Caol Ila Distillery – Nhà chưng cất whisky bên Sound of Islay, Scotlan

Được thành lập từ năm 1846, Caol Ila ngày nay là nhà chưng cất có quy mô sản xuất lớn nhất trên đảo. Nhưng khác với một số tên tuổi Islay nổi tiếng nhờ hình ảnh peat smoke mạnh mẽ, Caol Ila xây dựng phong cách tương đối thanh thoát hơn: khói peat, vị biển và oily texture kết hợp cùng trái cây và độ ngọt nhẹ.

Trong một thời gian dài, phần lớn whisky Caol Ila còn đóng vai trò quan trọng phía sau những chai blended Scotch. Chính vì vậy, đây là một distillery rất đáng tìm hiểu để nhìn thấy cả hai thế giới của Scotch Whisky: Single Malt mang tên nhà chưng cất và malt whisky được tạo ra để phục vụ nghệ thuật blending.

Thành lập năm 1846

Caol Ila Distillery được Hector Henderson thành lập năm 1846.

Địa điểm được lựa chọn tại một vùng tương đối hẻo lánh trên bờ Sound of Islay, gần Port Askaig ở phía Đông Bắc hòn đảo.

Nguồn nước sạch là một trong những lý do quan trọng để xây dựng distillery tại đây.

Trong thế kỷ XIX, vị trí ven biển cũng mang lại một lợi thế khác: giao thông đường thủy.

Khi hệ thống đường bộ trên Islay còn hạn chế, tàu hơi nước có thể đưa than, barley và các vật tư cần thiết tới nhà chưng cất, rồi mang những thùng whisky trở lại mainland Scotland.

Trong hơn một thế kỷ, biển vì vậy vừa là cảnh quan vừa là tuyến giao thông quan trọng của Caol Ila.

Caol Ila nghĩa là “Sound of Islay”

Tên Caol Ila bắt nguồn từ tiếng Gaelic và có nghĩa là “Sound of Islay” – eo biển ngăn cách đảo Islay với đảo Jura.

Tên gọi phản ánh rất trực tiếp vị trí của nhà chưng cất.

Từ Caol Ila có thể nhìn qua vùng nước hẹp về phía những ngọn núi Paps of Jura trên đảo Jura.

Tên Caol Ila thường được phát âm gần với “Cull-Eela”.

Đây cũng là một trong những trường hợp mà tên nhà chưng cất, địa lý và character của whisky liên kết khá rõ với nhau.

Một distillery gần Port Askaig

Caol Ila nằm gần Port Askaig, một trong những cửa ngõ đường biển quan trọng của Islay.

Từ đây có các tuyến ferry kết nối Islay với mainland Scotland và đảo Jura.

Nếu phần lớn những distillery nổi tiếng phía Nam Islay như Laphroaig, Lagavulin và Ardbeg nằm dọc bờ biển phía Đông Nam, Caol Ila lại nằm ở phía Đông Bắc.

Vị trí này tạo cho nhà chưng cất một cảnh quan rất riêng với Sound of Islay nằm ngay trước mặt và Jura ở phía bên kia.

Nguồn nước từ Loch nam Ban

Nguồn nước chính của Caol Ila đến từ Loch nam Ban.

Nước ngọt từ khu vực này chảy qua lớp đá vôi trước khi được sử dụng trong quá trình sản xuất whisky.

Trong lịch sử, nguồn nước tại đây không chỉ được sử dụng để làm whisky.

Dòng nước còn từng cung cấp năng lượng cho các thiết bị vận chuyển barley và tạo áp lực cho hệ thống chữa cháy của distillery.

Ngày nay Loch nam Ban vẫn là nguồn nước quan trọng tạo nên nền tảng cho hoạt động sản xuất Caol Ila.

Barley được malt tại Port Ellen

Caol Ila hiện không tự thực hiện toàn bộ quá trình floor malting tại distillery.

Malted barley được cung cấp từ Port Ellen Maltings trên Islay.

Đây là cơ sở malting quy mô lớn cung cấp malt cho nhiều nhà chưng cất trên đảo.

Thông qua việc kiểm soát mức độ peat của malt, Caol Ila có thể sản xuất những loại spirit khác nhau.

Phong cách được biết đến rộng rãi nhất vẫn là peated Caol Ila, nhưng distillery cũng có những giai đoạn sản xuất unpeated spirit.

Phá bỏ và xây dựng lại đầu thập niên 1970

Một trong những dấu mốc quan trọng nhất trong lịch sử Caol Ila xảy ra vào đầu thập niên 1970.

Nhu cầu Scotch Whisky tăng lên khiến năng lực của distillery cũ không còn đáp ứng được yêu cầu sản xuất.

