Đang tải bài viết…
Đang tải bài viết…
Long Hải không chỉ là một bãi biển nằm gần Vũng Tàu. Vùng đất này hình thành trong khoảng không gian nơi núi tiến gần xuống biển, phía trước là những bãi cát và làng biển, phía sau là dãy Minh Đạm. Trên nền địa hình ấy, nhiều thế hệ cư dân đã sống bằng nghề biển, hình thành tín ngưỡng Dinh Cô và để lại những lớp ký ức gắn với cả biển lẫn núi.
Long Hải nằm trên dải ven biển phía đông Vũng Tàu. Theo đơn vị hành chính hiện hành năm 2026, địa danh này thuộc xã Long Hải, Thành phố Hồ Chí Minh. Xã Long Hải hiện nay có phạm vi rộng hơn Long Hải trong cách gọi truyền thống, do được hình thành từ quỹ địa bàn của thị trấn Long Hải cùng Phước Hưng và Phước Tỉnh trước đây.
Nhưng trong ký ức địa phương và cách gọi về vùng biển, Long Hải vẫn gắn trước hết với một không gian khá đặc biệt: phía trước là biển, phía sau là núi.
Dãy Minh Đạm kéo dài gần đường bờ, có những đoạn sườn núi tiến sát xuống biển. Giữa chân núi và mặt nước là những bãi cát, mũi đá, khu dân cư và các con đường men theo địa hình tự nhiên.
Chính sự gần nhau giữa núi và biển tạo nên hình dáng riêng của Long Hải.
Ở đây, người ta không chỉ nhìn thấy biển theo một đường chân trời rộng. Quay lại phía sau đã có núi; đi dọc bờ biển, cảnh quan liên tục chuyển từ bãi cát sang mũi đá, sườn núi rồi lại mở ra những khoảng biển khác.
Mối quan hệ ấy cũng giải thích vì sao nhiều địa danh quan trọng của Long Hải đều nằm trên ranh giới giữa hai không gian này.
Trước khi Long Hải được biết đến như một vùng nghỉ dưỡng, biển đã là không gian mưu sinh của cư dân địa phương.
Những cộng đồng ngư dân hình thành dọc bờ, đưa thuyền ra biển rồi trở về với cá, mực và các loại hải sản. Công việc trên biển kéo theo nhiều hoạt động trên bờ: chuẩn bị ngư cụ, sửa lưới, mua bán hải sản và những sinh hoạt gia đình gắn với từng chuyến đi.
Dấu ấn ấy vẫn hiện diện trong Long Hải ngày nay. Các tài liệu chính thức năm 2026 tiếp tục ghi nhận Long Hải là một địa bàn có đông ngư dân đi biển, cho thấy nghề biển không chỉ thuộc về ký ức của vùng đất.
Từ đời sống ấy cũng hình thành một thế giới tinh thần riêng.
Người đi biển phải đối diện với thời tiết, sóng gió và những bất trắc khó đoán định. Mong ước chuyến đi bình an, ghe thuyền trở về và mùa biển thuận lợi dần đi vào tín ngưỡng của cộng đồng.
Ở Long Hải, một trong những biểu hiện rõ nhất của lớp văn hóa ấy là câu chuyện Dinh Cô.
Một người con gái trong truyền thuyết dân gian, một ngôi mộ bên biển rồi một nơi thờ tự được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ đã dần trở thành một phần bản sắc của vùng đất. Từ đó, Dinh Cô và lễ hội quanh Dinh không đứng ngoài đời sống của làng biển mà lớn lên ngay trong đời sống ấy.
Nếu biển kể câu chuyện về sinh kế và tín ngưỡng thì dãy Minh Đạm lại mở ra một lớp khác của Long Hải.
Những khối núi đá nằm gần biển tạo nên một đường nền tự nhiên phía sau vùng dân cư. Qua nhiều thời kỳ, hệ núi này được biết đến bằng những tên gọi và phạm vi địa danh khác nhau; Minh Đạm là tên quen thuộc ngày nay và cũng gắn với một giai đoạn lịch sử đặc biệt của vùng đất.
Địa hình núi đá, hang động, rừng cây và vị trí có thể quan sát vùng xung quanh đã khiến nơi đây trở thành căn cứ trong các cuộc kháng chiến. Từ một thực thể tự nhiên, Minh Đạm vì thế còn trở thành một không gian lưu giữ ký ức lịch sử.
Nhưng ảnh hưởng của núi đối với Long Hải không chỉ nằm trong câu chuyện chiến tranh.
Đi dọc bờ biển có thể thấy chính địa hình núi đã góp phần chia đường bờ thành nhiều khoảng khác nhau. Ở phía đông, tuyến đường tiếp tục men dưới chân núi, đi qua khu vực Đèo Nước Ngọt và hướng về Phước Hải. Núi lúc gần, lúc lùi khỏi mặt nước, khiến cảnh quan thay đổi chỉ trong một hành trình tương đối ngắn.
Bởi vậy, muốn hiểu Long Hải chỉ từ bãi biển là chưa đủ. Phần đất phía sau bờ biển cũng quan trọng không kém phần nước phía trước.
Ngày nay, Long Hải có thêm khách sạn, khu nghỉ dưỡng, nhà hàng và những dịch vụ phục vụ người đến biển. Trong quy hoạch du lịch quốc gia, Long Hải – Bình Châu cũng được xác định là một trong những địa điểm tiềm năng phát triển khu du lịch quốc gia của vùng Đông Nam Bộ.
Nhưng phía sau lớp không gian nghỉ dưỡng ấy vẫn có thể nhận ra cấu trúc đã làm nên vùng đất từ lâu.
Biển vẫn là nơi những con thuyền đi và về. Dinh Cô vẫn gắn với đời sống tín ngưỡng của cộng đồng. Minh Đạm vẫn nằm phía sau vùng dân cư. Con đường ven biển tiếp tục men theo chân núi về phía Đèo Nước Ngọt và Phước Hải.
Những yếu tố ấy không tồn tại riêng biệt.
Núi tạo nên hình dáng của bờ biển. Biển tạo nên sinh kế. Sinh kế hình thành cộng đồng, còn đời sống của cộng đồng lại tạo nên tín ngưỡng và ký ức của vùng đất.
Vì vậy, Long Hải có thể được nhìn như một vùng nghỉ dưỡng ven biển, nhưng câu chuyện của nơi này bắt đầu từ trước khi những khu nghỉ dưỡng xuất hiện.
Đó là câu chuyện của một vùng đất nằm giữa núi và biển, nơi con người đã sống cùng cả hai trong nhiều thế hệ và để lại dấu ấn của mình trên từng lớp cảnh quan.

