Nhà thờ Giáo xứ Lý Sơn – Giáo hạt Quảng Ngãi, Giáo phận Qui Nhơn
Nhà thờ Giáo xứ Lý Sơn, mang tước hiệu Thánh Tâm Chúa Giêsu, là nhà thờ Công giáo thuộc Giáo hạt Quảng Ngãi, Giáo phận Qui Nhơn, tọa lạc tại thôn Đông, khu vực An Hải trên đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
Lịch sử cộng đoàn Công giáo Lý Sơn bắt đầu từ năm 1959, khi công cuộc truyền giáo được khai mở trên huyện đảo. Từ một giáo điểm nhỏ giữa biển khơi, cộng đoàn từng bước hình thành và phát triển, được nâng lên thành Giáo xứ Lý Sơn vào tháng 7/1995.
Ngôi nhà thờ hiện nay được đặt viên đá xây dựng ngày 20/07/2012 và được khánh thành, cung hiến ngày 13/08/2014. Giáo xứ có lịch sử gắn bó đặc biệt với các linh mục và tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế, những người đã hiện diện và phục vụ cộng đoàn Công giáo trên đảo từ năm 1965.
Khởi đầu cộng đoàn Công giáo Lý Sơn năm 1959
Lý Sơn là một hòn đảo nằm ngoài khơi tỉnh Quảng Ngãi. Trong nhiều năm, khoảng cách với đất liền tạo nên những điều kiện đặc thù cho đời sống của cộng đồng dân cư cũng như hoạt động của các tổ chức tôn giáo trên đảo.
Năm 1959, ông Dương Minh Giáng, nhân viên ngành Y tế Quảng Ngãi và là thành viên Công giáo Tiến hành Giáo hạt Quảng Ngãi, được phái đến Lý Sơn. Trong thời gian làm việc tại đây, ông đồng thời trở thành người tiên phong trong công cuộc truyền giáo trên đảo.
Sau một thời gian, Ban Công giáo Tiến hành Lý Sơn được thành lập với những tín hữu đầu tiên. Tư gia của ông Bùi Đài được sử dụng làm nhà nguyện tạm cho cộng đoàn.
Đây được xem là điểm khởi đầu của cộng đoàn Công giáo Lý Sơn.
Những ngôi nhà thờ đầu tiên trên đảo
Đầu năm 1963, nhà thờ Lý Sơn được khởi công xây dựng tại thôn Đông. Tuy nhiên, đến tháng 11/1963, do những biến động của tình hình xã hội lúc bấy giờ, việc xây dựng phải tạm ngưng.
Năm 1965, cha Tôma Phạm Hữu Thiện thuộc Dòng Chúa Cứu Thế, từ trung tâm Châu Ổ, được sai đến chăm sóc cộng đoàn và tiếp tục công việc xây dựng nhà thờ.
Từ thời điểm này, Dòng Chúa Cứu Thế bắt đầu gắn bó lâu dài với đời sống mục vụ của cộng đoàn Công giáo Lý Sơn.
Trong những năm tiếp theo, các linh mục và tu sĩ không chỉ chăm sóc đời sống của giáo dân mà còn tham gia nhiều hoạt động giáo dục và xã hội tại địa phương.
Thành lập Giáo xứ Lý Sơn năm 1995
Trải qua nhiều giai đoạn phát triển và biến động, cộng đoàn Lý Sơn từng là một giáo họ trực thuộc Giáo xứ Châu Ổ.
Đến tháng 7/1995, Đức cha Phaolô Huỳnh Đông Các, Giám mục Giáo phận Qui Nhơn, chính thức nâng Giáo họ Lý Sơn lên thành Giáo xứ Lý Sơn.
Đây là giáo xứ thứ 34 của Giáo phận Qui Nhơn vào thời điểm được thành lập.
Từ đây, Lý Sơn chính thức trở thành một giáo xứ độc lập, phụ trách cộng đoàn Công giáo trên toàn khu vực đảo Lý Sơn.
Vì vậy cần phân biệt rõ:
1959: bắt đầu hình thành cộng đoàn và công cuộc truyền giáo tại Lý Sơn.
1963: khởi công xây dựng nhà thờ thời kỳ đầu.
1965: Dòng Chúa Cứu Thế bắt đầu trực tiếp chăm sóc mục vụ tại Lý Sơn.
Tháng 7/1995: Giáo họ Lý Sơn được nâng lên thành Giáo xứ Lý Sơn.
20/07/2012: đặt viên đá đầu tiên xây dựng ngôi nhà thờ hiện nay.
13/08/2014: khánh thành và cung hiến nhà thờ mới.
Đây là những mốc Mapstore nên lưu riêng để tránh nhầm giữa lịch sử cộng đoàn, thời điểm thành lập giáo xứ và lịch sử công trình nhà thờ.
Xây dựng Nhà thờ Giáo xứ Lý Sơn hiện nay
Sau nhiều thập niên sử dụng và trải qua tác động của thời gian, khí hậu biển đảo cùng nhiều biến động lịch sử, ngôi nhà thờ cũ dần xuống cấp và không còn bảo đảm nhu cầu sinh hoạt của cộng đoàn.
Ngày 20/07/2012, Đức cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi, Giám mục Giáo phận Qui Nhơn, chủ sự lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng Nhà thờ Giáo xứ Lý Sơn mới.
Nhà thờ được xây dựng trên vị trí của ngôi nhà thờ cũ nhưng có quy mô lớn hơn để đáp ứng nhu cầu của giáo xứ.
Cùng với công trình nhà thờ, khuôn viên còn được bổ sung các hạng mục phục vụ sinh hoạt của cộng đoàn.