Thay vì chỉ mở rộng từng phần, phần lớn nhà chưng cất lịch sử được phá bỏ và xây dựng lại.

Trong quá trình này, số lượng pot still được tăng lên thành sáu still.

Điều đáng chú ý là những chiếc still mới được tái tạo dựa trên hình dáng của hệ thống cũ.

Mục tiêu là tăng công suất nhưng vẫn cố gắng duy trì character của spirit Caol Ila.

Chính vì vậy, Caol Ila ngày nay có diện mạo tương đối hiện đại so với nhiều distillery Islay thế kỷ XIX, nhưng phong cách whisky vẫn duy trì mối liên hệ với quá khứ.

Sáu pot still và quy mô lớn nhất Islay

Hệ thống chưng cất hiện nay của Caol Ila gồm sáu copper pot still.

Quy mô này giúp Caol Ila trở thành nhà chưng cất có sản lượng lớn nhất trên đảo Islay.

Điều đó tạo nên một sự tương phản khá thú vị.

Caol Ila nằm trong một vịnh nhỏ, phía trước là Sound of Islay và Jura, tạo cảm giác tương đối biệt lập.

Nhưng phía sau cảnh quan ấy lại là một production site có vai trò rất lớn trong hệ thống Scotch Whisky của Diageo.

Phong cách Caol Ila – peat nhưng thanh thoát

Caol Ila là whisky peat, nhưng character thường khác với hình dung về những Islay malt nặng và dày.

Nhà chưng cất mô tả whisky của mình với oily texture, light-bodied peat, vị biển, seaweed và sweet smoke.

Một số expression còn thể hiện citrus, trái cây tươi, pepper và mineral character.

Khói của Caol Ila vì vậy thường được cảm nhận theo hướng tương đối sạch và thanh thoát.

Đây cũng là lý do Caol Ila 12 Year Old thường được xem là một điểm tiếp cận khá phù hợp cho người muốn bắt đầu khám phá peated Islay Single Malt.

Caol Ila cũng sản xuất unpeated spirit

Một điểm ít người mới tìm hiểu biết đến là Caol Ila không chỉ sản xuất peated whisky.

Distillery còn có những giai đoạn sản xuất unpeated spirit.

Các phiên bản unpeated Caol Ila từng xuất hiện trong những đợt Special Releases và thể hiện một hướng character khác: floral hơn và gần với phong cách Highland malt hơn so với profile peat quen thuộc.

Điều này cho thấy character của một distillery không chỉ được quyết định bởi vị trí địa lý.

Thay đổi mức peat của malt có thể giúp cùng một hệ thống still tạo ra những hướng spirit khá khác nhau.

Caol Ila và Johnnie Walker

Một phần quan trọng trong lịch sử Caol Ila nằm ở thế giới blending.

Lượng lớn malt whisky được sản xuất tại đây đã được sử dụng như một thành phần trong những blended Scotch.

Trong hệ thống Diageo hiện nay, Caol Ila có mối liên hệ đặc biệt với Johnnie Walker.

Diageo xem Caol Ila là một trong bốn distillery đại diện cho “Four Corners of Scotland” của Johnnie Walker, cùng với Cardhu, Clynelish và Glenkinchie.

Bốn nhà chưng cất này đại diện cho những vùng và character khác nhau góp phần hình thành thế giới hương vị của Johnnie Walker.

Caol Ila đại diện cho Islay và yếu tố smoke.

Từ blending malt đến Single Malt

Trong phần lớn lịch sử, Caol Ila được biết đến trong ngành nhiều hơn với vai trò malt dành cho blending.

Điều này khiến tên tuổi nhà chưng cất từng ít được người tiêu dùng phổ thông nhận biết hơn một số distillery khác trên Islay.

Tuy nhiên, khi thị trường Single Malt phát triển, Caol Ila dần có vị trí riêng dưới chính tên của mình.

Caol Ila 12 Year Old trở thành expression tiêu biểu và là một trong những chai dễ nhận biết nhất của distillery.

Bên cạnh đó còn có các expression lâu năm, Distillers Edition, Special Releases và nhiều independent bottling.

Nhờ vậy, người thưởng thức ngày nay có thể khám phá trực tiếp distillery character vốn trong lịch sử thường nằm phía sau những chai blended Scotch.

Caol Ila 12 Year Old – điểm khởi đầu của nhà chưng cất

Trong các phiên bản chính thức, Caol Ila 12 Year Old là chai đại diện rõ nhất cho house style.

Whisky thường thể hiện sự kết hợp giữa smoke, citrus, malt, vị mặn và ảnh hưởng maritime.

