Trường Tiểu học Đông Ba – 99 Phan Đăng Lưu, phường Cầu Kiệu, TP.HCM

Tên gọi Đông Ba bắt nguồn trực tiếp từ địa danh nơi ngôi trường hình thành. Trải qua nhiều giai đoạn thay đổi về tổ chức, cơ sở vật chất và địa giới hành chính, trường vẫn duy trì chức năng giáo dục tiểu học và trở thành một địa điểm quen thuộc trên trục Phan Đăng Lưu.

Tổng quan Trường Tiểu học Đông Ba

Trường Tiểu học Đông Ba thực hiện chức năng giáo dục cấp tiểu học từ lớp 1 đến lớp 5, phục vụ nhu cầu học tập của trẻ em trên địa bàn.

Cơ sở hiện nay của trường nằm tại số 99 Phan Đăng Lưu. Đây là khu vực dân cư hình thành lâu năm, nằm gần Phan Xích Long, Cầm Bá Thước và nhiều tuyến đường kết nối Phú Nhuận với Bình Thạnh trước đây.

Điểm đáng chú ý của Trường Tiểu học Đông Ba là tên trường không được đặt theo một nhân vật lịch sử như nhiều trường học khác trong khu vực mà bắt nguồn từ chính địa danh Đông Ba của Phú Nhuận xưa.

Nguồn gốc tên gọi Đông Ba

Trước năm 1975, Phú Nhuận là một xã thuộc quận Tân Bình, tỉnh Gia Định. Địa bàn xã khi đó được chia thành tám ấp và tên gọi của các ấp phần lớn phản ánh vị trí địa lý.

Phía Tây có Tây Nhất, Tây Nhì và Tây Ba; khu vực giữa có Trung Nhất, Trung Nhì; phía Đông gồm Đông Nhất, Đông Nhì và Đông Ba.

Ấp Đông Ba nằm ở phía Đông của xã Phú Nhuận, gần khu vực giao nhau giữa đường Chi Lăng – nay là Phan Đăng Lưu – và đường Trịnh Minh Thế – nay là Cầm Bá Thước.

Tên Trường Tiểu học Đông Ba được hình thành từ địa danh này và được duy trì cho đến ngày nay. Vì vậy, tên trường đồng thời lưu giữ một lớp địa danh cũ trong lịch sử đô thị Phú Nhuận.

Quá trình hình thành

Năm 1966, để giải quyết nhu cầu lớp học của Trường Chi Lăng 2, một cơ sở gồm 5 phòng học tạm được xây dựng tại khu vực ấp Đông Ba. Ban đầu đây là một chi nhánh của Trường Chi Lăng 2, ngôi trường sau này trở thành Trường Tiểu học Cao Bá Quát.

Ngày 18/8/1972, cơ sở này được tách thành trường riêng và chính thức mang tên Đông Ba, theo tên ấp nơi trường tọa lạc.

Năm 1973, ngoài 5 phòng học ban đầu, người dân địa phương tiếp tục đóng góp xây dựng thêm 6 phòng học và một phòng làm việc. Chi tiết này cho thấy quá trình hình thành ngôi trường có sự tham gia trực tiếp của cộng đồng dân cư tại địa phương.

Sau năm 1975, tên gọi và tổ chức của trường tiếp tục được điều chỉnh. Ngày 31/5/1975, trường mang tên Đông Ba A; đến năm 1979, tên Đông Ba được sử dụng trở lại.

Xây dựng cơ sở mới năm 2005

Cùng với sự phát triển dân cư và nhu cầu giáo dục tại Phú Nhuận, cơ sở vật chất của Trường Tiểu học Đông Ba được mở rộng qua nhiều giai đoạn.

Đến năm 1994, trường có khoảng 15 phòng học. Năm 2005, trường được đầu tư xây dựng mới tại địa chỉ 99 Phan Đăng Lưu, hình thành cơ sở trường học hiện nay.

Sau khi xây dựng lại, trường có 19 phòng học cùng 12 phòng chức năng, tạo thêm không gian phục vụ hoạt động giảng dạy, học tập và sinh hoạt của học sinh.