Công ty TNHH Projet Vina – 87A Phó Đức Chính, Gia Định, TP.HCM
87A Phó Đức Chính, Phường Gia Định, Thành phố Hồ Chí Minh

Công ty TNHH Kỹ Nghệ Đức Nguyên – 443/44H Lê Văn Sỹ, Nhiêu Lộc, TP.HCM
443/44H Lê Văn Sỹ, Phường Nhiêu Lộc, Thành phố Hồ Chí Minh

Công ty TNHH Thiết bị Văn phòng Nhật Tiến Thanh – 176 Lê Hồng Phong, Chợ Quán, TP.HCM
176 Lê Hồng Phong, Phường Chợ Quán, Thành phố Hồ Chí Minh

Công ty Cổ phần Riotech – 570 Dương Quảng Hàm, An Nhơn, TP.HCM
570 Dương Quảng Hàm, Phường An Nhơn, Thành phố Hồ Chí Minh

Công ty TNHH Khải Huy – 508/16 Cách Mạng Tháng Tám, Nhiêu Lộc, TP.HCM
508/16 Cách Mạng Tháng Tám, Phường Nhiêu Lộc, Thành phố Hồ Chí Minh

Nhà thờ Giáo xứ Thánh Phaolô – Giáo hạt Tân Sơn Nhì – Tổng Giáo phận Sài Gòn
Nhà thờ Giáo xứ Thánh Phaolô, thường được gọi là Nhà thờ Tên Lửa, tọa lạc tại số 280 Vành Đai Trong, phường An Lạc, TP.HCM. Thuộc Giáo hạt Tân Sơn Nhì, Tổng Giáo phận Sài Gòn, nhà thờ nhận Thánh Phaolô Tông đồ trở lại làm bổn mạng, là nơi sinh hoạt phụng vụ và gắn kết cộng đoàn Công giáo tại khu vực Bình Tân.

Nhà thờ Giáo xứ Hội Nghĩa – Giáo hạt Lạc An – Giáo phận Phú Cường
Nhà thờ Giáo xứ Hội Nghĩa thuộc Giáo hạt Lạc An, Giáo phận Phú Cường, tọa lạc tại khu phố 3, phường Bình Cơ, TP.HCM (trước đây thuộc phường Hội Nghĩa, TP. Tân Uyên, tỉnh Bình Dương). Giáo xứ được thành lập ngày 20/02/2013, nhận Đức Mẹ La Vang làm bổn mạng. Ngôi thánh đường hiện nay được cung hiến ngày 31/12/2016.

