành một quần thể gồm nhiều hạng mục phục vụ hoạt động hành hương và sinh hoạt của Giáo phận.

Điểm nhận diện nổi bật của Trung tâm là tượng Đức Mẹ Núi Cúi được đặt ở vị trí cao, có thể quan sát từ nhiều khu vực xung quanh.

Bên dưới và xung quanh tượng Đức Mẹ là hệ thống các công trình, quảng trường và không gian phục vụ việc tổ chức các chương trình quy mô lớn.

Địa hình đồi cao kết hợp với cảnh quan hồ Trị An tạo nên đặc điểm riêng của Núi Cúi so với nhiều trung tâm hành hương Công giáo khác tại Việt Nam.

Tượng Đức Mẹ Núi Cúi

Tượng Đức Mẹ là công trình tạo điểm nhấn cho toàn bộ Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi.

Tượng được xây dựng trên vị trí cao của khu vực Núi Cúi, hướng ra không gian rộng lớn của hồ Trị An và vùng Đồng Nai.

Theo thông tin của Trung tâm, toàn bộ công trình tượng và bệ có chiều cao khoảng 50 m, trong đó phần tượng Đức Mẹ cao khoảng 33 m và phần bệ cao khoảng 17 m.

Với quy mô này, tượng Đức Mẹ Núi Cúi trở thành một trong những công trình tượng Đức Maria có kích thước đáng chú ý tại Việt Nam.

Trung tâm hành hương của Giáo phận Xuân Lộc

Núi Cúi hiện giữ vai trò quan trọng trong các hoạt động chung của Giáo phận Xuân Lộc.

Giáo phận tổ chức các ngày hành hương thường niên tại đây, trong đó ngày 13 hằng tháng được dành cho việc hành hương kính Đức Maria. Các giáo hạt trong Giáo phận luân phiên tổ chức hành hương về Núi Cúi.

Bên cạnh các ngày hành hương, Trung tâm còn là địa điểm tổ chức những chương trình dành cho giới trẻ, gia đình, các hội đoàn và nhiều thành phần khác trong Giáo phận.

Núi Cúi vì vậy không chỉ là một công trình kiến trúc hay địa điểm riêng lẻ mà còn là một trung tâm sinh hoạt chung của Giáo phận Xuân Lộc.

Ngày Giáo phận tại Núi Cúi

Một trong những sự kiện quan trọng được tổ chức tại Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi là Ngày Giáo phận Xuân Lộc.

Ngày 27/11/2025, khoảng 30.000 tín hữu đã quy tụ tại Núi Cúi tham dự Thánh lễ Tạ ơn Ngày Giáo phận.

Thánh lễ do Đức cha Gioan Đỗ Văn Ngân, Giám mục Chính tòa Giáo phận Xuân Lộc, chủ sự cùng các Giám mục, linh mục, tu sĩ và cộng đoàn trong Giáo phận.

Những sự kiện có quy mô lớn như vậy cho thấy vai trò của Núi Cúi như một địa điểm quy tụ chung của Giáo phận Xuân Lộc.

Cảnh quan Núi Cúi và hồ Trị An

Một đặc điểm nổi bật của Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi là vị trí nằm giữa không gian tự nhiên rộng lớn.

Khu vực Núi Cúi có địa hình cao, phía dưới là hồ Trị An và vùng cảnh quan Đồng Nai.

Không gian mở tạo nên tầm nhìn rộng từ khu vực tượng Đức Mẹ và các công trình nằm trên cao.

Sự kết hợp giữa địa hình đồi núi, mặt nước hồ Trị An và các công trình của Trung tâm tạo nên một cảnh quan đặc trưng, giúp Núi Cúi trở thành địa điểm dễ nhận diện trong khu vực.

Phân biệt Trung tâm Hành hương với giáo xứ

Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi không phải một giáo xứ và cũng không nên được đặt tên đơn giản là “Nhà thờ Đức Mẹ Núi Cúi”.

Đây là một Trung tâm Hành hương trực thuộc Giáo phận Xuân Lộc.

Do đó, cấu trúc dữ liệu Mapstore không nên áp dụng format thông thường:

Nhà thờ → Giáo xứ → Giáo hạt → Giáo phận

mà nên sử dụng:

Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi → Giáo phận Xuân Lộc

Cách phân loại này phản ánh đúng chức năng và vị trí của địa điểm trong cơ cấu Giáo hội.

Giá trị kiến trúc, cảnh quan và cộng đồng

Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi là một quần thể Công giáo được xây dựng trong thế kỷ XXI, gắn với quá trình phát triển của Giáo phận Xuân Lộc.

Từ những thủ tục thành lập Trung tâm năm 2014, đặt viên đá xây dựng năm 2015 đến quá trình từng bước hoàn thiện các hạng mục, Núi Cúi đã trở thành địa điểm thường xuyên diễn ra những sinh hoạt chung của Giáo phận.

Bên cạnh chức năng tôn giáo, quy mô công trình, tượng Đức Mẹ và vị trí bên hồ Trị An tạo cho Núi Cúi giá trị đáng chú ý về kiến trúc và cảnh quan.

Ngày nay, Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi là một địa điểm Công giáo tiêu biểu của Giáo phận Xuân Lộc và là một công trình nổi bật trong cảnh quan khu vực Đồng Nai.

Thông tin địa điểm

Tên chính: Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi
Tên thường gọi: Đức Mẹ Núi Cúi, Núi Cúi
Tên giai đoạn đầu: Trung tâm Đức Mẹ Núi Cúi
Trực thuộc: Giáo phận Xuân Lộc
Thành lập Trung tâm: 2014
Đặt viên đá đầu tiên: 18/09/2015
Công trình nổi bật: Tượng Đức Mẹ Núi Cúi
Khu vực: Núi Cúi, Đồng Nai
Địa chỉ theo tài liệu trước sắp xếp hành chính: Xã Gia Tân 1, huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai
Loại hình: Trung tâm hành hương Công giáo