Nhà thờ Giáo xứ Văn Thánh – Giáo phận Phan Thiết

Giáo xứ nhận Thánh Luca Tông Đồ làm bổn mạng, kính lễ vào ngày 18/10 hằng năm.

Nhà thờ hiện nay được xây dựng từ năm 2016 và khánh thành, cung hiến năm 2017, trở thành trung tâm sinh hoạt của cộng đồng Công giáo tại khu vực Văn Thánh – Phú Tài.

Sự hình thành cộng đồng Văn Thánh

Văn Thánh trước đây là vùng chuyên canh nông nghiệp nằm ở khu vực tả ngạn cuối hạ lưu sông Cà Ty.

Từ cuối những năm 1990, dân cư từ nhiều khu vực của Phan Thiết và các địa phương khác bắt đầu đến đây sinh sống.

Sau các đợt tái định cư vào năm 1997, 2004 và 2006, ba cụm dân cư Văn Thánh 1, Văn Thánh 2 và Văn Thánh 3 dần được hình thành.

Trong số những gia đình đến lập nghiệp có các gia đình Công giáo đến từ nhiều vùng miền khác nhau.

Thành lập Giáo họ Văn Thánh năm 2002

Tháng 3/2002, linh mục Giacôbê Lê Đức Trung, khi đó phụ trách Giáo xứ Thánh Mẫu, thành lập Giáo họ Văn Thánh trực thuộc Giáo xứ Thánh Mẫu.

Thời điểm ban đầu, cộng đoàn chỉ có 28 gia đình Công giáo.

Do chưa có nhà thờ riêng, từ năm 2002 đến 2006, Thánh lễ Chúa nhật được cử hành tại nhà một gia đình giáo dân.

Từ năm 2006 đến năm 2016, các linh mục Giáo xứ Thánh Mẫu tiếp tục đến cử hành Thánh lễ Chúa nhật tại một gia đình khác trong khu vực.

Đây là giai đoạn đặt nền móng cho cộng đoàn Văn Thánh sau này.

Từ Thánh Phanxicô Xaviê đến Thánh Luca Tông Đồ

Năm 2010, Giáo họ Văn Thánh nhận Thánh Phanxicô Xaviê làm bổn mạng.

Khi công trình Nhà thờ Văn Thánh được triển khai, bổn mạng của giáo họ được đổi sang Thánh Luca.

Từ đó, Thánh Luca Tông Đồ trở thành vị bổn mạng gắn với cộng đoàn Văn Thánh.

Khi Văn Thánh được nâng lên thành giáo xứ năm 2023, Thánh Luca Tông Đồ tiếp tục là bổn mạng chính thức của giáo xứ, kính lễ ngày 18/10 hằng năm.

Xây dựng Nhà thờ Văn Thánh

Sau nhiều năm phải tổ chức Thánh lễ tại nhà giáo dân, cộng đoàn từng bước chuẩn bị xây dựng một ngôi nhà thờ riêng.

Ngày 08/03/2016, Đức cha Giuse Vũ Duy Thống chủ sự Thánh lễ và nghi thức đặt viên đá đầu tiên xây dựng Nhà thờ Văn Thánh.

Công trình do linh mục Phêrô Nguyễn Đình Sáng, Quản lý Giáo phận Phan Thiết lúc bấy giờ, đảm trách.

Sau hơn một năm xây dựng, ngôi thánh đường được hoàn thành.

Ngày 09/06/2017, Đức cha Tôma Nguyễn Văn Trâm, Giám quản Tông Tòa Giáo phận Phan Thiết, chủ sự Thánh lễ cung hiến và khánh thành Nhà thờ Văn Thánh.

Từ đây, cộng đoàn có một ngôi thánh đường ổn định phục vụ các hoạt động phụng vụ và sinh hoạt chung.

Trở thành Giáo họ Biệt lập Văn Thánh

Sau khi nhà thờ hoàn thành, đời sống cộng đoàn bước sang một giai đoạn phát triển mới.

Ngày 22/05/2018, Đức cha Tôma Nguyễn Văn Trâm đưa linh mục Phanxicô Xaviê Phạm Quyền đến nhận nhiệm vụ quản nhiệm Giáo họ Biệt lập Văn Thánh.

Đây cũng là lần đầu tiên kể từ khi thành lập, Văn Thánh có một linh mục hiện diện thường xuyên để trực tiếp chăm sóc cộng đoàn.

Các hoạt động của giáo họ từ đó được tổ chức ngày càng ổn định hơn.

Các lớp giáo lý Khai tâm, Xưng tội, Thêm sức, Dự tòng và Hôn nhân được tổ chức; nhiều hội đoàn và nhóm sinh hoạt cộng đồng cũng từng bước hình thành.

Thành lập Giáo xứ Văn Thánh năm 2023

Sau hơn hai thập niên kể từ ngày thành lập giáo họ, Văn Thánh chính thức bước sang một dấu mốc mới.

Ngày 11/12/2023, Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng, Giám mục Giáo phận Phan Thiết, ban quyết định thành lập Giáo xứ Văn Thánh.

Linh mục Phêrô Lê Trọng Tạo được bổ nhiệm làm quản xứ tiên khởi.