Việc xây dựng mới năm 2005 là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của Trường Tiểu học Đông Ba, chuyển từ cơ sở trường học được hình thành qua nhiều giai đoạn sang một khu trường học được tổ chức tương đối hoàn chỉnh.

Vị trí Trường Tiểu học Đông Ba

Trường tọa lạc tại 99 Phan Đăng Lưu, phường Cầu Kiệu, TP. Hồ Chí Minh. Trước khi TP.HCM thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, địa chỉ này thuộc Phường 7, Quận Phú Nhuận.

Phan Đăng Lưu là một trong những tuyến giao thông quan trọng của khu vực, kết nối Phú Nhuận với Bình Thạnh trước đây. Trường nằm gần khu vực Cầm Bá Thước – Phan Xích Long, nơi có mật độ dân cư, thương mại và dịch vụ cao.

Đối diện và xung quanh khu vực còn có nhiều công trình giáo dục, văn hóa và dịch vụ đã hình thành lâu năm, tạo nên một không gian đô thị đặc trưng của Phú Nhuận.

Không gian đô thị xung quanh

Khu vực 99 Phan Đăng Lưu nằm giữa một khu dân cư có lịch sử phát triển lâu đời. Nhà ở, trường học, cơ sở y tế, cửa hàng và các hoạt động thương mại – dịch vụ đan xen trên các tuyến Phan Đăng Lưu, Cầm Bá Thước và Phan Xích Long.

Gần Trường Tiểu học Đông Ba còn có Trường THCS Châu Văn Liêm, Công viên Văn hóa Phú Nhuận và nhiều công trình công cộng phục vụ cộng đồng địa phương.

Từ Phan Đăng Lưu có thể kết nối về khu vực Bà Chiểu – Bình Thạnh trước đây theo một hướng và khu vực Nguyễn Kiệm – Hoàng Văn Thụ theo hướng còn lại. Các tuyến đường nội khu cũng kết nối trường với khu dân cư Phan Xích Long và trung tâm Phú Nhuận.

Một địa danh giáo dục gắn với lịch sử Phú Nhuận

Giá trị đáng chú ý của Trường Tiểu học Đông Ba không chỉ nằm ở chức năng của một cơ sở giáo dục. Lịch sử ngôi trường còn lưu giữ dấu vết về cách tổ chức địa bàn dân cư của Phú Nhuận trước năm 1975.

Tên gọi Đông Ba bắt nguồn từ ấp Đông Ba; trường ban đầu là một cơ sở nhỏ với 5 phòng học, sau đó được người dân đóng góp xây dựng thêm, trở thành trường độc lập năm 1972 và tiếp tục được mở rộng qua nhiều giai đoạn.

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ khi chính thức mang tên Đông Ba, trường vẫn hoạt động tại khu vực nơi tên gọi này hình thành. Trong quá trình đô thị thay đổi và các đơn vị hành chính nhiều lần được tổ chức lại, tên Đông Ba vẫn được duy trì trên ngôi trường, trở thành một dấu vết địa danh của Phú Nhuận xưa còn hiện diện trong đời sống đô thị ngày nay.

Thông tin trường học

Tên chính thức: Trường Tiểu học Đông Ba
Địa chỉ hiện hành: 99 Phan Đăng Lưu, phường Cầu Kiệu, TP. Hồ Chí Minh
Địa chỉ trước sắp xếp: 99 Phan Đăng Lưu, Phường 7, Quận Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh
Loại hình: Trường tiểu học công lập
Cấp học: Tiểu học
Khối lớp: Lớp 1 – Lớp 5
Nguồn gốc: Hình thành từ cơ sở trường học năm 1966
Thành trường độc lập: 18/8/1972
Nguồn gốc tên gọi: Địa danh ấp Đông Ba của xã Phú Nhuận trước năm 1975
Xây dựng cơ sở mới: Năm 2005
Điện thoại văn phòng: 028 6679 2179
Điện thoại Ban Giám hiệu: 028 6672 9279
Email: c1dongba.phunhuan.tphcm@moet.edu.vn
Tình trạng: Đang hoạt động