Nhà thờ Giáo xứ An Chu – Giáo hạt Phú Thịnh – Giáo phận Xuân Lộc
Giáo xứ An Chu thuộc Giáo hạt Phú Thịnh, Giáo phận Xuân Lộc, nằm tại khu vực An Chu, xã Bình Minh, tỉnh Đồng Nai (trước đây thuộc xã Bắc Sơn, huyện Trảng Bom). Là một cộng đoàn Công giáo thuộc vùng Trảng Bom, An Chu duy trì đời sống phụng vụ, cầu nguyện và sinh hoạt giáo xứ, gắn với đời sống văn hóa, tôn giáo của người dân địa phương.

Nhà thờ Chính tòa và Tòa Giám mục Hải Phòng – Giáo phận Hải Phòng
Nhà thờ Chính tòa và Tòa Giám mục Hải Phòng tọa lạc tại số 46 Hoàng Văn Thụ, phường Hồng Bàng, TP. Hải Phòng. Đây là hai công trình giữ vai trò quan trọng trong đời sống Giáo phận Hải Phòng, gắn với lịch sử Giáo hội từ năm 1679 và là nơi diễn ra các hoạt động phụng vụ, mục vụ và điều hành của giáo phận.

Đền Thánh Đức Mẹ Mân Côi Nam Am – Giáo xứ Nam Am – Giáo phận Hải Phòng
Đền Thánh Đức Mẹ Mân Côi Nam Am thuộc Giáo xứ Nam Am, Giáo hạt Nam Am, Giáo phận Hải Phòng, tọa lạc tại xã Vĩnh Am, TP. Hải Phòng. Gắn với lịch sử truyền giáo từ thế kỷ XVII, nơi đây từng là trung tâm quan trọng của Giáo hội Đông Đàng Ngoài và ngày nay là địa điểm hành hương, sinh hoạt đức tin của các cộng đoàn Công giáo.

Núi Cúi – Hành trình hơn một thập kỷ hình thành Trung tâm Hành hương Đức Mẹ bên hồ Trị An
Giữa vùng đồi xanh nhìn ra hồ Trị An, tỉnh Đồng Nai, Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Núi Cúi ngày nay nổi bật với tượng Đức Mẹ cao 50 m, những công trình kiến trúc tôn giáo và không gian rộng lớn dành cho các hoạt động hành hương Công giáo.Ít ai biết rằng, để có được diện mạo như hôm nay, nơi đây đã trải qua một hành trình dài từ việc tìm kiếm địa điểm, chuẩn bị đất đai, xây dựng cơ sở hạ tầng đến hoàn thiện các công trình phụng vụ. Hơn một thập kỷ ấy không chỉ ghi dấu sự hình thành của một quần thể kiến trúc, mà còn là câu chuyện về tâm nguyện, sự kiên trì và đóng góp của nhiều thế hệ trong Giáo phận Xuân Lộc.

Aultmore Distillery – Nhà chưng cất whisky giữa vùng Foggie Moss, Speyside, Scotland
Aultmore Distillery là nhà chưng cất Scotch whisky nằm gần thị trấn Keith, thuộc vùng Speyside của Scotland. Được Alexander Edward thành lập và bắt đầu sản xuất năm 1897, Aultmore đã tồn tại hơn 125 năm giữa một khu vực từ lâu gắn với nghề chưng cất whisky.

Tu viện Phanxicô Du Sinh – Dòng Anh Em Hèn Mọn, Giáo phận Đà Lạt
Nằm trên đường Huyền Trân Công Chúa, giữa vùng đồi phía tây nam Đà Lạt, Tu viện Phanxicô Du Sinh là một trong những cộng đoàn của Dòng Anh Em Hèn Mọn – Phanxicô tại Việt Nam. Không chỉ là nơi sống đời huynh đệ của các tu sĩ, Du Sinh còn gắn với công cuộc đào tạo của Tỉnh Dòng, đời sống mục vụ của Giáo xứ Du Sinh và hành trình hiện diện của anh em Phan Sinh trên cao nguyên Đà Lạt.

Nhà thờ Giáo xứ Thánh Phaolô – Giáo hạt Tân Sơn Nhì – Tổng Giáo phận Sài Gòn
Nhà thờ Giáo xứ Thánh Phaolô, thường được gọi là Nhà thờ Tên Lửa, tọa lạc tại số 280 Vành Đai Trong, phường An Lạc, TP.HCM. Thuộc Giáo hạt Tân Sơn Nhì, Tổng Giáo phận Sài Gòn, nhà thờ nhận Thánh Phaolô Tông đồ trở lại làm bổn mạng, là nơi sinh hoạt phụng vụ và gắn kết cộng đoàn Công giáo tại khu vực Bình Tân.