Cấu trúc không quá nặng khiến Caol Ila 12 trở thành một cách tương đối dễ tiếp cận để hiểu peat whisky của Islay.

Ngoài 12 Year Old, các phiên bản như Caol Ila 18 Year Old cho thấy spirit phát triển như thế nào khi có thêm thời gian maturation.

Caol Ila Moch lại là một expression không nhấn mạnh age statement, được lựa chọn chủ yếu dựa trên profile hương vị.

Một trong những cảnh quan distillery đặc biệt của Islay

Stillhouse của Caol Ila có những cửa kính lớn nhìn thẳng ra Sound of Islay.

Từ đây có thể quan sát đảo Jura và đặc biệt là Paps of Jura ở phía bên kia mặt nước.

Khung cảnh này trở thành một trong những hình ảnh nhận diện của distillery.

Nếu Bowmore gắn với Loch Indaal, Bunnahabhain nhìn ra Sound of Islay từ phía Bắc, thì Caol Ila nằm gần như trực diện với Jura ở phía bên kia eo biển.

Địa lý vì vậy là một phần không thể tách rời khi tìm hiểu Caol Ila.

Visitor Centre mới từ năm 2022

Caol Ila hiện là một trong những brand home quan trọng của Diageo tại Scotland.

Sau dự án cải tạo kéo dài nhiều năm, visitor experience mới chính thức mở cửa năm 2022.

Dự án là một phần trong khoản đầu tư £185 triệu của Diageo vào du lịch Scotch Whisky.

Không gian mới có khu vực storytelling, tasting, retail và bar với cửa kính lớn nhìn về phía Jura.

Caol Ila cũng là địa điểm cuối cùng trong bốn “Four Corners” của Johnnie Walker được Diageo hoàn thành quá trình nâng cấp visitor experience.

Nhà chưng cất hiện tổ chức distillery tour và nhiều hình thức whisky tasting cho khách tham quan.

Caol Ila – nhà chưng cất lớn nhưng tương đối thầm lặng của Islay

Trên bản đồ whisky Islay, Caol Ila có một vị trí khá đặc biệt.

Đây là distillery lớn nhất trên đảo, nhưng trong nhiều thập niên tên của nó lại ít xuất hiện trước người tiêu dùng hơn những thương hiệu Islay nổi tiếng khác.

Lý do nằm ở vai trò của whisky.

Một lượng lớn spirit Caol Ila được tạo ra để phục vụ blending, nơi character của nó trở thành một phần trong một sản phẩm lớn hơn thay vì xuất hiện riêng trên nhãn chai.

Sự phát triển của Single Malt đã thay đổi điều đó.

Ngày nay Caol Ila vừa là một thành phần quan trọng trong thế giới Johnnie Walker, vừa có bản sắc rõ ràng với tư cách một Islay Single Malt.

Với Mapstore, Caol Ila Distillery vì vậy không chỉ là một địa điểm sản xuất whisky bên Sound of Islay. Đây còn là nơi giúp người tìm hiểu nhìn thấy mối liên hệ giữa peat whisky, Single Malt và nghệ thuật blending – ba lớp quan trọng trong lịch sử Scotch Whisky.

Thông tin Caol Ila Distillery

Tên: Caol Ila Distillery
Phát âm gần đúng: Cull-Eela
Ý nghĩa tên gọi: Sound of Islay
Loại: Single Malt Scotch Whisky Distillery
Vùng whisky: Islay
Địa điểm: Gần Port Askaig, Isle of Islay, Scotland
Địa chỉ: Port Askaig, Isle of Islay, PA46 7RL, Scotland
Thành lập: 1846
Người sáng lập: Hector Henderson
Tái xây dựng: Đầu thập niên 1970
Chủ sở hữu hiện nay: Diageo
Nguồn nước: Loch nam Ban
Malted barley: Chủ yếu từ Port Ellen Maltings
Hệ thống chưng cất: 6 copper pot still
Quy mô: Nhà chưng cất lớn nhất trên Islay theo thông tin hiện tại của thương hiệu
Phong cách chủ đạo: Peated, oily, maritime, light-bodied và sweet smoke
Unpeated spirit: Có sản xuất theo từng giai đoạn
Vai trò blending: Thành phần quan trọng trong hệ thống blended Scotch của Diageo
Liên hệ Johnnie Walker: Một trong Four Corners of Scotland
Dòng tiêu biểu: Caol Ila 12 Year Old, Caol Ila 18 Year Old, Caol Ila Moch và Distillers Edition
Visitor Centre: Có
Visitor experience mới: Mở năm 2022
Tình trạng: Đang hoạt động