Nhà thờ Giáo xứ Thuận Phát – Giáo hạt Xóm Chiếu, TP.HCM

Lịch sử Giáo xứ Thuận Phát gắn với cộng đồng Công giáo gốc Phát Diệm di cư vào miền Nam sau năm 1954. Trải qua hơn sáu thập niên, từ một cộng đoàn nhỏ ven sông, Thuận Phát từng bước phát triển cùng quá trình đô thị hóa của khu vực phía Nam Sài Gòn.

Nguồn gốc cộng đoàn Thuận Phát

Theo lược sử được Tổng Giáo phận Sài Gòn công bố, năm 1954, linh mục Antôn Đỗ Minh Độ cùng một số giáo dân gốc Phát Diệm di cư vào miền Nam.

Ban đầu, cộng đoàn tạm cư tại Long An. Do điều kiện đất đai và sinh kế không thuận lợi, năm 1959, cha Antôn cùng giáo dân chuyển xuống Cần Thơ và thành lập xứ đạo Kim Phụng.

Đến năm 1961, cha Antôn Đỗ Minh Độ mua một khu đất rộng khoảng 51.450 m² thuộc xã Tân Thuận Tây, huyện Nhà Bè lúc bấy giờ. Khu đất nằm ở vị trí thuận tiện cả đường bộ lẫn đường thủy và trở thành nơi hình thành Giáo xứ Thuận Phát sau này.

Cha Antôn tiếp tục đưa một bộ phận giáo dân từ Kim Phụng, Cần Thơ lên đây sinh sống. Cộng đoàn mới hòa nhập cùng những giáo dân địa phương, trong đó có một số người thuộc họ đạo Xóm Chiếu.

Thời kỳ đầu, cộng đoàn có khoảng 500 giáo dân gốc Phát Diệm, sinh sống rải rác dọc đường Trần Xuân Soạn từ khu vực cầu Tân Thuận đến cầu Rạch Ông.

Ý nghĩa tên gọi Thuận Phát

Tên gọi Thuận Phát mang dấu ấn trực tiếp của lịch sử hình thành cộng đoàn.

Theo tư liệu Tổng Giáo phận Sài Gòn, chữ “Thuận” được lấy từ địa danh Tân Thuận, vùng đất nơi cộng đoàn định cư; chữ “Phát” gắn với nguồn gốc Phát Diệm của những giáo dân đầu tiên.

Hai yếu tố kết hợp thành tên gọi Thuận Phát, vừa ghi dấu vùng đất mới vừa lưu giữ ký ức về quê hương của cộng đồng Công giáo khai lập giáo xứ.

Tên gọi này được duy trì cho đến ngày nay.

Nhà thờ Thuận Phát đầu tiên

Ngôi nhà thờ đầu tiên của cộng đoàn được xây dựng khá đơn sơ bằng khung gỗ và mái tôn.

Điều đặc biệt là một phần vật liệu của công trình được tháo dỡ từ Nhà thờ Kim Phụng tại Cần Thơ rồi vận chuyển bằng đường sông lên Sài Gòn để dựng lại tại vùng Tân Thuận.

Từ năm 1962, các giáo họ bắt đầu được hình thành, đánh dấu quá trình tổ chức cộng đoàn ngày càng ổn định.

Cuộc sống của những gia đình đầu tiên còn nhiều khó khăn. Nhiều người làm nghề dệt chiếu, chăn nuôi, một số làm công chức hoặc các nghề tự do. Bên cạnh việc ổn định đời sống, giáo xứ cũng từng bước hình thành các hội đoàn và cơ sở giáo dục.

Xây dựng nhà thờ mới năm 1964–1966

Cùng với sự phát triển của cộng đoàn, ngôi nhà thờ ban đầu dần không còn đáp ứng nhu cầu sinh hoạt.

Năm 1964, Giáo xứ Thuận Phát khởi công xây dựng một ngôi thánh đường mới.

Đến năm 1966, công trình hoàn thành và được Đức Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình khánh thành.

Trong giai đoạn này, Giáo xứ Thuận Phát còn gắn với Trường Tôma Thiện, một cơ sở từng phục vụ việc giáo dục văn hóa và đời sống cộng đồng trước năm 1975.

Linh mục Antôn Đỗ Minh Độ – người đặt nền móng cho Giáo xứ Thuận Phát

Linh mục Antôn Đỗ Minh Độ có vai trò đặc biệt trong lịch sử Thuận Phát.

Từ hành trình cùng giáo dân Phát Diệm vào miền Nam, xây dựng cộng đoàn Kim Phụng tại Cần Thơ rồi tiếp tục đưa giáo dân lên vùng Tân Thuận, ngài là người đặt những nền móng đầu tiên cho cộng đoàn Thuận Phát.

Theo lược sử của Tổng Giáo phận Sài Gòn, cha Antôn Đỗ Minh Độ đảm nhiệm vai trò chánh xứ Thuận Phát từ năm 1961 đến năm 2001, một khoảng thời gian kéo dài khoảng 40 năm.

Ngài qua đời năm 2003.

