Giáo xứ Thánh Giuse Lao Công (Chợ Cũ) – Giáo hạt Mỹ Tho, Giáo phận Mỹ Tho

Chợ Cũ – cái tên đi cùng lịch sử Mỹ Tho

Muốn hiểu tên gọi Giáo xứ Chợ Cũ, phải trở lại với lịch sử của khu vực này.

Theo tư liệu Giáo phận Mỹ Tho, nơi được gọi là Chợ Cũ ban đầu chỉ có một căn nhà trệt hình vuông tại góc đường Đinh Bộ Lĩnh và Nguyễn Huỳnh Đức, thuộc xã Điều Hòa của tỉnh Định Tường xưa. Công trình được dựng làm nơi để người dân quanh vùng tập trung mua bán vào mỗi buổi sáng.

Dân cư ngày càng đông, hoạt động mua bán lan dần ra hai bên đường và hình thành một khu chợ lớn hơn.

Dưới triều Nguyễn, khi vua Minh Mạng thành lập tỉnh Định Tường – một trong Nam Kỳ Lục Tỉnh – khu vực Điều Hòa được chọn làm tỉnh lỵ. Nhiều dinh thự và công sở được xây dựng trên phần đất phía tả ngạn sông Bảo Định.

Sau khi người Pháp chiếm Định Tường năm 1861, trung tâm hành chính được chuyển sang phía bên kia sông Bảo Định. Khu tỉnh lỵ cũ từ đó được người dân gọi là Chợ Cũ.

Một tên gọi rất đời thường nhưng đã tồn tại qua nhiều thế hệ và về sau trở thành tên quen thuộc của cộng đoàn Công giáo nơi đây.

Từ cộng đoàn thuộc Giáo xứ Mỹ Tho

Cộng đoàn Công giáo Chợ Cũ ban đầu thuộc họ đạo Mỹ Tho.

Bước sang đầu thập niên 1960, những biến động chiến tranh khiến nhiều gia đình từ vùng nông thôn tìm về thành thị sinh sống. Dân số Mỹ Tho tăng lên, kéo theo số giáo dân tại khu vực Chợ Cũ ngày càng đông.

Nhu cầu có một nơi sinh hoạt phụng vụ ngay tại địa phương trở nên cần thiết.

Năm 1962, Đức cha Giuse Trần Văn Thiện, Giám mục Giáo phận Mỹ Tho, cho phép xây dựng một nhà thờ tại khu Chợ Cũ và giao cha Giuse Nguyễn Chu Tuynh phụ trách thực hiện.

Trong thời gian chưa có nhà thờ, Thánh lễ được cử hành tạm tại một ngôi trường nhỏ trên đường Nguyễn Huỳnh Đức. Giáo dân trong vùng tập trung về đây ngày càng đông.

Cũng từ nhu cầu thực tế ấy, một ngôi thánh đường mới bắt đầu được hình thành.

Ngôi nhà thờ mang tước hiệu Thánh Giuse Lao Công

Nhà thờ được xây dựng trên khu đất trống cạnh đường Học Lạc, thuộc khu Chợ Cũ.

Công trình hoàn thành vào cuối năm 1963. Thánh lễ đầu tiên trong ngôi nhà thờ mới được cử hành vào đêm Giáng Sinh năm ấy.

Nhà thờ được dâng kính Thánh Giuse Lao Công, và ngày 05 tháng 01 năm 1964, Đức cha Giuse Trần Văn Thiện chủ sự lễ khánh thành.

Việc chọn Thánh Giuse Lao Công làm bổn mạng mang một ý nghĩa gần gũi với đời sống của cộng đoàn. Hình ảnh Thánh Giuse – người thợ cần lao, sống bằng lao động và chăm sóc gia đình – cũng gần với cuộc sống của những gia đình bình dân đang sinh sống, làm việc và lập nghiệp tại khu vực Chợ Cũ thời bấy giờ.

Từ đó, bên cạnh tên gọi dân gian Chợ Cũ, cộng đoàn có thêm tên chính thức Thánh Giuse Lao Công.

Giáo xứ Chợ Cũ chính thức hình thành

Sau khi nhà thờ được xây dựng, cộng đoàn tiếp tục phát triển.

Đến tháng 7 năm 1965, Đức cha Giuse Trần Văn Thiện quyết định tách khu Chợ Cũ khỏi Giáo xứ Chánh Tòa Mỹ Tho và thiết lập thành một giáo xứ riêng.

