Trường THCS Châu Văn Liêm – 93 Phan Đăng Lưu, phường Cầu Kiệu, TP.HCM

Với lịch sử hơn sáu thập niên, trường không chỉ là một cơ sở giáo dục trung học cơ sở mà còn là một địa điểm gắn với quá trình phát triển hệ thống trường học tại Phú Nhuận từ cuối những năm 1950 đến nay.

Lịch sử hình thành từ Trường Tư thục Đạt Đức

Theo tư liệu lịch sử chính thức của nhà trường, cơ sở được xây dựng năm 1959 bởi ông Phan Thuyết, đồng thời ông cũng là hiệu trưởng đầu tiên.

Tên ban đầu của trường là Trường Tư thục Đạt Đức. Đây là giai đoạn hệ thống trường tư thục đóng vai trò đáng kể trong việc đáp ứng nhu cầu học tập của dân cư Sài Gòn – Gia Định khi đô thị và dân số phát triển nhanh.

Trường Đạt Đức tiếp tục hoạt động qua những biến động của khu vực cho đến sau năm 1975.

Quốc lập hóa và mang tên Châu Văn Liêm

Năm 1978, Trường Tư thục Đạt Đức được quốc lập hóa, chuyển từ mô hình trường tư sang hệ thống giáo dục do Nhà nước quản lý.

Từ năm 1979 đến tháng 8/1996, trường mang tên Trường Phổ thông cấp II Châu Văn Liêm. Đây cũng là giai đoạn tên Châu Văn Liêm bắt đầu gắn với ngôi trường tại 93 Phan Đăng Lưu.

Từ tháng 9/1996 đến tháng 8/2000, cùng với việc chuẩn hóa cách gọi các cấp học, trường đổi tên thành Trường THCS Châu Văn Liêm.

Giai đoạn trường bán công

Tháng 8/2000, Trường THCS Châu Văn Liêm được UBND Quận Phú Nhuận chuyển sang mô hình bán công và mang tên Trường THCS Bán công Châu Văn Liêm.

Mô hình này được duy trì đến tháng 7/2005.

Đến tháng 8/2005, trường chuyển trở lại mô hình công lập và sử dụng tên Trường THCS Châu Văn Liêm. Tên gọi và mô hình trường công lập được duy trì đến hiện nay.

Như vậy, lịch sử trường có thể nhận diện qua bốn giai đoạn chính: Trường Tư thục Đạt Đức, Trường Phổ thông cấp II Châu Văn Liêm, Trường THCS Bán công Châu Văn Liêm và Trường THCS Châu Văn Liêm.

Nhân vật Châu Văn Liêm

Trường mang tên Châu Văn Liêm (1902–1930), một nhà hoạt động cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX, quê tại vùng Ô Môn, Cần Thơ.

Ông từng làm nghề dạy học trước khi tham gia các phong trào yêu nước và hoạt động cách mạng ở Nam Bộ. Châu Văn Liêm là một trong những đại biểu tham dự hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản đầu năm 1930.

Ông mất năm 1930 trong một cuộc đấu tranh của nông dân tại Đức Hòa, khu vực Long An trước đây.

Tên Châu Văn Liêm sau này được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình công cộng tại Việt Nam, trong đó có Trường THCS Châu Văn Liêm tại Phú Nhuận.

Hoạt động giáo dục

Trường THCS Châu Văn Liêm thực hiện chương trình giáo dục trung học cơ sở từ lớp 6 đến lớp 9.

Bên cạnh chương trình chính khóa, trường duy trì các hoạt động giáo dục, văn hóa, thể thao, kỹ năng và sinh hoạt tập thể dành cho học sinh. Website chính thức hiện vẫn thường xuyên cập nhật hoạt động của nhà trường và đã công bố kế hoạch tuyển sinh đầu cấp năm học 2026–2027, xác nhận trường tiếp tục hoạt động trong hệ thống giáo dục TP.HCM.

Nhà trường cũng xây dựng kế hoạch chiến lược phát triển giai đoạn 2025–2030, cho thấy định hướng hoạt động dài hạn tại địa điểm hiện nay.

Vị trí Trường THCS Châu Văn Liêm

Trường tọa lạc tại 93 Phan Đăng Lưu, phường Cầu Kiệu, TP. Hồ Chí Minh. Trước khi TP.HCM thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, địa chỉ này thuộc Phường 7, Quận Phú Nhuận.