Nhà thờ Giáo xứ Hội Nghĩa – Giáo hạt Lạc An – Giáo phận Phú Cường
Nhà thờ Giáo xứ Hội Nghĩa thuộc Giáo hạt Lạc An, Giáo phận Phú Cường, tọa lạc tại khu phố 3, phường Bình Cơ, TP.HCM (trước đây thuộc phường Hội Nghĩa, TP. Tân Uyên, tỉnh Bình Dương). Giáo xứ được thành lập ngày 20/02/2013, nhận Đức Mẹ La Vang làm bổn mạng. Ngôi thánh đường hiện nay được cung hiến ngày 31/12/2016.

Nhà thờ Giáo xứ Thánh Phaolô, thường được gọi là Nhà thờ Tên Lửa, tọa lạc tại số 280 Vành Đai Trong, phường An Lạc, TP.HCM. Thuộc Giáo hạt Tân Sơn Nhì, Tổng Giáo phận Sài Gòn, nhà thờ nhận Thánh Phaolô Tông đồ trở lại làm bổn mạng, là nơi sinh hoạt phụng vụ và gắn kết cộng đoàn Công giáo tại khu vực Bình Tân.

Nhà thờ Giáo xứ Hội Nghĩa thuộc Giáo hạt Lạc An, Giáo phận Phú Cường, tọa lạc tại khu phố 3, phường Bình Cơ, TP.HCM (trước đây thuộc phường Hội Nghĩa, TP. Tân Uyên, tỉnh Bình Dương). Giáo xứ được thành lập ngày 20/02/2013, nhận Đức Mẹ La Vang làm bổn mạng. Ngôi thánh đường hiện nay được cung hiến ngày 31/12/2016.

Giáo xứ An Chu thuộc Giáo hạt Phú Thịnh, Giáo phận Xuân Lộc, nằm tại khu vực An Chu, xã Bình Minh, tỉnh Đồng Nai (trước đây thuộc xã Bắc Sơn, huyện Trảng Bom). Là một cộng đoàn Công giáo thuộc vùng Trảng Bom, An Chu duy trì đời sống phụng vụ, cầu nguyện và sinh hoạt giáo xứ, gắn với đời sống văn hóa, tôn giáo của người dân địa phương.

Nhà thờ Chính tòa và Tòa Giám mục Hải Phòng tọa lạc tại số 46 Hoàng Văn Thụ, phường Hồng Bàng, TP. Hải Phòng. Đây là hai công trình giữ vai trò quan trọng trong đời sống Giáo phận Hải Phòng, gắn với lịch sử Giáo hội từ năm 1679 và là nơi diễn ra các hoạt động phụng vụ, mục vụ và điều hành của giáo phận.

Đền Thánh Đức Mẹ Mân Côi Nam Am thuộc Giáo xứ Nam Am, Giáo hạt Nam Am, Giáo phận Hải Phòng, tọa lạc tại xã Vĩnh Am, TP. Hải Phòng. Gắn với lịch sử truyền giáo từ thế kỷ XVII, nơi đây từng là trung tâm quan trọng của Giáo hội Đông Đàng Ngoài và ngày nay là địa điểm hành hương, sinh hoạt đức tin của các cộng đoàn Công giáo.

Giáo xứ Duyên Thọ thuộc Giáo hạt Thức Hóa, Giáo phận Bùi Chu, tọa lạc tại xã Giao Hưng, tỉnh Ninh Bình (trước đây là xã Giao Nhân, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định). Hình thành từ cộng đoàn Công giáo tại vùng đất Giao Thủy, Duyên Thọ gắn với truyền thống đức tin, sinh hoạt phụng vụ và đời sống văn hóa của cư dân đồng bằng Bắc Bộ.

Giáo xứ Bác Trạch thuộc Giáo hạt Bắc Tiền Hải, Giáo phận Thái Bình, tọa lạc tại xã Tây Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên (trước đây thuộc huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình). Được thành lập năm 1720, giáo xứ có lịch sử hơn 300 năm, nổi bật với Đền Thánh Lòng Chúa Thương Xót, một công trình kiến trúc tôn giáo tiêu biểu của vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Giáo họ Phú An là cộng đoàn Công giáo thuộc Giáo xứ Trung Linh, Giáo phận Bùi Chu, nằm trên địa bàn huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định trước đây, nay thuộc tỉnh Ninh Bình. Nhà thờ Phú An là nơi sinh hoạt tôn giáo của giáo dân địa phương, gắn với đời sống làng quê và truyền thống Công giáo lâu đời của vùng đất Xuân Trường.

Giáo xứ Xương Điền thuộc Giáo hạt Kiên Chính, Giáo phận Bùi Chu, tọa lạc tại xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình, trước đây thuộc thị trấn Cồn, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Có lịch sử hơn 300 năm, giáo xứ gắn với đời sống Công giáo vùng ven biển Hải Hậu, truyền thống lao động của cư dân miền biển và ngôi thánh đường nổi bật với kiến trúc gỗ được khánh thành năm 2024.