Glen Garioch Distillery – Nhà chưng cất Highland hơn 200 năm tuổi tại Oldmeldrum

Khác với những nhà chưng cất tập trung đông đúc tại Speyside, Glen Garioch nằm khá xa về phía đông của vùng Highland, giữa một khu vực nông nghiệp lâu đời từng được gọi là “Granary of Aberdeenshire” – vựa lúa mạch của Aberdeenshire.

Glen Garioch và vùng đất Oldmeldrum

Glen Garioch nằm bên rìa thị trấn lịch sử Oldmeldrum, cách thành phố Aberdeen khoảng nửa giờ đi ô tô. Đây là vùng đất có truyền thống nông nghiệp lâu đời, đặc biệt nổi tiếng với những cánh đồng lúa mạch – nguyên liệu quan trọng của ngành whisky Scotland.

Tên Garioch gắn với vùng đất xung quanh Oldmeldrum và cách phát âm địa phương khá đặc biệt. Theo phương ngữ Doric của vùng đông bắc Scotland, Glen Garioch thường được phát âm gần giống “Geery”, thay vì đọc trực tiếp theo cách viết.

Chính mối liên hệ giữa nhà chưng cất với vùng đất Garioch đã trở thành một phần bản sắc của thương hiệu trong hơn hai thế kỷ.

Lịch sử bắt đầu từ năm 1797

Năm 1797 được Glen Garioch công nhận là thời điểm thành lập chính thức và cũng là con số xuất hiện trên các chai whisky của hãng.

Nhà chưng cất gắn với hai anh em John và Alexander Manson, xuất thân từ một gia đình làm nông tại địa phương. Khu nhà chưng cất ban đầu còn kết hợp hoạt động sản xuất bia, phản ánh mô hình sản xuất nông nghiệp và đồ uống phổ biến tại Scotland vào cuối thế kỷ XVIII.

Trong thế kỷ XIX, Glen Garioch nhiều lần thay đổi quyền sở hữu. Đến năm 1837, nhà chưng cất trở lại với gia đình Manson.

Một bước ngoặt khác xuất hiện vào năm 1886, khi doanh nhân whisky William Sanderson mua 50% cổ phần Glen Garioch. Sau đó, whisky từ nhà chưng cất có mối liên hệ với hoạt động phối trộn của Sanderson, trong đó có thương hiệu blended Scotch nổi tiếng VAT 69.

Đến năm 1937, Glen Garioch thuộc về Scottish Malt Distillers, một phần của Distillers Company Limited – DCL. Hoạt động sản xuất sau đó bị gián đoạn trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ hai.

Cuộc khủng hoảng nước và “Silent Spring”

Một trong những chương đặc biệt nhất trong lịch sử Glen Garioch không đến từ whisky mà đến từ nước.

Đến năm 1968, tình trạng thiếu nguồn nước ổn định khiến hoạt động sản xuất tại nhà chưng cất phải dừng lại.

Năm 1970, Glen Garioch được Stanley P. Morrison mua lại. Hai năm sau, quản lý nhà chưng cất Joe Hughes được giao nhiệm vụ tìm kiếm nguồn nước mới để bảo đảm khả năng sản xuất lâu dài.

Cuộc tìm kiếm dẫn tới việc phát hiện một nguồn nước tại Coutens Farm gần nhà chưng cất. Nguồn nước này về sau được gọi là “Silent Spring” – dòng suối thầm lặng, bởi nguồn nước nằm ẩn dưới mặt đất, gần như không thể nhìn thấy hay nghe thấy.

Việc tìm được nguồn nước mới đã giải quyết một trong những vấn đề tồn tại lâu năm của Glen Garioch và mở đường cho nhà chưng cất bước sang một giai đoạn phát triển mới.

Từ whisky khói đến phong cách Glen Garioch hiện đại

Glen Garioch ngày nay không chỉ đáng chú ý bởi tuổi đời mà còn bởi sự thay đổi phong cách whisky qua từng giai đoạn.

Trong quá khứ, nhà chưng cất từng sử dụng malted barley có khói, tạo nên những phiên bản Glen Garioch cổ mang phong cách khác biệt so với whisky hiện đại.

Năm 1995, nhà chưng cất tạm ngừng hoạt động. Vintage 1995 trở thành một dấu mốc đáng chú ý bởi đây là một trong những mẻ cuối cùng của thời kỳ Glen Garioch sử dụng barley mang đặc tính khói.

Đến năm 1997, Glen Garioch hoạt động trở lại với phong cách unpeated – không nhấn mạnh khói than bùn. Đây cũng là nền tảng cho phong cách Glen Garioch mà người thưởng thức biết đến trong giai đoạn hiện đại.