Phan Đăng Lưu là một trong những trục giao thông quan trọng của khu vực, kết nối Phú Nhuận với Bình Thạnh trước đây và tạo liên kết với các tuyến Phan Xích Long, Phan Đình Phùng, Nguyễn Kiệm, Hoàng Văn Thụ.

Trường nằm gần khu vực Phan Xích Long – Cầm Bá Thước, nơi tập trung đông dân cư và nhiều hoạt động thương mại, dịch vụ.

Một cụm giáo dục lâu năm trên Phan Đăng Lưu

Một điểm đáng chú ý tại khu vực này là Trường THCS Châu Văn Liêm ở số 93 và Trường Tiểu học Đông Ba ở số 99 Phan Đăng Lưu nằm khá gần nhau.

Cả hai đều là những cơ sở giáo dục có lịch sử lâu năm của Phú Nhuận. Trường Châu Văn Liêm có nguồn gốc từ Trường Tư thục Đạt Đức năm 1959, trong khi Trường Đông Ba hình thành từ một cơ sở giáo dục vào những năm 1960.

Sự tồn tại của các trường học lâu năm trên cùng một đoạn Phan Đăng Lưu cho thấy vai trò của khu vực này trong mạng lưới giáo dục của Phú Nhuận qua nhiều giai đoạn.

Không gian đô thị xung quanh

Khu vực Phan Đăng Lưu – Phan Xích Long là một trong những vùng đô thị phát triển lâu năm của Phú Nhuận. Nhà ở, trường học, công viên, cơ sở y tế và các hoạt động thương mại – dịch vụ cùng tồn tại trong một không gian có mật độ dân cư cao.

Qua nhiều thập niên, Phan Xích Long và các tuyến đường lân cận phát triển mạnh về thương mại, ẩm thực và dịch vụ. Trong quá trình đó, những cơ sở giáo dục như Trường THCS Châu Văn Liêm vẫn tiếp tục duy trì hoạt động tại vị trí cũ.

Sự hiện diện lâu dài của trường tại 93 Phan Đăng Lưu tạo nên một điểm liên tục trong quá trình thay đổi không gian đô thị của khu vực.

Một địa điểm gắn với lịch sử giáo dục Phú Nhuận

Giá trị đáng chú ý của Trường THCS Châu Văn Liêm nằm ở sự liên tục của một cơ sở giáo dục đã tồn tại từ năm 1959.

Từ một trường tư thục mang tên Đạt Đức, trường trải qua quá trình quốc lập hóa sau năm 1975, mang tên Châu Văn Liêm từ năm 1979, chuyển sang mô hình bán công rồi trở lại công lập năm 2005.

Những thay đổi này phản ánh một phần quá trình phát triển của hệ thống giáo dục TP.HCM qua nhiều thời kỳ. Trong khi tên đường, địa giới hành chính và không gian đô thị xung quanh nhiều lần thay đổi, chức năng giáo dục tại địa điểm 93 Phan Đăng Lưu vẫn được duy trì.

Ngày nay, Trường THCS Châu Văn Liêm tiếp tục là một cơ sở giáo dục công lập tại phường Cầu Kiệu và phục vụ học sinh ở bậc trung học cơ sở.

Thông tin trường học

Tên chính thức: Trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm
Tên viết tắt: Trường THCS Châu Văn Liêm
Địa chỉ hiện hành: 93 Phan Đăng Lưu, phường Cầu Kiệu, TP. Hồ Chí Minh
Địa chỉ trước sắp xếp: 93 Phan Đăng Lưu, Phường 7, Quận Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh
Loại hình: Trường trung học cơ sở công lập
Cấp học: Trung học cơ sở
Khối lớp: Lớp 6 – Lớp 9
Hình thành: Năm 1959
Tên ban đầu: Trường Tư thục Đạt Đức
Quốc lập hóa: Năm 1978
Mang tên Châu Văn Liêm: Từ năm 1979
Giai đoạn bán công: 8/2000 – 7/2005
Trở lại công lập: Tháng 8/2005
Điện thoại: 028 3841 4945
Email: c2chauvanliem.phunhuan.tphcm@moet.edu.vn
Tình trạng: Đang hoạt động.