Đang tải bài viết…
18-09-2026
3 lượt xem
Bạch Dinh – tòa dinh thự trên sườn Núi Lớn và những lớp lịch sử Vũng Tàu
Trên sườn Núi Lớn nhìn xuống Bãi Trước, Bạch Dinh nổi bật với tòa nhà màu trắng giữa những hàng cây. Nhưng câu chuyện của nơi này bắt đầu từ trước khi dinh thự xuất hiện, đi qua dấu tích phòng thủ cửa biển, thời kỳ thuộc địa, những năm vua Thành Thái bị lưu giữ tại đây và nhiều biến động của Vũng Tàu trong thế kỷ XX.
Một vị trí nhìn ra cửa biển
Bạch Dinh nằm trên sườn phía nam Núi Lớn, ở độ cao khoảng 27 m so với mực nước biển. Phía trước công trình mở về Bãi Trước và vùng biển, phía sau dựa vào sườn núi.
Vị trí ấy đã mang dấu ấn lịch sử từ trước khi tòa dinh thự màu trắng được xây dựng. Trong thế kỷ XIX, khu vực này gắn với thành Phước Thắng, một vị trí phòng thủ hướng ra cửa biển. Khi quân Pháp tấn công Vũng Tàu năm 1859, tuyến phòng thủ tại đây là một trong những nơi diễn ra giao tranh.
Gần bốn thập niên sau, trên sườn núi bắt đầu xuất hiện một công trình mang chức năng hoàn toàn khác. Từ một vị trí nhìn ra biển để phòng thủ, nơi đây dần trở thành dinh thự nghỉ dưỡng của bộ máy thuộc địa.
Từ Villa Blanche đến Bạch Dinh
Năm 1898, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer cho xây dựng một biệt thự trên sườn Núi Lớn. Công trình mang tên Villa Blanche và được hoàn thành vào đầu thế kỷ XX.
Tòa nhà màu trắng nổi bật giữa nền cây xanh, mang nhiều đường nét kiến trúc châu Âu với bố cục cân đối, hệ thống cửa mở rộng và những chi tiết trang trí trên mặt ngoài. Từ chân núi, con đường và những bậc thang dẫn lên công trình tạo nên khoảng chuyển tiếp giữa bờ biển phía dưới với không gian trên sườn Núi Lớn.
Tên gọi Bạch Dinh về sau trở nên quen thuộc với người Vũng Tàu. Nhưng những gì diễn ra tại đây mới khiến công trình vượt ra ngoài câu chuyện của một biệt thự nghỉ dưỡng nhìn ra biển.
Nơi gắn với vua Thành Thái
Một trong những giai đoạn đáng chú ý của Bạch Dinh gắn với vua Thành Thái.
Sau khi bị buộc thoái vị năm 1907, nhà vua được đưa đến Vũng Tàu và có thời gian bị lưu giữ tại Bạch Dinh trước khi bị đưa đi lưu đày. Sự hiện diện của vua Thành Thái khiến tòa dinh thự vốn được xây dựng dưới thời thuộc địa mang thêm một lớp ký ức lịch sử.
Những năm sau đó, Bạch Dinh tiếp tục được sử dụng qua nhiều thời kỳ và gắn với các nhân vật khác nhau. Công trình từng là nơi nghỉ của vua Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu, rồi tiếp tục trải qua những thay đổi cùng Vũng Tàu trong thế kỷ XX.
Ngày nay, Bạch Dinh là nơi lưu giữ và trưng bày nhiều hiện vật, đồng thời đã được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia.
Một tòa nhà, nhiều lớp ký ức
Nhìn từ Bãi Trước, Bạch Dinh hiện lên như một tòa nhà trắng nằm giữa màu xanh của Núi Lớn. Nhưng khi lần ngược lại lịch sử của chính vị trí ấy, cảnh quan trước mắt mang nhiều lớp hơn.
Trước dinh thự từng là một vị trí phòng thủ hướng ra cửa biển. Sau đó xuất hiện Villa Blanche của thời thuộc địa. Tòa nhà rồi gắn với quãng đời đặc biệt của vua Thành Thái, tiếp tục được sử dụng qua những biến động của thế kỷ XX trước khi trở thành một phần di sản của Vũng Tàu.
Bên dưới Núi Lớn, thành phố đã thay đổi qua nhiều thời kỳ. Bãi Trước dần trở thành mặt tiền đô thị, những con đường men theo chân núi nối các không gian ven biển và Vũng Tàu mở rộng về nhiều phía. Trên sườn núi, Bạch Dinh vẫn nhìn ra biển, lưu lại trong cùng một nơi dấu vết của những thời đoạn đã đi qua.
