Vùng đất và con người - Trang 6

Tomintoul Distillery – “The Gentle Dram” giữa miền núi Cairngorms

Giữa Cairngorms National Park, nơi những dãy núi, thung lũng và dòng nước lạnh tạo nên một trong những cảnh quan đặc trưng của Scotland, Tomintoul Distillery bắt đầu làm whisky từ năm 1965. Không có lịch sử kéo dài hai hay ba thế kỷ như nhiều tên tuổi Speyside, Tomintoul lại tìm được chỗ đứng bằng một phong cách khá rõ ràng: single malt mềm mại, cân bằng và dễ tiếp cận – thứ mà nhà chưng cất gọi bằng một cái tên giản dị, “The Gentle Dram”.

15-09-2026

Tomatin Distillery – Khi một nhà chưng cất tạo nên cả một cộng đồng giữa Highlands

Ở độ cao hơn 300 mét giữa vùng Highlands, Tomatin từng là một nơi hẻo lánh với những người chăn cừu, người lùa gia súc và tuyến đường sắt mới chạy qua miền núi. Khi nhà chưng cất chính thức xuất hiện năm 1897, nơi đây thiếu đến mức không đủ người để làm việc. Những ngôi nhà phải được xây lên cho công nhân và gia đình họ. Theo thời gian, whisky không chỉ tạo nên một thương hiệu – nó góp phần hình thành cả một cộng đồng mang tên Tomatin.

15-09-2026

Tobermory Distillery – Hai phong cách whisky bên bến cảng đầy màu sắc của Isle of Mull

Bên những dãy nhà nhiều màu soi bóng xuống vịnh Tobermory trên Isle of Mull, một nhà chưng cất đã tồn tại từ cuối thế kỷ XVIII. Hơn 200 năm qua, Tobermory Distillery nhiều lần đóng cửa rồi lại hồi sinh, nhưng có lẽ điều thú vị nhất nằm ở những gì đang chảy ra từ các pot still ngày nay: cùng một nhà máy, cùng một hòn đảo, nhưng tạo nên hai thế giới whisky khác nhau – Tobermory tươi sáng, không peat và Ledaig mạnh mẽ, khói than bùn.

15-09-2026

Teaninich Distillery – Hai thế kỷ whisky và tinh thần đổi mới ở Easter Ross

Ở Alness, phía bắc Inverness, Teaninich đã chưng cất whisky từ năm 1817. Hơn hai thế kỷ trôi qua, nhà máy từng mở rộng, đóng cửa một phần rồi được xây dựng lại bằng những công nghệ hiếm gặp trong ngành Scotch whisky. Teaninich vì thế mang một nét khá đặc biệt: một trong những nhà chưng cất lâu đời của Highlands nhưng đồng thời cũng là nơi sẵn sàng thay đổi cách làm whisky truyền thống để tìm kiếm hiệu quả và một phong cách spirit riêng.

15-09-2026

Tamnavulin Distillery – Nhà chưng cất bên chiếc cối xay cũ giữa thung lũng Speyside

Ở Tomnavoulin, một ngôi làng nhỏ dưới chân dãy Cairngorm, Tamnavulin Distillery nằm giữa vùng đất mà whisky đã trở thành một phần của đời sống qua nhiều thế hệ. Nhà chưng cất chỉ xuất hiện từ năm 1966, khá trẻ nếu so với nhiều tên tuổi của Speyside, nhưng trên chính khu đất ấy vẫn còn một chiếc cối xay từ nhiều thế kỷ trước. Từ một nhà máy chủ yếu làm malt whisky cho blending, Tamnavulin ngày nay đã trở lại với tên tuổi riêng và một phong cách được định hình bằng ba từ: ngọt, êm và giàu hương trái cây.

15-09-2026

Talisker Distillery – Hương vị của biển trên đảo Skye

Ở Carbost, một ngôi làng nhỏ bên bờ Loch Harport trên đảo Skye, Talisker đã chưng cất whisky gần hai thế kỷ giữa biển, núi và những cơn gió Đại Tây Dương. Khói, vị mặn, chất cay như tiêu và một cấu trúc mạnh mẽ đã trở thành dấu ấn của Talisker. Nhưng để hiểu nhà chưng cất này, có lẽ phải bắt đầu từ chính vùng đất đã sinh ra nó.

15-09-2026

Strathisla Distillery – Hơn hai thế kỷ whisky bên dòng Isla ở Speyside

Giữa thị trấn Keith của vùng Speyside, Strathisla hiện lên với những mái pagoda cổ điển, những bức tường đá và khoảng sân mang dáng vẻ của một Scotland đã đi qua nhiều thế kỷ. Được thành lập từ năm 1786, đây là nhà chưng cất còn hoạt động lâu đời nhất tại Scottish Highlands. Nhưng Strathisla không chỉ được nhớ đến bởi tuổi đời. Phía sau những cánh cửa của nhà máy còn là một phần quan trọng trong câu chuyện hình thành và phát triển của Chivas Regal.

