Glencadam Distillery – Nhà chưng cất Highland hơn 200 năm tuổi tại Brechin

Ngày nay, Glencadam thuộc Angus Dundee Distillers và vẫn duy trì nhiều phương pháp sản xuất truyền thống. Nhà chưng cất đặc biệt được biết đến với phong cách whisky thanh lịch, giàu hương trái cây cùng hệ thống nồi chưng cất có lyne arm hướng lên, giúp tăng quá trình hồi lưu và tạo nên spirit nhẹ, tinh tế.

Năm 2025, Glencadam kỷ niệm 200 năm thành lập và lần đầu tiên mở một Visitor Centre hiện đại, đưa nhà chưng cất lâu đời tại Brechin trở thành một điểm tham quan whisky mới của vùng Eastern Highlands.

Glencadam và thành phố cổ Brechin

Glencadam nằm tại Brechin, một thành phố lịch sử thuộc Angus ở phía đông Scotland.

Khác với mật độ dày đặc của các nhà chưng cất tại Speyside, khu vực Eastern Highlands có các distillery nằm phân tán hơn. Vì vậy, Glencadam mang một bản sắc địa lý khá riêng biệt.

Tên gọi Glencadam được cho là có liên hệ với khu vực và dòng nước gần nhà chưng cất, nhưng điều đáng chú ý hơn là nơi đây đã tồn tại trên cùng vùng đất Brechin suốt hai thế kỷ.

Khi đặt Glencadam vào bối cảnh năm 1825, đây vẫn là thời kỳ ngành whisky hợp pháp của Scotland đang được định hình lại sau Excise Act 1823 – đạo luật tạo điều kiện để nhiều nhà chưng cất chuyển sang hoạt động có giấy phép.

Glencadam xuất hiện ngay trong giai đoạn chuyển mình đó.

Thành lập năm 1825 bởi David Scott

Năm 1825, David Scott, con rể của George Cooper, xây dựng Glencadam Distillery trên phần đất thuê từ cha vợ.

Đây trở thành năm thành lập chính thức của nhà chưng cất và cũng là mốc lịch sử được Glencadam duy trì cho đến ngày nay.

Những thập niên sau đó chứng kiến nhiều lần thay đổi chủ sở hữu – điều khá phổ biến trong ngành Scotch Whisky thế kỷ XIX.

Một bước ngoặt xuất hiện năm 1891, khi Glencadam thuộc về Gilmour Thomson & Co Ltd.

Whisky Glen­cadam trở thành một thành phần quan trọng trong Royal Blend của công ty – loại blended whisky được biết đến là một trong những whisky được Vua Edward VII ưa thích.

Qua đó, Glen­cadam đã có mối liên hệ với nghệ thuật blending từ khá sớm, trước khi thương hiệu Single Malt của riêng nhà chưng cất được phát triển mạnh như ngày nay.

Dấu ấn của kiến trúc sư Charles Doig

Năm 1896, kiến trúc sư và kỹ sư Scotland nổi tiếng Charles Cree Doig thực hiện các bản thiết kế cho Glencadam.

Charles Doig là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn đến hình ảnh các nhà chưng cất Scotland cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX.

Ông đặc biệt được biết đến với việc phát triển kiểu pagoda roof ventilator – phần mái thông gió hình chóp ngày nay đã trở thành một biểu tượng kiến trúc của Scotch Whisky.

Dấu ấn của Charles Doig vì vậy trở thành một phần đáng chú ý trong lịch sử kiến trúc Glencadam.

Khi Visitor Centre mới được xây dựng nhân dịp kỷ niệm 200 năm, các chi tiết kiến trúc lấy cảm hứng từ những bản vẽ Doig lịch sử tiếp tục được đưa trở lại công trình.

Hai cuộc chiến và những năm gián đoạn

Hành trình hơn hai thế kỷ của Glencadam không diễn ra liên tục.

Trong cả Chiến tranh thế giới thứ nhất và Chiến tranh thế giới thứ hai, hoạt động chưng cất từng phải tạm dừng.

Nguyên nhân đến từ việc hạn chế sử dụng lúa mạch, thiếu nhân lực và các quy định kiểm soát sản xuất rượu trong thời chiến.

Sau chiến tranh, nhà chưng cất tiếp tục hoạt động và trải qua nhiều thế hệ chủ sở hữu khác nhau.

Những biến động này phản ánh khá rõ lịch sử chung của ngành Scotch Whisky: nhà chưng cất không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu thị trường mà còn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chiến tranh, nguồn nguyên liệu và những thay đổi kinh tế toàn cầu.

Nguồn nước từ River North Esk

Nước là một trong ba nguyên liệu cơ bản để sản xuất Scotch whisky bên cạnh lúa mạch và men.

Glencadam sử dụng nguồn nước Highland từ River North Esk.

Nước làm mát được lưu trữ trong hồ chứa tại khuôn viên nhà chưng cất – một hệ thống đã gắn với hoạt động của Glencadam từ những ngày đầu.