Khánh thành và cung hiến ngày 13/08/2014
Sau hơn hai năm xây dựng, Nhà thờ Giáo xứ Lý Sơn được hoàn thành.
Ngày 13/08/2014, Đức cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi chủ sự lễ khánh thành và cung hiến nhà thờ.
Tham dự sự kiện còn có Đức Tổng Giám mục Leopoldo Girelli, khi đó là Đại diện Tòa Thánh không thường trú tại Việt Nam, cùng các linh mục Giáo phận Qui Nhơn, Dòng Chúa Cứu Thế, các tu sĩ và giáo dân.
Ngôi nhà thờ được cung hiến với tước hiệu Thánh Tâm Chúa Giêsu.
Tước hiệu nhà thờ và bổn mạng Giáo xứ Lý Sơn
Một điểm cần phân biệt trong dữ liệu về Giáo xứ Lý Sơn là tước hiệu nhà thờ và bổn mạng giáo xứ.
Ngôi Nhà thờ Giáo xứ Lý Sơn được cung hiến với tước hiệu:
Thánh Tâm Chúa Giêsu
Trong khi tài liệu lược sử chính thức của Giáo phận Qui Nhơn ghi bổn mạng Giáo xứ Lý Sơn là:
Thánh Phêrô và Thánh Phaolô Tông đồ
Vì vậy, dữ liệu Mapstore nên lưu hai trường thông tin này riêng biệt để bảo đảm chính xác.
Dòng Chúa Cứu Thế và Giáo xứ Lý Sơn
Lịch sử Giáo xứ Lý Sơn có mối liên hệ đặc biệt với Dòng Chúa Cứu Thế.
Từ năm 1965, cha Tôma Phạm Hữu Thiện thuộc Dòng Chúa Cứu Thế được sai từ Châu Ổ ra đảo chăm sóc cộng đoàn.
Sau đó, nhiều thế hệ linh mục và tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế tiếp tục đảm nhận công việc mục vụ tại Lý Sơn.
Trong điều kiện một giáo xứ nằm biệt lập ngoài đảo, các linh mục không chỉ phục vụ cộng đoàn Công giáo mà trong từng giai đoạn còn tham gia các hoạt động giáo dục, khuyến học và hỗ trợ cộng đồng địa phương.
Sự hiện diện kéo dài nhiều thập niên của Dòng Chúa Cứu Thế vì vậy trở thành một phần quan trọng trong lịch sử hình thành và phát triển của Giáo xứ Lý Sơn.
Kiến trúc Nhà thờ Giáo xứ Lý Sơn
Nhà thờ hiện nay được xây dựng theo hướng kết hợp giữa những đường nét kiến trúc nhà thờ truyền thống và hình thức tương đối hiện đại.
Công trình có bố cục cân đối, không gian thánh đường trang nghiêm và khuôn viên tương đối thoáng.
Điểm đặc biệt của nhà thờ nằm ở vị trí giữa không gian biển đảo Lý Sơn. Khác với những nhà thờ nằm trong các khu dân cư đô thị, cảnh quan xung quanh tạo cho công trình một nét riêng gắn với môi trường tự nhiên và đời sống của cư dân trên đảo.
Giáo xứ Công giáo trên đảo Lý Sơn
Địa bàn của Giáo xứ Lý Sơn bao gồm khu vực đảo Lý Sơn.
Theo thống kê được Giáo phận Qui Nhơn công bố trong lược sử giáo xứ, đến cuối năm 2019, Giáo xứ Lý Sơn được chia thành 4 giáo khu, với 142 gia đình và 521 giáo dân.
Các giáo khu phân bố tại các khu vực An Vĩnh và An Hải, trong đó Nhà thờ Giáo xứ Lý Sơn nằm tại thôn Đông, An Hải.
Vị trí biệt lập ngoài đảo tạo nên một đặc điểm khác biệt của Giáo xứ Lý Sơn so với phần lớn các giáo xứ khác thuộc Giáo hạt Quảng Ngãi.
Giá trị lịch sử và cộng đồng
Nhà thờ Giáo xứ Lý Sơn gắn với hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển của cộng đoàn Công giáo trên đảo.
Từ những tín hữu đầu tiên năm 1959, cộng đoàn từng bước hình thành nhà nguyện, xây dựng nhà thờ, trải qua những giai đoạn gián đoạn và phục hồi trước khi chính thức trở thành Giáo xứ Lý Sơn vào năm 1995.
Ngôi nhà thờ hiện nay, được đặt viên đá năm 2012 và cung hiến năm 2014, tiếp nối lịch sử của những công trình nhà thờ trước đó.
Bên cạnh chức năng là trung tâm sinh hoạt của Giáo xứ Lý Sơn, nhà thờ còn là một công trình tôn giáo đáng chú ý trong cảnh quan và lịch sử cộng đồng trên đảo Lý Sơn.
Thông tin địa điểm
Tên chính: Nhà thờ Giáo xứ Lý Sơn
Tên thường gọi: Nhà thờ Lý Sơn
Tước hiệu nhà thờ: Thánh Tâm Chúa Giêsu
Bổn mạng giáo xứ: Thánh Phêrô và Thánh Phaolô Tông đồ
Giáo xứ: Giáo xứ Lý Sơn
Giáo hạt: Giáo hạt Quảng Ngãi
Giáo phận: Giáo phận Qui Nhơn
Khai mở cộng đoàn: 1959
Dòng Chúa Cứu Thế hiện diện: từ năm 1965
Thành lập giáo xứ: tháng 7/1995
Đặt viên đá nhà thờ hiện nay: 20/07/2012
Khánh thành và cung hiến: 13/08/2014
Địa điểm: Thôn Đông, khu vực An Hải, đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
Loại hình: Nhà thờ giáo xứ – nhà thờ Công giáo