Sau đó, Giáo xứ Thuận Phát tiếp tục được các thế hệ linh mục kế nhiệm coi sóc và phát triển.

Xây dựng Nhà thờ Thuận Phát hiện nay

Sau nhiều thập niên sử dụng, nhu cầu xây dựng một ngôi thánh đường mới được đặt ra.

Trong dịp kỷ niệm 50 năm hình thành Giáo xứ Thuận Phát, giáo xứ có điều kiện triển khai công trình nhà thờ mới nhờ sự hỗ trợ của ân nhân.

Đầu năm 2012, công trình được khởi công. Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn chủ sự Thánh lễ đặt viên đá đầu tiên.

Sau quá trình xây dựng, ngày 05/10/2013, ngôi thánh đường hiện nay được khánh thành với sự chủ sự của Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm.

Nhà thờ với hai tháp cao phía trước trở thành một công trình dễ nhận diện trên tuyến đường Trần Xuân Soạn và khu vực ven sông Kinh Tẻ.

Thánh đường Antôn và dấu mốc cung hiến

Ngôi thánh đường mới được dành kính Thánh Antôn Pađôva, bổn mạng Giáo xứ Thuận Phát.

Ngày 05/10/2023, giáo xứ tổ chức Thánh lễ tạ ơn kỷ niệm 10 năm cung hiến Thánh đường Antôn. Thánh lễ do Đức cha Giuse Bùi Công Trác, Giám mục Phụ tá Tổng Giáo phận Sài Gòn, chủ tế.

Dấu mốc này xác nhận ngôi thánh đường hiện tại của Giáo xứ Thuận Phát được cung hiến từ năm 2013.

Giáo xứ Thuận Phát giữa quá trình đô thị hóa Nam Sài Gòn

Thuận Phát hình thành khi vùng Tân Thuận – Nhà Bè còn mang nhiều đặc điểm của khu vực ngoại thành.

Theo tư liệu năm 2017 của Tổng Giáo phận, địa bàn giáo xứ từng trải rộng qua các khu vực Tân Phong, Tân Kiểng, Tân Quy, Tân Thuận Tây và Bình Thuận của Quận 7 trước đây, từ khu vực sông Kinh Tẻ về phía Nhà Bè.

Quá trình đô thị hóa mạnh mẽ của phía Nam TP.HCM đã làm thay đổi đáng kể cảnh quan và dân cư xung quanh nhà thờ. Từ vùng có nhiều hộ sinh sống bằng nghề dệt chiếu, chăn nuôi và sản xuất nhỏ, khu vực này dần trở thành một phần của đô thị hiện đại.

Trong quá trình phát triển, một số cộng đồng Công giáo trên địa bàn cũng được tổ chức thành những giáo xứ riêng như Mẫu Tâm và An Phú.

Giáo xứ Thuận Phát ngày nay

Giáo xứ Thuận Phát hiện thuộc Giáo hạt Xóm Chiếu, Tổng Giáo phận Sài Gòn – TP.HCM.

Ngày 21/08/2020, linh mục Giuse Phạm Văn Thới được bổ nhiệm làm Chánh xứ Thuận Phát. Theo danh bạ hiện hành của Tổng Giáo phận Sài Gòn, ngài vẫn đang đảm nhiệm trách nhiệm Chánh xứ.

Nhà thờ nằm trên đường Trần Xuân Soạn, gần sông Kinh Tẻ, một vị trí gắn với lịch sử hình thành và phát triển của cộng đoàn từ những năm đầu thập niên 1960.

Giờ lễ Nhà thờ Thuận Phát

Theo lịch hiện được Tổng Giáo phận Sài Gòn công bố:

Chúa nhật: 05:30 – 07:45 – 17:00 – 19:00
Thứ Hai: 05:00
Thứ Ba đến Thứ Bảy: 05:00 – 18:00

Như vậy, thông tin “thứ Hai không có lễ chiều” là chính xác theo lịch hiện hành.

Giờ lễ có thể thay đổi vào các ngày lễ trọng hoặc theo chương trình mục vụ của giáo xứ.

Thông tin địa điểm

Tên: Nhà thờ Giáo xứ Thuận Phát
Tên thường gọi: Nhà thờ Thuận Phát
Giáo xứ: Giáo xứ Thuận Phát
Giáo hạt: Giáo hạt Xóm Chiếu
Giáo phận: Tổng Giáo phận Sài Gòn – TP.HCM
Bổn mạng: Thánh Antôn Pađôva
Địa chỉ được Tổng Giáo phận công bố: 253 Trần Xuân Soạn, Tân Kiểng, TP.HCM
Điện thoại: (028) 3872 0329
Hình thành cộng đoàn tại Tân Thuận: 1961
Nhà thờ thứ hai: khởi công năm 1964, khánh thành năm 1966
Nhà thờ hiện nay: khởi công năm 2012, khánh thành và cung hiến năm 2013
Chánh xứ hiện nay: Linh mục Giuse Phạm Văn Thới
Loại hình: Nhà thờ Công giáo – cơ sở tôn giáo