15-09-2026

Strathearn Distillery – Nhà chưng cất nhỏ giữa miền quê Perthshire

Giữa vùng Highland Perthshire, trong những công trình nông trại cũ ở ngoại ô Perth, Strathearn Distillery chọn một con đường gần như đối lập với xu hướng sản xuất whisky quy mô lớn. Mỗi ngày chỉ một lượng spirit nhỏ được tạo ra, nhiều công đoạn vẫn thực hiện bằng tay và thời gian lên men được kéo dài tới 144 giờ. Từ một dự án craft distillery ra đời năm 2013, Strathearn ngày nay đã trở thành dấu mốc quan trọng trong hành trình hơn 75 năm của gia đình Douglas Laing.

15-09-2026

Strathclyde Distillery – Nhà chưng cất grain whisky giữa lòng Glasgow

Không nằm giữa những thung lũng xanh của Speyside hay bên bờ biển lộng gió của Islay, Strathclyde Distillery hiện diện giữa Glasgow – thành phố công nghiệp từng lớn lên bên dòng Clyde. Gần một thế kỷ qua, nhà máy này âm thầm sản xuất grain whisky, một thành phần ít xuất hiện trên nhãn chai nhưng giữ vai trò quan trọng phía sau nhiều dòng blended Scotch whisky của Scotland.

15-09-2026

Stirling Distillery – Khi whisky trở lại dưới chân lâu đài Stirling sau hơn 170 năm

Ngay dưới chân Stirling Castle, giữa khu phố cổ mang đậm dấu ấn lịch sử Scotland, một nhà chưng cất nhỏ đang viết tiếp câu chuyện từng bị gián đoạn hơn một thế kỷ. Stirling Distillery không có quy mô lớn, nhưng vị trí, lịch sử và hành trình đưa whisky trở lại thành phố Stirling khiến nơi đây trở thành một điểm đáng chú ý trên bản đồ whisky Scotland.

12-09-2026

Starlaw Distillery – nhà chưng cất grain whisky giữa vùng công nghiệp West Lothian

Giữa Edinburgh và Glasgow, Bathgate từng lớn lên cùng than đá, đá phiến dầu, đường sắt và những nhà máy của thời kỳ công nghiệp Scotland. Trên vùng đất ấy, năm 2010 một nhà chưng cất hoàn toàn mới bắt đầu hoạt động. Không có mái pagoda cổ, những chiếc pot still bằng đồng hay câu chuyện truyền qua nhiều thế hệ, Starlaw Distillery được xây dựng cho một thời đại khác – nơi grain whisky được sản xuất ở quy mô lớn và nối trực tiếp với warehouse, blending và bottling trong cùng một tổ hợp.

12-09-2026

Springbank Distillery – gần hai thế kỷ giữ nghề làm whisky giữa Campbeltown

Ở cuối bán đảo Kintyre, nơi Firth of Clyde gặp vùng biển phía tây Scotland, Campbeltown từng có thời được gọi là “thủ đô whisky của thế giới”. Hơn 30 nhà chưng cất từng hoạt động quanh thị trấn nhỏ này trước khi phần lớn lần lượt biến mất. Springbank Distillery, được thành lập năm 1828 trên chính địa điểm từng có một still bất hợp pháp của Archibald Mitchell, là một trong số ít cái tên đi qua gần hai thế kỷ thăng trầm ấy và vẫn tiếp tục làm whisky giữa Campbeltown ngày nay.

12-09-2026

Speyburn Distillery – nhà chưng cất ẩn mình trong thung lũng bên dòng Granty Burn

Giữa vùng Speyside, nơi những dòng nước nhỏ từ các thung lũng đổ về River Spey, Speyburn Distillery gần như ẩn mình sau những hàng cây bên Granty Burn. Nhà chưng cất được John Hopkins xây dựng năm 1897 với một mục tiêu rất cụ thể: phải làm ra whisky trước khi năm Đại lễ Kim cương của Nữ hoàng Victoria kết thúc. Hơn 125 năm sau, Speyburn vẫn ở nguyên thung lũng ấy, tiếp tục lấy nước từ Granty Burn và giữ lại nhiều dấu tích của một nhà máy whisky cuối thời Victoria.

12-09-2026

Scapa Distillery – nhà chưng cất bên vùng biển lịch sử Scapa Flow

Ở cực bắc Scotland, quần đảo Orkney nằm giữa những vùng biển lạnh và nhiều gió, nơi dấu tích của người Viking, những cộng đồng ven biển và lịch sử hàng hải đã đan xen qua nhiều thế kỷ. Trên đảo Mainland, một nhà chưng cất nhỏ đã đứng nhìn xuống vùng biển Scapa Flow từ năm 1885. Đó là Scapa Distillery – một phần của cảnh quan Orkney và cũng là một trong những nhà chưng cất nằm xa về phía bắc của Scotland.