Phong cách Highland Single Malt của Glen Garioch

Whisky Glen Garioch thường được nhận diện bởi cấu trúc tương đối đậm đà so với nhiều dòng malt nhẹ nhàng khác của Scotland.

Phong cách đặc trưng thường hướng đến malt, mật ong, trái cây chín, gia vị và kết cấu kem, tạo cảm giác đầy đặn nhưng vẫn giữ được độ cân bằng.

Nhà chưng cất cũng chú trọng các phiên bản whisky thể hiện rõ ảnh hưởng của quá trình trưởng thành trong thùng gỗ. Bên cạnh những phiên bản tuổi rượu truyền thống, Glen Garioch từng giới thiệu nhiều dòng vintage và những thử nghiệm với các loại thùng khác nhau, trong đó có whisky trưởng thành hoàn toàn trong Virgin North American Oak.

Những phiên bản Glen Garioch hiện đại thường được đóng chai theo hướng giữ lại nhiều đặc tính tự nhiên của whisky, trong đó thương hiệu nhấn mạnh yếu tố non chill-filtered.

Một nhà chưng cất từng tận dụng nhiệt để trồng cây

Trong lịch sử Glen Garioch còn có một câu chuyện khá khác biệt.

Trong những thập niên cuối thế kỷ XX, nhiệt dư sinh ra từ quá trình sản xuất whisky từng được tận dụng để sưởi các nhà kính trồng rau quả bên cạnh nhà chưng cất.

Ý tưởng tận dụng nguồn nhiệt từ hoạt động chưng cất cho nông nghiệp cho thấy mối quan hệ khá đặc biệt giữa Glen Garioch với vùng đất sản xuất nông nghiệp xung quanh.

Dù hệ thống này về sau không còn hoạt động, nó vẫn trở thành một trong những câu chuyện thú vị gắn với lịch sử nhà chưng cất.

Glen Garioch ngày nay

Glen Garioch hiện thuộc hệ thống Suntory Global Spirits và tiếp tục hoạt động tại địa điểm lịch sử ở Oldmeldrum.

Không giống Glen Elgin – chủ yếu là một nhà chưng cất sản xuất và không mở cửa thường xuyên cho công chúng – Glen Garioch có Visitor Centre và tổ chức các chương trình tham quan nhà chưng cất.

Du khách có thể tìm hiểu quy trình sản xuất Highland Single Malt, khám phá những công trình chưng cất lâu đời và thưởng thức các phiên bản whisky của Glen Garioch ngay tại nơi chúng được tạo ra.

Địa chỉ hiện tại của nhà chưng cất là Distillery Road, Oldmeldrum, Aberdeenshire, AB51 0ES, Scotland.

Hơn hai thế kỷ giữa vùng đất Garioch

Nếu nhìn Glen Garioch đơn thuần như một thương hiệu whisky, có thể khó thấy hết giá trị của nhà chưng cất này.

Câu chuyện của Glen Garioch gắn chặt với Oldmeldrum và vùng nông nghiệp Aberdeenshire: từ những cánh đồng lúa mạch, gia đình Manson cuối thế kỷ XVIII, cuộc khủng hoảng nguồn nước, việc phát hiện Silent Spring cho đến những lần đóng cửa rồi hồi sinh.

Hơn 200 năm sau ngày thành lập, những công trình bằng đá tại Oldmeldrum vẫn tiếp tục sản xuất whisky.

Đó cũng chính là giá trị đáng chú ý của Glen Garioch Distillery – một nhà chưng cất không quá ồn ào trên bản đồ whisky thế giới nhưng là một phần lịch sử còn sống của ngành Highland Single Malt Scotch Whisky.

Thông tin Glen Garioch Distillery

Tên: Glen Garioch Distillery
Loại hình: Nhà chưng cất Single Malt Scotch Whisky
Thành lập: 1797
Nhà sáng lập: John Manson và Alexander Manson
Khu vực whisky: Highland
Địa điểm: Oldmeldrum, Aberdeenshire, Scotland
Địa chỉ: Distillery Road, Oldmeldrum, Aberdeenshire, AB51 0ES
Nguồn nước nổi bật: Silent Spring tại Coutens Farm
Phong cách hiện đại: Highland Single Malt, chủ yếu unpeated
Đặc trưng hương vị: Malt, mật ong, trái cây, gia vị, kết cấu đầy đặn
Chủ sở hữu: Suntory Global Spirits
Tình trạng: Đang hoạt động
Tham quan: Có Visitor Centre và chương trình tham quan nhà chưng cất