Một dấu tích thú vị của lịch sử này là water wheel – bánh xe nước.

Trong thế kỷ XIX, bánh xe nước từng cung cấp năng lượng cho mill và mash tun tại nhà chưng cất.

Đến năm 2021, Glencadam phục dựng một bánh xe nước hoạt động ngay trong khuôn viên. Bánh xe mới có 32 cánh, đường kính khoảng 14 feet và nặng khoảng 1,9 tấn.

Ngày nay, nó không còn giữ vai trò như nguồn động lực chính cho nhà máy, nhưng trở thành một biểu tượng kết nối Glencadam hiện đại với phương thức vận hành của nhà chưng cất năm 1825.

Phương pháp sản xuất truyền thống

Glencadam nhấn mạnh việc duy trì phương pháp sản xuất thủ công truyền thống đã định hình phong cách whisky trong suốt lịch sử nhà chưng cất.

Nguyên liệu sử dụng là Scottish malted barley không than bùn – unpeated malt.

Sau quá trình nghiền và mash, wort được lên men trong những washback bằng Oregon Pine truyền thống.

Spirit sau đó trải qua quá trình chưng cất hai lần bằng copper pot still.

Một trong những đặc điểm kỹ thuật đáng chú ý nhất nằm ở thiết kế của các nồi chưng cất.

Lyne arm hướng lên – dấu ấn của Glencadam

Các nồi chưng cất của Glencadam có lyne arm chạy theo hướng đi lên.

Thiết kế này thúc đẩy quá trình reflux – hồi lưu.

Khi hơi rượu đi lên, những thành phần nặng dễ ngưng tụ và quay trở lại nồi để tiếp tục được chưng cất, trong khi các thành phần nhẹ hơn có khả năng đi tiếp đến condenser.

Quá trình đó góp phần tạo nên loại new make spirit tương đối nhẹ, thanh lịch và giàu hương trái cây.

Đây cũng là nền tảng hình thành phong cách đặc trưng của Glencadam với những sắc thái trái cây nhiệt đới và trái cây vườn.

Nếu Glen Scotia đại diện cho cấu trúc dầu và hơi hướng biển của Campbeltown, hay nhiều whisky Islay nhấn mạnh khói than bùn, Glencadam đi theo một hướng khác: thanh lịch, trái cây và cân bằng.

Whisky trưởng thành trong những dunnage warehouse từ năm 1825

Sau chưng cất, new make spirit được đưa vào nhiều loại thùng gỗ khác nhau.

Glencadam sử dụng các loại cask như ex-Bourbon, Sherry, Port và wine casks, tùy theo từng dòng whisky.

Một phần whisky tiếp tục trưởng thành trong những dunnage warehouse lịch sử có từ năm 1825.

Kiểu kho thấp, nền truyền thống và điều kiện tương đối ổn định giúp whisky trưởng thành từ từ trong nhiều năm.

Việc kết hợp spirit trái cây với những loại cask khác nhau cũng tạo điều kiện để Glencadam phát triển danh mục whisky khá đa dạng, từ những phiên bản thiên về ex-Bourbon đến các dòng Sherry, Port hay wine cask finish.

Phong cách whisky Glencadam

Phong cách nền của Glencadam thường được nhận diện qua trái cây vườn, trái cây nhiệt đới, citrus, vanilla, mật ong và gia vị nhẹ.

Ở những phiên bản trưởng thành lâu hơn, whisky có thể phát triển thêm các sắc thái như đào, mơ, hạt, crème brûlée và những tầng hương gỗ phức tạp.

Một điểm đáng chú ý trong danh mục hiện đại là các phiên bản age statement chủ lực của Glencadam thường được đóng chai ở 46% ABV, giữ màu tự nhiên và không chill filtration.

Triết lý này nhằm giữ lại nhiều đặc tính tự nhiên của whisky sau quá trình trưởng thành.

Các dòng Glencadam Single Malt

Danh mục Glencadam ngày nay trải rộng từ những phiên bản dễ tiếp cận đến whisky lâu năm.

Những dòng tuổi rượu tiêu biểu gồm Glencadam 10 Year Old, 13 Year Old, 15 Year Old, 18 Year Old và 25 Year Old.

Bên cạnh đó là những phiên bản khai thác ảnh hưởng của các loại thùng khác nhau như Reserva Andalucía, Reserva PX, Reserva de Madeira, Reserva de Porto Tawny, Reserva de Porto Branco, Reservé de Bordeaux và Reservé de Burgundy.

Qua các phiên bản này, người thưởng thức có thể nhìn thấy cách spirit thanh lịch của Glencadam thay đổi khi tiếp xúc với Bourbon, Sherry, Port hay những loại wine cask khác nhau.

Mothballed năm 2000 và hồi sinh năm 2003

Một trong những giai đoạn quan trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Glencadam diễn ra vào đầu thế kỷ XXI.

