Từ Vũng Tàu đến Long Hải – hành trình từ đô thị biển đến vùng núi sát biển

Hai vùng biển gần nhau nhưng không nằm trên một đường bờ liên tục

Trên bản đồ, Vũng Tàu và Long Hải nằm khá gần nhau. Nhưng về cấu trúc địa lý, đây không phải hai điểm nối tiếp trên cùng một dải bờ biển.

Vũng Tàu nằm ở phần đất nhô ra biển, với Núi Lớn và Núi Nhỏ tạo nên hai khối địa hình nổi bật của vùng đô thị. Long Hải nằm về phía đông, bên hệ núi Minh Đạm và mở đầu cho dải biển tiếp tục qua Phước Hải, Hồ Tràm rồi Bình Châu.

Bởi vậy, muốn đi từ Vũng Tàu sang Long Hải phải rời bán đảo, đi qua phần đất nối với khu vực Bà Rịa rồi chuyển hướng trở lại phía biển.

Tùy điểm xuất phát, điểm đến và tuyến đường được chọn, quãng đường thực tế thường vào khoảng vài chục kilômét. Thời gian di chuyển bằng ô tô hoặc xe máy thường dưới một giờ trong điều kiện giao thông thuận lợi, nhưng có thể thay đổi đáng kể vào cuối tuần, ngày lễ hoặc khi các tuyến đường đông phương tiện.

Điều đáng chú ý hơn con số kilomet là sự thay đổi của cảnh quan trên một hành trình tương đối ngắn.

Ở Vũng Tàu, biển đã hòa sâu vào cấu trúc của một đô thị. Sang Long Hải, núi và biển lại tiến gần nhau, trong khi những lớp đời sống làng biển vẫn hiện diện khá rõ.

Rời Vũng Tàu để đi về phía Long Hải

Vũng Tàu ngày nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, sau khi tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu được hợp nhất vào Thành phố Hồ Chí Minh trong đợt sắp xếp năm 2025. Tên Vũng Tàu vẫn được sử dụng rộng rãi để chỉ vùng đô thị biển quen thuộc, dù đơn vị hành chính “thành phố Vũng Tàu” trước đây không còn tồn tại theo mô hình cũ.

Long Hải cũng trải qua thay đổi tương tự.

Hiện nay, Long Hải thuộc xã Long Hải, Thành phố Hồ Chí Minh. Xã mới được hình thành từ thị trấn Long Hải, xã Phước Tỉnh và xã Phước Hưng trước đây. Vì vậy, những tài liệu cũ ghi thị trấn Long Hải, huyện Long Điền hoặc về sau là huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu vẫn đang nói đến vùng địa danh quen thuộc trước khi sắp xếp hành chính.

Thay đổi hành chính khiến địa chỉ trên giấy tờ khác đi, nhưng khoảng cách địa lý giữa hai vùng biển không thay đổi.

Từ Vũng Tàu đi Long Hải, tuyến đường bộ đưa người đi ra khỏi không gian bán đảo. Những dãy nhà, khách sạn và đường phố ven biển dần nhường chỗ cho cảnh quan ít đặc hơn khi hành trình tiến về phía đông.

Sự chuyển đổi không xảy ra tại một ranh giới rõ rệt. Nó diễn ra từng chút một, và chỉ khi đến gần Long Hải, đường nền của dãy Minh Đạm phía trước mới làm cho cảnh quan thay đổi rõ ràng hơn.

Khi núi bắt đầu xuất hiện bên bờ biển

Đến Long Hải, điều dễ nhận ra là biển không còn đứng tách khỏi địa hình phía sau.

Dãy Minh Đạm chạy gần đường bờ. Những phần núi liên quan đến Kỳ Vân tiến về phía mặt nước, tạo nên bãi biển uốn theo chân núi và xa hơn là đoạn địa hình nơi Đèo Nước Ngọt phải men dưới Mũi Kỳ Vân.

Đó là một cấu trúc cảnh quan khác với Vũng Tàu.

Ở Vũng Tàu, Núi Lớn và Núi Nhỏ nằm trong chính không gian đô thị. Đường phố, khu dân cư, công trình tôn giáo và những dấu tích lịch sử đã phát triển quanh hai ngọn núi qua nhiều thời kỳ.

Ở Long Hải, mối quan hệ giữa núi và biển vẫn dễ nhận ra hơn trên đường bờ. Phía sau bãi biển là Minh Đạm; đi về phía đông, sườn núi ngày càng gần mặt nước trước khi tuyến ven biển chuyển tiếp sang Phước Hải.

Nhưng sự khác nhau giữa hai vùng không chỉ nằm ở địa hình.

Long Hải còn giữ một lớp đời sống cộng đồng gắn trực tiếp với biển. Ghe thuyền, nghề đánh bắt và tín ngưỡng của cư dân địa phương vẫn là những phần quan trọng trong câu chuyện của vùng đất. Các cơ quan Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026 tiếp tục xác định Long Hải là địa bàn có hoạt động du lịch biển phát triển, đồng thời những sinh hoạt của cộng đồng ngư dân vẫn hiện diện trong đời sống địa phương.

Bởi vậy, đi từ Vũng Tàu sang Long Hải cũng là đi từ một cách sống với biển sang một cách sống với biển khác.

Long Hải không phải điểm kết thúc của tuyến ven biển

Nếu Vũng Tàu có thể được xem như một điểm đến nằm ở cuối phần bán đảo, Long Hải lại mở đầu cho một hành trình khác về phía đông.

Từ Long Hải, tuyến ven biển tiếp tục dưới chân Mũi Kỳ Vân, qua Đèo Nước Ngọt để sang Phước Hải. Xa hơn nữa là Hồ Tràm, Hồ Cốc và Bình Châu. Trong định hướng phát triển hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh cũng đặt Vũng Tàu, Long Hải, Hồ Tràm và Bình Châu trong cùng không gian phát triển du lịch biển rộng hơn.

Vì thế, hành trình Vũng Tàu – Long Hải có thể được nhìn theo hai chiều.

Nếu đi từ Vũng Tàu, Long Hải là nơi cảnh quan bắt đầu chuyển từ đô thị biển sang vùng núi sát biển. Nếu tiếp tục từ Long Hải về phía đông, đây lại là cửa mở vào một dải bờ biển kéo dài qua nhiều cộng đồng và địa danh khác nhau.

Chính điều đó làm cho quãng đường giữa hai nơi đáng chú ý hơn một phép tính khoảng cách.

Ở đầu hành trình là Vũng Tàu với Bãi Trước, Bãi Sau, Núi Lớn và Núi Nhỏ. Ở phía bên kia là Long Hải với Minh Đạm, Dinh Cô, làng biển và Mũi Kỳ Vân.

Khoảng cách giữa chúng không xa, nhưng chỉ trong một hành trình ngắn, người đi đã có thể nhìn thấy hai cách mà núi, biển và con người cùng tạo nên những vùng đất rất khác nhau trên dải bờ biển phía đông nam.

Mapstore tổng hợp, đối chiếu và biên tập từ nhiều nguồn tư liệu. Cập nhật: 20/09/2026.