Giáo xứ Chợ Cũ, hay Giáo xứ Thánh Giuse Lao Công, chính thức bước sang một giai đoạn mới.

Cha Đôminicô Nguyễn Thanh Thảo được trao nhiệm vụ coi sóc giáo xứ và gắn bó với cộng đoàn trong một thời gian dài. Qua các thế hệ linh mục và giáo dân, cơ cấu sinh hoạt của giáo xứ từng bước được hình thành với các khu giáo, Hội đồng Mục vụ, các hội đoàn, ca đoàn, lớp giáo lý và những hoạt động bác ái – xã hội.

Từ một cộng đoàn nhỏ thuộc Giáo xứ Chánh Tòa, Chợ Cũ dần trở thành một cộng đoàn Công giáo ổn định giữa lòng Mỹ Tho.

Một giáo xứ giữa lòng đô thị

Khác với nhiều giáo xứ miền Tây hình thành giữa vùng nông thôn hoặc dọc theo các con sông, Giáo xứ Thánh Giuse Lao Công mang khá rõ đặc điểm của một giáo xứ đô thị.

Địa bàn của giáo xứ nằm trong khu vực trung tâm Mỹ Tho, gắn với những khu dân cư lâu đời, những con đường cũ và sông Bảo Định.

Theo hồ sơ của Giáo phận Mỹ Tho công bố năm 2025, giáo xứ có khoảng 2.091 giáo dân thuộc 650 gia đình Công giáo và được tổ chức thành tám khu giáo.

Các hoạt động mục vụ được duy trì qua Hội đồng Mục vụ, các ban phụng vụ, bác ái xã hội, truyền giáo cùng nhiều hội đoàn và ca đoàn.

Những con số có thể thay đổi theo thời gian, nhưng phía sau đó là một cộng đoàn đã hiện diện liên tục tại khu vực này hơn nửa thế kỷ.

Tên gọi Chợ Cũ vẫn còn ở lại

Mỹ Tho hôm nay đã khác rất nhiều so với đô thị của những năm 1960.

Những khu dân cư ngày càng mở rộng, hệ thống đường sá thay đổi và địa giới hành chính cũng được sắp xếp lại. Tỉnh Tiền Giang trước đây nay nằm trong tỉnh Đồng Tháp sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính.

Nhưng trong đời sống Công giáo địa phương, tên gọi Chợ Cũ vẫn được giữ lại bên cạnh tên chính thức Thánh Giuse Lao Công.

Điều đó tạo nên một nét riêng của giáo xứ.

“Thánh Giuse Lao Công” nói lên tước hiệu và căn tính của cộng đoàn. “Chợ Cũ” lại lưu giữ ký ức của vùng đất – từ một khu chợ nhỏ, tỉnh lỵ Định Tường xưa, những đổi thay bên dòng Bảo Định cho đến một khu dân cư của thành phố Mỹ Tho.

Hai tên gọi cùng tồn tại, như hai lớp lịch sử nằm trên cùng một địa điểm.

Hơn sáu thập niên kể từ ngày ngôi nhà thờ đầu tiên được hoàn thành, Giáo xứ Thánh Giuse Lao Công vẫn hiện diện giữa lòng Mỹ Tho. Một giáo xứ không có lịch sử hàng trăm năm như một số họ đạo lâu đời của miền Tây, nhưng lại mang trong mình câu chuyện rất rõ về sự phát triển của một đô thị, những cuộc dịch chuyển dân cư và quá trình hình thành một cộng đoàn Công giáo mới giữa những biến động của thế kỷ XX.

Thông tin Giáo xứ Thánh Giuse Lao Công (Chợ Cũ)

Tên: Giáo xứ Thánh Giuse Lao Công
Tên gọi quen thuộc: Giáo xứ Chợ Cũ
Giáo hạt: Mỹ Tho
Giáo phận: Mỹ Tho
Bổn mạng: Thánh Giuse Lao Công
Ngày kính bổn mạng: 01 tháng 05
Nhà thờ được xây dựng: 1962–1963
Khánh thành nhà thờ: 05/01/1964
Thành lập giáo xứ: Tháng 07/1965
Địa chỉ trước đây: 23/14 Học Lạc, Phường 8, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang
Địa bàn hiện nay: Mỹ Tho, tỉnh Đồng Tháp
Điện thoại: 0273 387 0924
Số giáo dân được Giáo phận công bố năm 2025: 2.091
Số gia đình Công giáo được công bố năm 2025: 650
Số khu giáo: 8