Ngày 28/08/2000, cask cuối cùng được điền đầy trước khi chủ sở hữu khi đó là Allied Domecq đưa nhà chưng cất vào trạng thái mothballed – tạm ngừng sản xuất.

Glencadam đứng trước nguy cơ trở thành một trong rất nhiều nhà chưng cất Scotland chỉ còn tồn tại trong lịch sử.

Nhưng thời gian im lặng không kéo dài.

Năm 2003, Angus Dundee Distillers mua lại Glencadam.

Ngay trong tháng 8/2003, mẻ mash đầu tiên dưới chủ sở hữu mới được thực hiện và đến ngày 02/09/2003, 36 cask đầu tiên của thời kỳ mới được điền đầy.

Những nồi chưng cất tại Brechin hoạt động trở lại.

Đây chính là bước ngoặt đưa Glencadam từ một distillery bị mothballed trở lại thị trường Single Malt Scotch Whisky.

Glencadam dưới thời Angus Dundee Distillers

Ngày nay, Glencadam thuộc Angus Dundee Distillers, một doanh nghiệp whisky độc lập của Scotland có hơn 70 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chưng cất, đóng chai và xuất khẩu.

Angus Dundee sở hữu hai nhà chưng cất Single Malt tại Scotland:

Glencadam Distillery tại Eastern Highlands và Tomintoul Distillery tại Speyside.

Sau khi tiếp quản Glencadam năm 2003, doanh nghiệp từng bước phát triển lại danh mục Single Malt mang tên nhà chưng cất, đưa thương hiệu tiếp cận nhiều thị trường quốc tế hơn.

Trong khi đó, hoạt động sản xuất tại Brechin vẫn duy trì quy mô tương đối truyền thống so với nhiều distillery công nghiệp lớn.

200 năm Glencadam và Visitor Centre đầu tiên

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc đặc biệt: Glencadam tròn 200 năm thành lập.

Cũng trong năm này, nhà chưng cất chính thức mở Visitor Centre đầu tiên trong lịch sử.

Đây là một thay đổi đáng kể.

Trong gần hai thế kỷ, Glencadam chủ yếu là một cơ sở sản xuất và không được phát triển như một điểm du lịch whisky quy mô lớn.

Visitor Centre mới đưa khách tham quan vào câu chuyện lịch sử từ năm 1825, quy trình sản xuất và các khu vực của nhà chưng cất.

Các chương trình hiện nay bao gồm distillery tour, tutored whisky tasting và tham quan dunnage warehouse lịch sử.

Khu vực mới còn có Whisky Lounge, café, cửa hàng và không gian triển lãm, biến Glencadam thành một điểm đến whisky đáng chú ý hơn tại Brechin.

Hai thế kỷ whisky giữa Eastern Highlands

Điều đáng chú ý ở Glencadam không phải một câu chuyện quá hào nhoáng.

Đó là sự liên tục.

Một nhà chưng cất được xây dựng năm 1825, từng sử dụng bánh xe nước để vận hành thiết bị, trải qua hai cuộc thế chiến, nhiều lần đổi chủ và thậm chí từng bị mothballed nhưng cuối cùng vẫn tiếp tục sản xuất whisky trên vùng đất Brechin.

Bánh xe nước đã quay trở lại.

Những dunnage warehouse từ thế kỷ XIX vẫn còn.

Những chiếc pot still vẫn tạo ra loại spirit thanh lịch đặc trưng.

Và đến năm 2025, sau đúng 200 năm, cánh cửa nhà chưng cất lần đầu được mở rộng hơn để công chúng bước vào tìm hiểu câu chuyện ấy.

Vì vậy, Glencadam Distillery không chỉ là một nhà chưng cất Highland lâu đời. Đây còn là một phần lịch sử còn sống của Brechin và Eastern Highlands, nơi hai thế kỷ phát triển của Scotch Whisky vẫn có thể được nhìn thấy qua những công trình, thiết bị và những cask whisky tiếp tục trưởng thành qua thời gian.

Thông tin Glencadam Distillery

Tên: Glencadam Distillery
Loại hình: Nhà chưng cất Single Malt Scotch Whisky
Thành lập: 1825
Người sáng lập: David Scott
Khu vực whisky: Highland – Eastern Highlands
Địa điểm: Brechin, Angus, Scotland
Địa chỉ: Glencadam Distillery, Brechin, Angus, DD9 7PA, Scotland
Nguồn nước: River North Esk
Malted barley: Scottish malted barley không than bùn
Washback: Oregon Pine
Đặc điểm nồi chưng cất: Lyne arm hướng lên, tăng reflux
Phong cách whisky: Thanh lịch, trái cây nhiệt đới, trái cây vườn và gia vị nhẹ
Mothballed: 2000
Hoạt động trở lại: 2003
Chủ sở hữu: Angus Dundee Distillers
Dấu mốc: Kỷ niệm 200 năm vào năm 2025
Tình trạng: Đang hoạt động
Tham quan: Có Visitor Centre, distillery tours và whisky tastings