12-09-2026

Royal Lochnagar Distillery – nhà chưng cất bên cạnh Balmoral Castle giữa vùng Royal Deeside

Nằm tại làng Crathie thuộc Aberdeenshire, giữa khung cảnh núi rừng của Royal Deeside, Royal Lochnagar Distillery là một trong những nhà chưng cất nhỏ và giàu dấu ấn lịch sử của vùng Highlands. Được John Begg xây dựng năm 1845, nhà máy bước sang một chương đặc biệt chỉ ba năm sau đó, khi Queen Victoria và Prince Albert từ Balmoral Castle gần bên đến thăm. Từ sự kiện năm 1848, Lochnagar nhận Royal Warrant và cái tên Royal Lochnagar bắt đầu gắn với nhà chưng cất cho đến ngày nay.

11-09-2026

Royal Brackla Distillery – nhà chưng cất đầu tiên của Scotland nhận Royal Warrant

Nằm trên Cawdor Estate gần thị trấn Nairn ở vùng Highlands, Royal Brackla Distillery được Captain William Fraser thành lập năm 1812. Hơn hai thế kỷ sau, tên tuổi nhà chưng cất vẫn gắn với một dấu mốc đặc biệt của Scotch whisky: năm 1833, Brackla trở thành nhà chưng cất Scotch đầu tiên nhận Royal Warrant từ Vua William IV, từ đó mang tên Royal Brackla và được biết đến với biệt danh “The King’s Own Whisky”.

11-09-2026

Roseisle Distillery – nhà chưng cất hiện đại giữa vùng Speyside

Nằm gần Elgin thuộc Moray, Roseisle Distillery là một trong những nhà chưng cất quy mô lớn và hiện đại của vùng Speyside. Được Diageo xây dựng với khoản đầu tư khoảng 40 triệu bảng và đi vào hoạt động năm 2010, Roseisle đánh dấu một giai đoạn mở rộng mới của ngành Scotch whisky sau nhiều thập niên Scotland ít xuất hiện những malt distillery lớn được xây hoàn toàn từ đầu. Trong hơn mười năm đầu, whisky của Roseisle gần như đứng phía sau các dòng blended Scotch; đến năm 2023, nhà máy mới lần đầu đưa tên mình lên một chai single malt chính thức.

11-09-2026

Rosebank Distillery – “King of the Lowlands” hồi sinh bên kênh đào Falkirk

Nằm bên bờ Forth & Clyde Canal tại Falkirk, Rosebank Distillery là một trong những tên tuổi nổi tiếng của whisky vùng Lowland. Được James Rankine phát triển tại địa điểm hiện nay từ năm 1840, Rosebank từng được gọi là “King of the Lowlands” nhờ phong cách whisky nhẹ nhàng, thanh lịch và giàu hương hoa. Nhà máy đóng cửa năm 1993 và tưởng như đã biến mất khỏi bản đồ whisky Scotland, trước khi được Ian Macleod Distillers hồi sinh. Sau đúng ba thập niên im lặng, spirit lại chảy khỏi những nồi chưng cất Rosebank vào tháng 6/2023.

11-09-2026

Reivers Distillery – nhà chưng cất thử nghiệm giữa vùng Scottish Borders

Nằm tại Tweedbank thuộc Scottish Borders ở miền nam Scotland, Reivers Distillery là một nhà chưng cất trẻ đi theo hướng khá khác biệt trên bản đồ Scotch whisky. Thay vì tập trung vào single malt như phần lớn các distillery mới, Reivers được Mossburn Distillers xây dựng như một trung tâm thử nghiệm, nơi grain whisky, rye và nhiều hướng phát triển spirit mới có thể được nghiên cứu từ chưng cất, trưởng thành cho đến đóng chai.

11-09-2026

Pulteney Distillery – 200 năm làm whisky bên cảng Wick ở cực bắc Scotland

Nằm tại thị trấn cảng Wick thuộc Caithness, Pulteney Distillery được James Henderson thành lập năm 1826 giữa thời kỳ ngành đánh bắt cá trích đang đưa vùng duyên hải phía bắc Scotland bước vào giai đoạn phát triển mạnh. Khi chưa có những con đường thuận tiện nối Wick với phần còn lại của đất nước, lúa mạch được đưa tới bằng tàu và whisky cũng rời nhà máy bằng đường biển. Hai thế kỷ sau, Pulteney vẫn sản xuất Old Pulteney Single Malt tại chính thị trấn ấy, tạo nên một trong những câu chuyện gắn kết rõ nét giữa whisky Scotland và đời sống của một cộng đồng ven biển.

11-09-2026

Port of Leith Distillery – nhà chưng cất whisky thẳng đứng bên cảng Edinburgh

Đứng bên bờ cảng Leith ở phía bắc Edinburgh, Port of Leith Distillery khác hẳn hình ảnh quen thuộc của những nhà chưng cất Scotland nằm trải dài giữa thung lũng hay đồng lúa mạch. Toàn bộ nhà máy được đưa vào một tòa tháp 9 tầng, nơi nguyên liệu đi từ trên xuống dưới qua từng công đoạn trước khi đến những nồi chưng cất ở tầng thấp. Mở cửa năm 2023 và bắt đầu sản xuất spirit năm 2024, Port of Leith vừa đánh dấu sự trở lại của nghề chưng cất whisky tại Leith, vừa đại diện cho một cách tiếp cận mới của ngành Scotch whisky thế kỷ XXI.

11-09-2026

Xem thêm