Như vậy, hành trình của cộng đoàn trải qua ba giai đoạn chính:

2002: thành lập Giáo họ Văn Thánh thuộc Giáo xứ Thánh Mẫu.

2018: trở thành Giáo họ Biệt lập Văn Thánh.

2023: chính thức thành lập Giáo xứ Văn Thánh.

Đây là quá trình phát triển từ một cộng đoàn chỉ có 28 gia đình Công giáo thành một giáo xứ độc lập thuộc Giáo phận Phan Thiết.

Một cộng đoàn hình thành cùng khu dân cư mới

Một đặc điểm đáng chú ý của Giáo xứ Văn Thánh là thành phần cộng đoàn khá đa dạng.

Các gia đình Công giáo tại đây đến từ nhiều giáo phận và nhiều vùng miền khác nhau ở miền Bắc, miền Trung và miền Nam.

Họ đến khu vực Văn Thánh lập nghiệp cùng với quá trình hình thành các khu dân cư mới.

Sinh kế của người dân cũng đa dạng, từ đi biển, làm công nhân đến buôn bán và các ngành nghề khác.

Vì vậy, lịch sử Giáo xứ Văn Thánh gắn khá rõ với quá trình di dân, tái định cư và đô thị hóa của khu vực Phú Tài – Phan Thiết từ cuối những năm 1990.

Các cộng đoàn tu trì và hoạt động xã hội

Khu vực Văn Thánh còn có sự hiện diện của một số cộng đoàn tu trì.

Năm 2017, Hội dòng Mến Thánh Giá Nha Trang xây dựng Tổ ấm Huynh Đệ, phục vụ các em khuyết tật. Đến năm 2018, một cơ sở giữ trẻ tiếp tục được hình thành.

Cũng trong năm 2017, Tu đoàn Nữ Chúa Kitô Tôi Tớ đến thành lập cộng đoàn và tham gia phục vụ bệnh nhân theo phương pháp Đông y.

Những hoạt động này tạo thêm một nét riêng cho đời sống cộng đồng tại khu vực Giáo xứ Văn Thánh.

Cộng đoàn Giáo xứ Văn Thánh ngày nay

Từ 28 gia đình Công giáo khi Giáo họ Văn Thánh được thành lập năm 2002, cộng đoàn đã phát triển đáng kể.

Theo Kỷ yếu Giáo phận Phan Thiết cập nhật năm 2025, Giáo xứ Văn Thánh có khoảng 1.030 giáo dân.

Bên cạnh các Thánh lễ, giáo xứ duy trì hoạt động giáo lý và các hội đoàn dành cho nhiều thành phần trong cộng đoàn.

Sự phát triển từ một giáo họ nhỏ đến một giáo xứ độc lập trong hơn 20 năm phản ánh khá rõ sự thay đổi dân cư tại khu vực Văn Thánh.

Bổn mạng Thánh Luca Tông Đồ

Giáo xứ Văn Thánh nhận Thánh Luca Tông Đồ làm bổn mạng.

Lễ kính được cử hành vào ngày 18/10 hằng năm.

Tên Thánh Luca bắt đầu gắn với cộng đoàn trong thời gian xây dựng nhà thờ và tiếp tục được giữ làm bổn mạng khi Văn Thánh chính thức trở thành giáo xứ.

Đây là một trong những dịp quan trọng trong sinh hoạt thường niên của cộng đoàn.

Giá trị lịch sử và cộng đồng

Giáo xứ Văn Thánh không phải là một giáo xứ cổ của Giáo phận Phan Thiết, nhưng lại là một trường hợp khá điển hình cho quá trình hình thành các cộng đoàn Công giáo mới trong bối cảnh đô thị hóa.

Từ những khu dân cư mới hình thành sau các đợt tái định cư, 28 gia đình Công giáo được quy tụ thành giáo họ năm 2002.

Sau đó cộng đoàn có nhà thờ riêng vào năm 2017, trở thành giáo họ biệt lập năm 2018 và chính thức được nâng lên thành giáo xứ năm 2023.

Ngày nay, Nhà thờ Giáo xứ Văn Thánh tiếp tục là trung tâm sinh hoạt tôn giáo và cộng đồng của hơn một nghìn giáo dân tại khu vực Phú Tài, Phan Thiết.

Thông tin địa điểm

Tên: Nhà thờ Giáo xứ Văn Thánh
Tên thường gọi: Nhà thờ Văn Thánh
Giáo xứ: Giáo xứ Văn Thánh
Giáo phận: Giáo phận Phan Thiết
Bổn mạng: Thánh Luca Tông Đồ
Ngày lễ bổn mạng: 18/10
Địa chỉ theo Kỷ yếu Giáo phận: Khu phố 6, phường Phú Tài, TP. Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận
Thành lập Giáo họ Văn Thánh: 03/2002
Số gia đình ban đầu: 28 gia đình Công giáo
Đặt viên đá xây dựng nhà thờ: 08/03/2016
Cung hiến và khánh thành nhà thờ: 09/06/2017
Thành lập Giáo họ Biệt lập: 22/05/2018
Thành lập Giáo xứ Văn Thánh: 11/12/2023
Giáo dân: khoảng 1.030 người (Kỷ yếu 2025)
Loại hình: Nhà thờ Công giáo – cơ sở tôn giáo và sinh hoạt cộng đồng.